Maatwerk en doorstroom

Maatwerkdiploma's in het voortgezet onderwijs en doorstroom naar vervolgonderwijs

Auteurs:

Joris Brekelmans, Erik Fleur, Tanya Beliaeva & Rozemarijn van Toly

Publicatiedatum:


Thema:

Instroom-doorstroom-uitstroom

APA-referentie:

Brekelmans, J., Fleur, E., Beliaeva, T., & Van Toly, R. (2017). Maatwerk en doorstroom. 's-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs.

Korte samenvatting:

De leerlingenpopulatie in het voortgezet onderwijs wordt diverser. Het is aan het onderwijs om op diversiteit van leerlingen in te spelen, bijvoorbeeld door maatwerk in het diplomaniveau. De leerling kan dan bepaalde vakken op een hoger niveau afronden. ECBO en DUO deden onderzoek naar de potentie van deze vorm van een maatwerkdiploma. Geen twee leerlingen zijn hetzelfde, uiteraard ook niet binnen de afzonderlijke opleidingsniveaus in het voortgezet onderwijs. Om allerlei redenen ontstaat diversiteit, zoals door (taal)achterstanden, individuele talenten op specifieke vakken, of door onderplaatsing als gevolg van de sociale achtergrond van de leerling. Het is aan het onderwijs om op deze diversiteit in te spelen, onder meer door flexibilisering. Een van de mogelijkheden daarvoor is maatwerk in het diplomaniveau. Dat kan door bepaalde vakken op een hoger niveau af te ronden. Doorstroomanalyses en interviews ECBO en DUO deden onderzoek naar de potentie van deze vorm van een maatwerkdiploma. Wordt deze door alle leerlingen die er baat bij kunnen hebben gebruikt? En wat levert het op in het vervolgonderwijs? Hoe kan maatwerk in de doorstroom bevorderd worden?

Om hier zicht op te krijgen analyseerden we BRON-data en interviewden we vmbo- en mbo-opleidingen. Een wereld te winnen Er blijkt nog een wereld te winnen voor het maatwerkdiploma. Een achtste tot een tiende van de geslaagden blijkt uit te blinken of achter te blijven in een bepaald vak. Toch wordt de mogelijkheid om een vak op hoger niveau af te ronden nog weinig gebruikt, met name in vmbo-gt. Tegelijkertijd blijkt het maatwerkdiploma leerlingen wel een voordeel te geven in de doorstroom. Bijvoorbeeld: geslaagden vmbo-bb met een vak op kb-niveau stromen vaker dan gemiddeld door naar mbo-niveau 3. Dat geldt niet voor vmbo-bb-leerlingen die uitblinken in een vak maar dit niet met een maatwerkdiploma hebben afgerond. Hetzelfde geldt ook voor vmbo-kb’ers en de doorstroom naar niveau 4. Maatwerk in de doorstroom? In de BRON-data is dus te zien dat een maatwerkdiploma wat oplevert in de verdere onderwijsloopbaan. Toch blijkt uit gesprekken met vmbo-decanen en intakecoördinatoren van mbo-opleidingen dat in het mbo in het algemeen voorzichtig geplaatst wordt. Op vmbo-scholen ziet men echter vaak meer potentie voor doorstromers met een maatwerkdiploma. Intensievere afstemming tussen vmbo en mbo is nodig om flexibiliteit in de vo-examens ook in het vervolgonderwijs waarde te geven. Dat geldt zeker als het maatwerkdiploma gangbaarder wordt.

Download de onderzoekspublicatie

Voor meer informatie neem contact op