Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?2016-12-21T21:04:27+02:00

Project Description

Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Vaardigheden van burgers en aanpassingen door overheden

Auteur(s): Pieter Baay, Marieke Buisman & Willem Houtkoop
Publicatiedatum: mei 2015

De digitale dienstverlening groeit. In 2017 moeten alle zaken van de overheid digitaal kunnen worden afgehandeld. Daarmee groeien ook de eisen aan digitale vaardigheden van burgers. Het is daarbij de verantwoordelijkheid om condities te creëren om voor iedereen toegankelijk te zijn.

In opdracht van Stichting Lezen & Schrijven deed ecbo onderzoek naar de digitale vaardigheden van Nederlandse burgers en identificeerde de groep burgers die over onvoldoende vaardigheden beschikken. Ook is onderzocht hoe semi-overheden (digitale) dienstverlening inrichten voor laaggeletterden en in hoeverre overheidswebsites toegankelijk gemaakt zijn voor laaggeletterde volwassenen.

Onvoldoende vaardigheden

Het rapport laat (op basis van PIAAC -data) zien dat zo’n 300.000 Nederlandse burgers onvoldoende digitale vaardigheden hebben; de kans daarop is ongeveer drie keer zo hoog bij laaggeletterden. Laaggeletterden beschikken over minder functionele taalvaardigheden – de vaardigheid om informatie te kunnen lezen, begrijpen en gebruiken – en dit is een belangrijke voorwaarde voor de ontwikkeling van digitale vaardigheden

Assisted digital

Uit interviews met medewerkers bij gemeenten, UWV’s en bibliotheken dat digitale communicatie met de overheid wordt gestimuleerd met assisted digital (uitgangspunt is digitaal communiceren en anders worden burgers begeleid bij het digitaal communiceren). Waar de meesten positieve ervaringen hadden, zijn sommigen overgegaan tot aanvullende papieren dienstverlening, om te voorkomen dat de niet-digitaal vaardige burgers door middel van assisted digital tóch als digitaal vaardig gezien worden. Tot slot blijkt dat er nog wat te winnen is in het taalniveau van semi-overheidswebsites, met name wat betreft de lengte en moeilijkheid van zinnen.

Aanbevelingen

In het rapport worden vier aanbevelingen gedaan. Allereerst kunnen websites ondersteund worden in hun toegankelijkheid door middel van een instrument. Daarnaast is het goed om te erkennen dat onkunde in digitale communicatie een belangrijke rol speelt en het niet (altijd) onwil betreft. Zodoende dienen sancties voorzichtig te worden ingezet. Dit sluit aan op de aanbeveling voor een gedifferentieerde aanpak: medewerkers benoemen de behoefte aan een screeningsinstrument om groepen te onderscheiden en ze gepaste dienstverlening te bieden (verwijzing naar gemeentelijke cursus voor niet digitaal vaardigen, verwijzing naar bibliotheek voor niet digitaal én niet taalvaardigen, verwijzing naar UWV werkmap cursus voor mensen met koudwatervrees). Tot slot benoemen medewerkers de behoefte aan inzicht in de effectiviteit en ‘good practices’ wat betreft de ondersteuning van digitale communicatie met de overheid.
Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Onderzoeker(s)

Dr. Pieter Baay
Dr. Pieter BaayOnderzoeker
06-54675627

Gerelateerde publicaties

2017-03-22T15:31:54+02:00

Preventie door interventie

Literatuurstudie naar lees-en schrijfachterstanden bij kinderen en jongeren

2,5 miljoen mensen in Nederland hebben grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Een aantal dat nog steeds toeneemt. Naast de groep van laaggeletterde volwassenen bestaat er onder kinderen en jongeren een groep die ten opzichte van leeftijdsgenoten achterloopt in lees- en schrijfvaardigheden. Zij lopen risico om op te groeien tot laaggeletterde volwassene, wanneer deze achterstand niet ingehaald wordt. Het is belangrijk om dit te voorkomen. Deze (inter)nationale literatuurstudie, in opdracht van Stichting Lezen en Schrijven, geeft aanknopingspunten voor de preventie van deze laaggeletterden van de toekomst.

2017-03-16T14:48:55+02:00

Praktijkvoorbeelden

21ste-eeuwse vaardigheden in verschillende leeromgevingen

Hoewel de term anders doet vermoeden, zijn 21ste-eeuwse vaardigheden niet nieuw. Scholen besteden op verschillende manieren al aandacht aan deze vaardigheden. Met voorbeelden van Alfa-college, Clusius College, Koning Willem I College en ROC Leeuwenborgh laten we zien hoe 21ste-eeuwse vaardigheden aandacht krijgen in verschillende leeromgevingen.

Gerelateerd nieuws

2105, 2018

Vind de sleutel voor de klas van morgen

Door |21 mei 2018|Categorie(ën): Kernvaardigheden|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Vind de sleutel voor de klas van morgen

Classroom Escape21

Met Classroom Escape21 slaan CINOP en ecbo de handen ineen met een duidelijk doel: wetenschappelijke inzichten en praktijkkennis samen laten komen en 21ste-eeuwse vaardigheden van docenten activeren zodat zij deze weer mee kunnen nemen naar de les. Een escaperoom blijkt bij uitstek een vorm die 21ste-eeuwse vaardigheden activeert. Lees het artikel van Profiel over hoe Alfa College deze werkvorm inzet.

205, 2018

Studenten helpen hun leven te leven

Door |2 mei 2018|Categorie(ën): Kernvaardigheden|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Studenten helpen hun leven te leven

Opiniestuk in Leeuwarder Courant

In het opiniestuk van 1 mei pleiten ecbo-onderzoeker dr. Pieter Baay en CvB-voorzitter Remco Meijerink van ROC Friese Poort voor minder symptoombestrijding en meer investering in waarde(n)vol onderwijs. Beleidsmakers stoppen de rugzak van jongeren alleen maar verder vol, terwijl er meer oog moet zijn voor de jongere die de rugzak draagt.

1904, 2018

Via brede vorming naar gelijke kansen in het mbo

Door |19 april 2018|Categorie(ën): Kernvaardigheden|Tags: , , |Reacties uitgeschakeld voor Via brede vorming naar gelijke kansen in het mbo

Zelf keuzes maken door inzicht in je 21ste-eeuwse vaardigheden

Kansenongelijkheid blijft bestaan. Een zorgelijke conclusie van de Inspectie in de Staat van het Onderwijs 2018. We moeten jongeren helpen hun eigen keuzes te maken, zodat zij uit hun sociaaleconomische bubbel kunnen breken. Daarbij helpt het als zij inzicht krijgen in hun eigen vaardigheden. ROC Friese Poort en 11 andere mbo-instellingen pakken samen met het Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo) de handschoen op en ontwikkelen samen met studenten, docenten en bedrijfsleven het reflectie-instrument KOMPAS21: ‘Kennis Over Mijn Persoonlijke Attitudes en Skills21’.

Gerelateerde events

Heeft u een vraag aan ons?