Rekentrein: de vrijwilliger aan zet
Vrijwilligers versterken het gecijferde thuismilieu met de Rekentrein
Auteurs:
Annemarie Groot, Vincent Jonker en Rosa Alberto
Publicatiedatum:
Thema:
Basisvaardigheden
APA-referentie:
Groot, A., Jonker, V., Alberto, R. (2025). De vrijwilliger aan zet, vrijwilligers versterken het gecijferde thuismilieu met de Rekentrein. 's-Hertogenbosch/Utrecht: ECBO; Hogeschool Utrecht; Universiteit Utrecht.
Korte samenvatting:
Sommige kinderen groeien op in gezinnen waar basisvaardigheden – geletterdheid, gecijferdheid en digitale vaardigheden – weinig aandacht krijgen. Dit kan te maken hebben met de achtergrond van de ouders, cultuur of beperkte vaardigheden bij ouders zelf. De interventie De Rekentrein is ontwikkeld om de overdracht van beperkte gecijferdheid van ouder op kind te doorbreken, vergelijkbaar met de aanpak van de VoorleesExpress voor geletterdheid. Vrijwilligers voeren hierbij spelenderwijs rekenactiviteiten uit met ouders en kinderen, thuis in de gezinssituatie, om zo het plezier en de vaardigheden in rekenen te vergroten.
Het onderzoek bestond uit drie fasen:
1. Opstartfase – werving van gezinnen en vrijwilligers.
2. Uitvoeringsfase – training van vrijwilligers waarna zes getrainde vrijwilligers elk drie huisbezoeken aflegde bij gezinnen met jonge kinderen (4-6 jaar)
3. Evaluatiefase – evalueren van ervaringen van vrijwilligers en opstellen eindproducten.
De Resultaten van de pilot laten zien dat vrijwilligers het uitvoeren van de Rekentrein leuk en waardevol vonden. Ze konden goed inspelen op de interesses van het kind en pasten de activiteiten flexibel aan. Er werd voorgelezen, spelletjes gespeeld en er vonden praktische rekenactiviteiten plaats in en om het huis. Doe-activiteiten vielen het meest in de smaak bij de kinderen. In vier van de zes gezinnen deden ouders (deels) mee. Hun betrokkenheid varieerde, maar er was vaak interesse en bereidheid om mee te leren. Vrijwilligers hadden behoefte aan meer informatie over het kind en de reden van aanmelding, en aan ideeën voor alternatieve activiteiten als het kind niet geïnteresseerd was.
Deze publicatie komt voort uit het onderzoeksproject “de Rekentrein”. Het project is een samenwerking tussen ECBO, het Lectoraat Wiskundige en Analytische vaardigheden van Hogeschool Utrecht, en de Universiteit Utrecht. Dit project is mogelijk gemaakt door het Expertisepunt Basisvaardigheden.
Download de onderzoekspublicatieNeem voor meer informatie contact op met
Annemarie Groot MA
Annemarie Groot MA
Annemarie is een gedreven onderzoeker met zowel ruime ervaring in kwalitatief onderzoek als met kwantitatieve analyses. Zij is resultaatgericht en is sterk in het verbinden van onderzoeksresultaten aan de praktijk. Annemarie heeft als onderzoeker inhoudelijke expertise op het gebied van taal, rekenen en digitale vaardigheden (de basisvaardigheden) en
houdt zich daarnaast bezig met de thema’s migranten, onderwijs op entree en mbo 2. Annemarie werkte eerder als NT2-docent, trainer en consultant en weet om die reden goed de vertaalslag te maken naar het onderwijs.
Publicaties
Laaggeletterdheid
- Groot, A., Jonker, V., Wijers, M., & Hoogland, K. (2025). Rekenproblemen in het mbo. ‘s-Hertogenbosch/Utrecht: ECBO/Universiteit/Hogeschool Utrecht. Publicatie »
- Wolf., M, Groot., A., & Van Drie, E. (2025). Inventarisatie taalinterventies in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., & Alberto, R. (2024). De stand van zaken rondom gecijferdheid in Nederlandse bibliotheken. ’s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Wolf, M., Van Drie, E., Reijnders, P. (2024). Leesvaardigheid in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Van Drie, E., Alberto, R., Wijers, M., Jonker, V., & Hoogland, K. (2023). De Rekentrein. Onderzoek naar een interventie om gecijferdheid bij ouder en kind te versterken. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Dood, C., & Gijsel, M. (2023). Taalontwikkeling stimuleren in de beroepscontext. Expertise Nederlands/ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Buiskool, B-J., & Elderenbosch, M. (2023). Tussentijdse evaluatie Vervolgaanpak Laaggeletterdheid 2020-2024. Tel mee met taal. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Wesseling, W., Van Drie, E., & Van Uden, D. (2023). Literatuuronderzoek Digitaal burgerschap en digitale inclusie. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Kleine Deters, B., & Hoogland, K. (2022). Whitepaper. Het belang van gecijferdheid in een digitale context. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Van Drie, E., Van Delft, A., Den Hollander, I., & Buiskool, B. (2021). Regionale Programma’s Laaggeletterdheid. Een vergelijkende beschrijving. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot A. & Lam, J.F. (2020). Handreiking Doelgroepenanalyse. Wat levert de tool geletterdheidinzicht mij op? ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Coppens, K., & Vinck, K. (2019). Evaluatie subsidieregeling laagtaalvaardige werknemers. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., m.m.v. Jansens, E. (2019). Meetinstrumenten basisvaardigheden 2019: Een overzicht met beschikbare instrumenten. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Coppens, K., & Lam, J. F. (2019). Motiveren van laaggeletterden. Een literatuurstudie naar succesvolle interventies. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Christoffels, I., Clement, C., & Lam, J. F. (2018). De laaggeletterden centraal. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- De Hoo, M., Bohnenn, E., & Groot, A. (2018). Handreiking digitale vaardigheden volwasseneneducatie. ’s-Hertogenbosch: CINOP. Publicatie »
- Groot, A. (2018). Kwaliteitsborging van het educatieaanbod. Een verkennende rapportage over de kwaliteit van het volwassenenonderwijs. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A. (2018). Aanpak laaggeletterdheid binnen het sociaal domein. Praktijkbeschrijving van pilots van drie gemeenten. ’s-Hertogenbosch: CINOP. Publicatie »
- Groot, A. (2018). NT1leren.nl. Evaluatie van een digitale methodiek om laaggeletterdheid tegen te gaan en maatschappelijke participatie te vergroten. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Clement, C., & Groot, A. (2017). Een rijkere taalomgeving in het gezin. De rol van gemeenten bij intergenerationeel leren van basisvaardigheden. Sociaal bestek.
- Christoffels, I., Groot, A., Clement, C., & Lam, J. F. (2017). Preventie door interventie: Literatuurstudie naar lees- en schrijfachterstanden bij kinderen en jongeren. Den Haag: Stichting Lezen en Schrijven. Publicatie »
- Christoffels, I., Smit, S., & Groot, A. (2017). Oefenen.nl in contexten van licentiehouders. Een onderzoek naar gebruik, effectiviteit en kansen voor doorontwikkeling van Oefenen.nl-materialen in begeleide context. Den Haag: Stichting Expertisecentrum Oefenen.nl. Publicatie »
- Groot, A., Lam, J. F., Langens, E., Litjens, P., & Neuvel, J. (2010). Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2009. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
- Neuvel, J., Litjens, P., Groot, A., Langens, E., Meziani, M., & Verspiek, M. (2009). Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2008. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
Migranten/NT2-onderwijs
- Groot, A., & Wagemakers, S. (2021) Welke activiteiten tijdens het werkplekleren dragen bij aan de taalontwikkeling van volwassen NT2-leerders (inburgeraars)? Kennisrotonde. Publicatie »
- Lam, J. F., Thijssen, R., Groot, A., & Verbakel, D. (2020). Adviesrapport taalschakeltraject onderwijsroute inburgering. Een toelichting op de geformuleerde eindtermen. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie » https://ecbo.nl/onderzoekspublicatie/adviesrapport-taalschakeltraject-onderwijsroute-inburgering/
- Groot, A., & Rud, I. (2018). Ondersteuningsbehoefte anderstalige studenten. Een verkenning naar de aard en de omvang van knelpunten en mogelijke oplossingsrichtingen. ’s-Hertogenbosch: ECBO.
- Smulders, H., & Groot, A. (2018). Leerwerktrajecten voor jongeren met een migratie-achtergrond. Een literatuurverkenning naar wat werkt. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., & Van Wijk, M. (2012). Het vak verstaan. Docentenhandleiding voor het blijven oefenen met verstavaardigheid. ’s-Hertogenbosch: CINOP. Publicatie
- Lam, J. F., De Jong, J., Tijssen, M., Groot, A., Van Emmerik, J., & Downey, R. (2011). Verantwoording Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
- Lam, J. F. e.a. (2009) Evaluatie inburgering van allochtone vrouwen (PaVEM). ’s-Hertogenbosch: CINOP. Niet Openbaar.
- Groot, A. (2008). Luister alstublieft! Een onderzoek naar luistervaardigheid in een tweede taal. In A.J.A. Meijers, I. Vedder & W. Lowie (Eds.), Toegepaste taalwetenschap in artikelen. Amsterdam: VU Boekhandel.
Beroepsonderwijs
- Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & Van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A. (2021). Verbind taalonderwijs aan beroepsgerichte vakken en de beroepspraktijk; Vakblad Profiel, oktober, 24-25. Publicatie »
- Groot, A., & Wijers, M. (2021) Special Needs bij het nieuwe rekenexamen mbo. Publicatie »
- Groot, A. (2021). Onderzoeksrapportage grip op leerpotentieel.
- Van Meelis, I., De Maa, J., Scheltinga, F., & Groot, A. (2021). Formatief evalueren van Nederlands in het mbo: Beproefde technieken om inzicht te krijgen in het leren van studenten. ’s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. ITTA en Universiteit Utrecht. Publicatie »
- Groot, A., Jonker, V., Veldhuis, M., Wijers, M., & Woertman, E., m.m.v. El Abouti, S., Hofman, I., Hordijk, C., Korkmaz, B., Lampe, M., Luth, M., Meijer, W., Meijer, N., & Robinson, R. (2021). Formatief evalueren van rekenen in het mbo: Beproefde technieken om inzicht te krijgen in het leren van studenten. ’s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. ITTA en Universiteit Utrecht. Publicatie »
- Expertgroep Herijking Rekeneisen mbo (2020). Rekeneisen voor het middelbaar beroepsonderwijs. Den Haag: Ministerie van OCW. Publicatie »
- De Graaf, D., Petit, R., Hermanussen, J., Rud, I., Van der Ven, K., De Groot, A., & Van den Berg, E. (2018). Doorlopende leerlijnen vmbo-mbo anno 2018. Vierde monitor vakmanschap-, technologie- en beroepsroute. Onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.s.m. Kohnstamm Instituut en ECBO. Publicatie »
- Meijer, J., Buisman, M., Christoffels, I., Groot, A., Jonker, V., Kuijper, S., & Wijers, M. (2018). De rekentoetsen voor leerlingen met Ernstige Rekenproblemen (ER). Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Publicatie »
- Groot, A., Christoffels, I. (2018). Wat is er bekend over de oorzaken van rekenzwakte bij studenten binnen het mbo? (KR. 342) Publicatie »
- Groot, A., Christoffels, I. (2018). Wat is het effect van vrij lezen in de les op het leerklimaat in de klas (op het mbo)? (KR. 381) Publicatie »
- Groot, A., Bolle, T., & Van Meelis, I. (2016). Taalbewust lesgeven op het mbo. Naar betere taalprestaties op mbo-entree en niveau 2. ECBO. Publicatie »
- Imandt, M., Van de Berg, E., Heyma, A., Mulder, J., Schipperheyn, R., Hermanussen, J., Groot, A., Petit, R., Glaudé, M., Pater, C., & Van der Meijden, A. ( 2016). Monitor Vakmanschap- en technologieroutes. Tweede meting. OCW. Publicatie »
- Groot, A., Buisman, M., Houtkoop, W., & Steehouder, P. (2015). Taalniveaus op het mbo. De leesvaardigheid van Nederlandse mbo’ers in (inter)nationaal perspectief. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Hermanussen, J., Groot, A., & Schipperheijn, R. (2014). Toegankelijkheid mbo 2-opleidingen. Verkennend onderzoek. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Baay, P., Klaeijsen, A., & Groot, A. (2017). Zelf-assessment 21ste-eeuwse docentvaardigheden. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van Toly, R., Groot, A., Klaeijsen, A., & Brouwer, P. (2017). Ervaren werkdruk in het mbo. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Cuppen, J., Kans, K., Brouwer, P., Groot, A., & Van der Heijden, B. (2017). Werk hebben en werk houden in het mbo. Employability van onderwijsgevend personeel. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Christoffels, I., & Brekelmans, J. (2015). Rekenonderwijs nieuwe stijl krijgt vorm. Profiel, nr. 6, 15-16.
- Christoffels, I. K., & Groot, A. (2014). Rekenen in het MBO: Rekenles lastige opgave. ECBO. Publicatie »
- Raaphorst, E., & Groot, A. (2014). Examens Nederlands in het mbo. Zijn instellingen er klaar voor? ECBO. Publicatie »