Mbo-onderwijs rondom sociaal-culturele kwesties biedt kansen en uitdagingen

Hoe gaan studenten, docenten en scholen om met sociaal-culturele kwesties?

Auteurs:

Régina Petit & Ellen Verheijen

Publicatiedatum:


Thema:

Basisvaardigheden

APA-referentie:

Petit, R., & Verheijen, E. (2015). Toegerust voor de toekomst: Aandacht voor kritische denkvaardigheden en sociaal-culturele vaardigheden in het mbo. 's-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs.

Korte samenvatting:

Docent worstelt met aanslagen in Frankrijk’, zo kopt Metro (14 januari, 2015). Dit roept de vraag op hoe studenten, docenten en scholen omgaan met sociaal-culturele kwesties. ECBO onderzocht hoe mbo-docenten de sociaal-culturele vaardigheden van hun studenten inschatten en in hoeverre mbo-docenten zichzelf bekwaam vinden om hierin te onderwijzen. Er liggen kansen, zo blijkt uit het onderzoeksrapport Toegerust voor de toekomst: Aandacht voor kritisch denken en sociaal-culturele vaardigheden in het mbo. Structurele inbedding Uit gesprekken met bestuurders van mbo-scholen blijkt dat aandacht voor sociaal-culturele vaardigheden in het mbo is verankerd via de kwalificatie-eisen rondom Loopbaan en Burgerschap. Ondanks deze structurele inbedding lijken sommige docenten zoekende in hun onderwijs. Vaardigheden ontwikkelen Enerzijds zien docenten dat mbo-studenten zich nog niet voldoende hebben ontwikkeld op vaardigheden als ruimdenkendheid, tolerantie en kennis over andere culturen en religies. Dit is met name het geval bij studenten van de niveaus 1 en 2. Op de vraag of sociaal-culturele vaardigheden te hoog gegrepen zijn voor hun studenten, zegt 17% van de docenten het daarmee eens te zijn. Taboesfeer Anderzijds weten niet alle docenten hoe zij sociaal-culturele vaardigheden moeten aanleren, mede omdat er een taboesfeer hangt rond sommige thema’s. 20% geeft aan niet te weten wat van hen wordt verwacht in het bevorderen van sociaal-culturele vaardigheden; bijna 30% geeft aan training nodig te hebben. Tegelijk zegt ruim 40% dat er voldoende lesmateriaal beschikbaar is en geeft de meerderheid van de docenten aan dat zij weten hoe zij hun studenten sociaal-culturele vaardigheden kunnen leren. Kritisch denken Het onderzoek besteedt ook aandacht aan de vaardigheid kritisch denken: het (kunnen) innemen van andermans perspectief en het vermogen om informatie(bronnen) op waarde te schatten. Op de vraag of kritisch denken te hoog gegrepen is voor hun studenten, geeft 16% van de docenten aan het daarmee eens te zijn. Dit wordt vaker gezegd over studenten van mbo-niveaus 1 en 2. Sommige docenten benoemen dat studenten geneigd zijn de mening van anderen over te nemen zonder zelf na te denken, wat tot ongenuanceerde meningen leidt. Praktijkvoorbeelden Het onderzoek beschrijft praktijkvoorbeelden die laten zien hoe mbo-docenten aandacht geven aan sociaal-culturele vaardigheden en kritisch denken. Zo plaatsen docenten deze vaardigheden in de context van het toekomstige beroep, oefenen studenten met het ontwikkelen van een onderbouwde mening en besteden docenten aandacht aan verschillende informatiebronnen, waardoor studenten een genuanceerdere mening kunnen ontwikkelen.

Download de onderzoekspublicatie

Voor meer informatie neem contact op