Verbeteren van doorstroom in de beroepskolom

Lessen uit de regeling Innovatiearrangement

Auteurs:

José Mulder & Pieter Baay

Publicatiedatum:


Thema's:

Arbeidsmarkt - Onderwijs, Instroom-doorstroom-uitstroom

APA-referentie:

Mulder, J., & Baay, P. (2015). Verbeteren van doorstroom in de beroepskolom. Lessen uit de regeling Innovatiearrangement. 's-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs.

Korte samenvatting:

De overgangen in de beroepskolom verlopen niet altijd zo soepel als gehoopt. Met name studenten die doorstromen van mbo naar hbo en studenten die doorstromen van vmbo naar mbo niveau 1 hebben een hoog uitvalspercentage in het eerste leerjaar. In opdracht van Het Platform Beroepsonderwijs (HPBO) heeft ECBO onderzoek gedaan naar de doorstoom binnen de innovatiearrangementen. De vraag is hoe (regionale) samenwerking tussen vmbo, mbo en hbo vormgegeven kan worden om de doorstroom daadwerkelijk te verbeteren. Om hier een antwoord op te krijgen is een achttiental projecten geanalyseerd waar scholen gezamenlijk geprobeerd hebben de doorstroom in de beroepskolom te verbeteren.

HPBO-innovatiearrangement

De achttien onderzochte projecten zijn uitgevoerd in het kader van het HPBO-innovatiearrangement. De regeling Innovatiearrangement stimuleerde regionale samenwerking tussen vmbo, mbo en hbo om de opleidingen in het beroepsonderwijs beter op elkaar aan te laten sluiten. De projecten kregen een innovatiesubsidie om te experimenteren met nieuwe vormen van onderwijs gericht op het verbeteren van, onder meer, de doorstroom in de beroepskolom. Analyse van achttien projecten De achttien projecten zijn ingedeeld in vier onderwerpen:

  • Opzetten van een 9-jarige leerlijn.
  • Integreren van opleidingen.
  • Opzetten van gezamenlijke leerwerkplekken.
  • Anders inrichten van bestaand onderwijs.

Vervolgens is per categorie in kaart gebracht:Wat waren de initiële doorstroomdoelen van de projecten? Welke stappen zouden de projecten zetten om die doorstroomdoelen te bereiken? Welke stappen hebben de projecten in werkelijkheid gezet? Tot welk effect op de doorstroom hebben die stappen geleid? Wat maakte de projecten wel/niet tot een succes?

Resultaten

De vraag of het de projecten gelukt is om de doorstroom in beroepskolom te verbeteren, blijkt lastig te beantwoorden. De innovatieprojecten laten wel drie dingen zien: 1. de projecten zijn veelal zo uitgevoerd als van te voren gedacht en 2. de betrokken scholen zijn tevreden over de bewerkstelligde samenwerking. Het is 3. echter niet duidelijk of het project en de samenwerking daadwerkelijk tot een verbetering van de doorstroom hebben geleid.

Lessen die getrokken kunnen worden

Opvallend veel projecten hebben nauwelijks inzicht in precieze doorstroom en uitvalcijfers. Daarnaast wordt doorstroom vaak op een indirecte manier beïnvloed. Dit maakt de effecten van projecten moeilijk te meten.Voor het verbeteren van de doorstroom is het goed om vooraf in kaart te brengen hoe de doorstroom er in de beroepskolom cijfermatig uitziet en vervolgens stil te staan bij de vraag hoe die cijfers beïnvloed kunnen worden. Hoe komen vmbo-, mbo- en hbo-instellingen tot een effectieve samenwerking als zij elkaar niet of nauwelijks kennen? De juiste mensen dienen gevonden te worden die vanuit de verschillende onderwijsorganisaties het project leiden en uitvoeren. Daarnaast moeten alle partners vanaf de start, of in ieder geval zo snel mogelijk, een bijdrage leveren aan het project. Maar maak de groep van betrokkenen niet te groot. Tot slot moet er, om samenwerking succesvol te laten zijn, draagvlak zijn: verschillende lagen binnen de betrokken opleidingen en instellingen moeten weten wat er speelt.

Download de onderzoekspublicatie

Voor meer informatie neem contact op