Opleiden voor vakmanschap in Nederland, Duitsland en Frankrijk

Home » Portfolio » Opleiden voor vakmanschap in Nederland, Duitsland en Frankrijk
Opleiden voor vakmanschap in Nederland, Duitsland en Frankrijk 2017-10-04T21:49:20+00:00

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Email this to someone
email

Opleiden voor vakmanschap in Nederland, Duitsland en Frankrijk

Auteur(s): Anneke Westerhuis m.m.v.  Metje Jantje Groeneveld en Hester Smulders
Publicatiedatum: juni 2017

In Nederland is de inrichting van het beroepsonderwijs onderwerp van discussie nu banen met routinematige taken, waar de nadruk ligt op feitelijke en procedurele kennis, plaats maken voor banen die meer anticipatie, creativiteit en sociale interactie vragen en nadruk ligt op conceptuele kennis. Vraagt dit heroverweging van de beroepsgerichtheid van opleidingen? En hoe te reageren op de vraag naar opgeleiden met een hoger kwalificatieniveau? Hoe blijft beroepsonderwijs aan jongeren een aantrekkelijk toekomstperspectief bieden?

In discussie over de toekomst van het mbo wordt vaak het begrip vakmanschap gebruikt; welk vakmanschap moet in beroepsonderwijs worden ontwikkeld? Voor de een staat vakmanschap voor het ontwikkelen van goed opgeleide en breed inzetbare en flexibele mensen. Met hun 21e-eeuwse vaardigheden dragen ze bij aan de ontwikkeling van een lerende economie. Voor de ander staat vakmanschap gelijk aan de ontwikkeling van specialistische kennis en vaardigheden en een eigen beroepsidentiteit; innovatiekracht en groei zijn afhankelijk van hooggespecialiseerde vakkrachten. Weer een andere visie benadrukt het praktische karakter van vakmanschap en reserveert de term voor programma’s waarin leerlingen aan de onderkant van het onderwijsgebouw hun praktische vaardigheden kunnen ontwikkelen. Vakmanschap als toeleidingsroute voor een specifieke groep lager opgeleiden naar een specifiek arbeidsmarktsegment.

Verschillende visies

Vakmanschap refereert aan een visie op het type beroepsbeoefenaren dat het beroepsonderwijs zou moeten afleveren. Deze visie wordt onderbouwd met een inschatting van de richting waarin de economie zich ontwikkelt, maar kan ook betrekking hebben op een specifieke groep leerlingen of een arbeidsmarktsegment. Biedt het concept, gezien het verschil in visies, wel aanknopingspunten voor een eenduidige inrichting van het beroepsonderwijs?

Onderzoek naar de toekomst van vakmanschap

In de afgelopen twee jaren heeft een consortium bestaande uit ROA, AISSR, Kohnstamm Instituut en ecbo onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van vakmanschap. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de Programmaraad Beleidsgericht Onderzoek van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. Het project heeft in totaal dertien publicaties opgeleverd (referentie).

Visie op vakmanschap in andere landen

In een van die studies is nagegaan hoe in andere landen discussies over vakmanschap verlopen en of ook daar verschillende visies op vakmanschap bestaan. Het blijkt dat ook in Duitsland en Frankrijk de invulling vakmanschap doorgaans normatief is. In tegenstelling tot Nederland is in deze landen in het beroepsonderwijs slechts éen visie dominant. Goed beroepsonderwijs is in Duitsland synoniem voor specialistisch vakmanschap, zoals dat is gedefinieerd door de sociale partners. In Frankrijk ligt de focus -als gevolg van de grote invloed van de nationale overheid- vooral op breed vakmanschap. Het nadeel van deze top-down gestuurde invulling is dat er weinig ruimte is voor de erkenning van andere vormen van beroepsuitoefening als vakmanschap. Praktisch vakmanschap wordt in Duitsland niet gezien als wenselijke invulling van een beroepsopleiding. Het bestaat, maar duaal beroepsonderwijs leidt er niet voor op. En in Frankrijk heeft de eenzijdige brede invulling van het begrip een tegenbeweging in het bedrijfsleven opgeroepen in de vorm van een concurrerend aanbod van functie specifieke beroepsopleidingen. Nederland kenmerkt zich door een pragmatische benadering. In het mbo komen alle typen vakmanschap voor. Ze bestaan naast elkaar. Het format van de kwalificatiedossiers biedt voldoende ruimt aan betrokkenen om er een eigen invulling te geven. En misschien belangrijker, de inhoud van de dossiers heeft vaak een compromiskarakter en wordt niet geselecteerd op basis van een uitgesproken visie op vakmanschap. Het is ook de vraag, gezien de voorbeelden van Duitsland en Frankrijk, of dat erg is…..

Opleiden voor vakmanschap in Nederland, Duitsland en Frankrijk
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Drs. Anneke Westerhuis
Drs. Anneke WesterhuisManaging onderzoeker
06-54647140
Ir. Hester Smulders
Ir. Hester SmuldersSenior onderzoeker
06-53749282

Gerelateerde publicaties

2018-03-18T12:40:23+00:00

Bredere opleidingen voor een smallere doelgroep?

Ontwikkelingen in de samenstelling van instroom en breder opleiden op mbo niveau 2

In dit onderzoek staan twee ontwikkelingen in opleidingen op niveau 2 centraal: veranderingen in de samenstelling van de instroom en verbreding van opleidingen. Binnen het mbo-veld zijn er geluiden dat de samenstelling van de groep instromers op niveau 2 verandert. In opleidingen op niveau 2 zouden zich de overwegend meer kansarme jongeren concentreren, kansrijkere jongeren zouden vaker voor opleidingen op een hoger niveau kiezen. Daarnaast zouden er relatief steeds meer studenten een zogenaamde brede opleiding doen.

2018-03-17T14:23:59+00:00

Leven lang leren: perspectief vanuit beroep

Leren voor een sterkere arbeidsmarktpositie

In het stimuleren van leven lang leren moet er meer aandacht zijn voor de opbrengsten van het informeel leren. Het stimuleren van het informeel leren kan door leerrijke werkomgevingen te creëren voor werkenden en door tegelijkertijd te werken aan mogelijkheden voor erkenning van wat er op de werkvloer geleerd wordt.

2017-04-09T18:56:27+00:00

Van losse ingrediënten naar smakelijk gerecht

Ontwerpgericht onderzoek & ontwerp- en veranderingsproces van hybride leeromgeving in het horecaonderwijs

In deze dubbelpublicatie beschrijven de onderzoekers de doorontwikkeling van een hybride leeromgeving bij de Middelbare Horeca School (MHS) van het Koning Willem I College in ’s-Hertogenbosch.

Gerelateerd nieuws

1006, 2016

Praat mee over vakmanschap!

By | 10 juni 2016|Categories: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Praat mee over vakmanschap!

Donderdag 16 juni ROA, UvA, ecbo en Kohnstamm Instituut zijn bezig met een onderzoek over vakmanschap in het vmbo en het mbo. Volgende week gaan we hierover in gesprek met onderwijsontwikkelaars die in [...]

805, 2016

Uitnodiging: praat mee!

By | 8 mei 2016|Categories: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Uitnodiging: praat mee!

Over samenwerking onderwijs bedrijfsleven Leren in een hybride leeromgeving heeft een positieve invloed op de leertevredenheid en leeruitkomsten van mbo-studenten. Deze manier van leren in de levensechte beroepspraktijk motiveert, geeft de studenten een [...]

2504, 2016

Veel partijen aan de rondetafel

By | 25 april 2016|Categories: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Veel partijen aan de rondetafel

De invloed van de manier van leren Op maandag 18 april vond de rondetafelbijeenkomst plaats over de invloed van de manier van leren op prestaties en motivaties van studenten. [...]

Gerelateerde bijeenkomsten

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Email this to someone
email