Krachten bundelen: over co-makership tussen onderwijs en bedrijfsleven
Auteurs:
Hester Smulders, Aimée Hoeve & Marc van der Meer
Publicatiedatum:
Thema:
Onderwijs - arbeidsmarkt
APA-referentie:
Smulders, H., Hoeve, A., & Van der Meer, M. (2013). Krachten bundelen voor vakmanschap: over co-makership tussen onderwijs en bedrijfsleven. Utrecht/'s-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs.
Korte samenvatting:
Scholen en bedrijven hebben elkaar nodig om goed beroepsonderwijs te kunnen bieden. Samenwerking tussen scholen en bedrijven is dan ook een belangrijk onderwerp binnen het beroepsonderwijs. ECBO deed onderzoek naar succesvolle voorbeelden van deze samenwerking. Een belangrijk deel van een beroepsopleiding vindt plaats in de praktijk, omdat de student tijdens zijn stage of leerbaan naar een leerbedrijf gaat. De praktijk is een goede leerschool, maar niet altijd een goede leeromgeving. Zo kan het zijn dat studenten bepaalde taken niet mogen uitvoeren, dat het bedrijf te veel risico loopt, of dat er geen ruimte is voor het maken van fouten.
Werkleeromgeving
Scholen en bedrijven kunnen werken aan een betere en meer relevante onderwijskwaliteit door gezamenlijk een leerwerkomgeving neer te zetten. Een omgeving waarin de twee kanten van beroepsonderwijs bij elkaar komen: het werk (met zijn werkproceduressen, beroepshouding en het toepassen van kennis en vaardigheden) en de school (met de nadruk op theorie, vaardigheden en reflectie).
Verbeteren van samenwerking
Het verbeteren van de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is een hoofddoel van het Innovatiearrangement. Dit arrangement nodigt het beroepsonderwijs en het bedrijfsleven uit om samen experimentele projecten op te zetten die moeten leiden tot beter beroepsonderwijs. ECBO deed onderzoek naar initiatieven op dit gebied. Vormen van samenwerking In de brochure Co-makership. Duurzame vormen van samenwerking onderwijs-bedrijfsleven zet ECBO vijf verschillende vormen van samenwerking tussen scholen en bedrijven op een rij, elk met hun specifieke voordelen en risicos.
- School in bedrijf;
- Onderwijs en bedrijfsleven realiseren een nieuwe entiteit;
- Bedrijf in de school;
- Tijdelijke samenwerking tussen school en bedrijf;
- Samenwerking tussen school en intermediair.
Dit onderzoek is medegefinancierd door Het Platform Beroepsonderwijs (hpbo).
Download de onderzoekspublicatieVoor meer informatie neem contact op
Drs. Karel Kans
Drs. Karel Kans
Karel Kans is manager onderzoek en specialist in de aansluiting tussen arbeidsmarkt en middelbaar en hoger beroepsonderwijs. In opdracht van onder meer onderwijsinstellingen, brancheorganisaties en overheden treedt Karel op als senior onderzoeker en projectleider. Hij heeft een groot aantal monitoring- en evaluatiestudies uitgevoerd in opdracht van diverse ministeries. Voor mbo-instellingen monitort en evalueert hij interventies in het onderwijs. Met vertegenwoordigers vanuit het onderwijs, sociale partners en beroepsgroepen weet hij tot een gezamenlijke visie te komen op een goede aansluiting tussen opleidingen en de behoefte van de arbeidsmarkt. Door feiten te laten spreken komt hij tot een gedragen visie die uitstijgt boven belangen.
Publicaties
- Hoeve, A., Kans, K., Van Vlokhoven, H., Bakker, M., Bus, L., & Kleine Deters, B. (2024). Zorg voor de Toekomst. Praktijkroutes ontwikkelen in vier scenario’s. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bremer, B., Coenen, J., Kans, K., & Wolf, M. (2024). Implementing European priorities in VET: making national VET agile, flexible, innovative, attractive, inclusive and qualityassured: Netherlands. Cedefop Refernet thematic perspectives. ‘s-Hertogenbosch: Stichting CINOP-ECBO. Publicatie »
- Kans, K., & Bus, L. (2023). Beter praktijkroutes ontwikkelen met de scenariotool. Onderwijs en Gezondheid, jaargang 2023, nr. 6, 18-21.
- Kans, K., Driessen, M., Achterbosch, H., & Gremmen, M. (2023). Onderzoeksrapport ‘Professionaliseren over de grens’. ‘s-Hertogenbosch/’s-Gravenhage: ECBO/Erasmus+. Publicatie »
- Kans, K., & Van Spronsen, C. (2023). De Mbo-student als onderzoeker. Praktijkonderzoek door mbo-studenten in zorginstellingen. Vakblad Profiel, 1-2023.
- De Visser, M., Kans, K., Van Delft, A., & Termorshuizen, T. (2021). Drie scenario’s voor stages in de zorg. Artikel in opdracht van het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW). Mei 2021. Nijmegen/’s-Hertogenbosch: ResearchNed/ECBO. Publicatie »
- Bijman, D., Dekker, B, Van Bergen, K., Kans, K., Waijers, N., & Medendorp, L., Coenen, J, Lans, Th., Belfi, B. (2021). Zij-instroom po, vo en mbo. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Duysak, S., Van Bergen, K., Coenen J., Kans, K., & Stroo, M. (2021). Extra Hulp voor de Klas. Monitor aanvraagproces. Eindrapport deel 1. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Kans, K, & De Visser, M. (2021). Lonkend perspectief bij stageproblematiek. Onderwijs en Gezondheidszorg. 45:7, december 2021, pp. 26-29. https://doi.org/10.24078/oeng.2021.12.128335
- Kleine Deters, B., Kans, K., & Wagemakers, S. (2021). Welke competenties van (werk)begeleiders in hybride leeromgevingen dragen bij aan competentieontwikkeling van studenten? (KR.1154). Den Haag: Kennisrotonde. Publicatie »
- Kans, K., Driessen, M., Achterbosch, H., & Gremmen, M. (2020). Professionaliseren over de grens. De impact van internationale uitwisseling en samenwerking met Erasmus+ op de professionele ontwikkeling van onderwijsmedewerkers. Den Haag/Den Bosch: Nationaal Agentschap Erasmus+. Publicatie »
- Kans, K., & Vermeulen, M., m.m.v. Hermanussen, J., Oosterling, M., & Van der Sluis, M. (2020). Beroepspraktijkvorming in tijden van corona [Whitepaper], ECBO/TIAS, 6 oktober 2020. Publicatie »
- Kans, K., Van den Brink, M., m.m.v. Van Loo, N., & Bombala, B. (2020). GGZ binnen de muren van het mbo. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., & Nieuwenhuis, L. (2020). Sociaal Werk(t): Nieuwe kansen voor de mbo’er sociaal werk. ’s-Hertogenbosch: ECBO/Aventus. Publicatie »
- Verbakel, D., & Kans, K. (2020, januari). Long-term cross-country mobility in apprenticeships. Case study report. (AO/DLE/RCDC_LRUST/ Long-term cross-country mobility in apprenticeships/ no/2018). Thessaloniki: Cedefop. Publicatie »
- Kans, K., Kieruj, K., & Mes, M. (2019). Behoefte aan een scholingsportal. Onderzoek naar de behoefte aan een portal met informatie over scholingsmogelijkheden. ’s-Hertogenbosch/Tilburg: ECBO/ CentERdata. Publicatie »
- Van der Werff. S, Kans, K., Zwetsloot, J., Wagemakers, S., Tadema, J., & Heyma, A. (2019). Eindevaluatie van de sectorplannen gereed. ’s-Hertogenbosch SEO/ECBO. Publicatie »
- Smulders, H., Vinckx, K., Van Winden, R., Hofland, A., & Kans, K. (2019). Bedrijfsscholen voor mbo-opleidingen. Een eerste verkenning. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bijman, D., Cooijmans, M., Kans, K., & Zandbergen, L. (2019). Logistiek supervisor, Logistiek teamleider en Planner logistiek. Onderzoek voor de actualisering van BCP’s en verkenning naar een nieuw profiel. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
- Kans, K., Van Bergen, K., Rud, I., Groot, J., & Hofland, A. (2019). Zicht houden op veiligheid. Toekomstverkenning veiligheidsmonitor po/vo/so. ’s-Hertogenbosch: ECBO/Regioplan. Publicatie »
- Kans, K., Van Toly, R., & Koning, I. (2018). Monitor Sociale Veiligheid 2017-2018 – Stand van zaken over sociale veiligheid in het mbo. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van Toly, R., Bijman, D., & Kans, K. (2018). Monitor Sociale Veiligheid in de mbo-sector 2017/2018. Deel 1: Studenten. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Hofland, A., Geertsma, A., & Kans, K., m.m.v. Bijman, D., Cuppen, J., Koning, I., & Wagemakers, S. (2018). Monitor Sociale Veiligheid in de mbo-sector 2017-2018. Deel 2: Medewerkers. ‘s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. MBO Raad. Publicatie »
- Wagemakers, S., & Kans, K., m.m.v. Van Roly, R., Hofland, A., Koning, I., & Westerhuis A. (2018). Monitor Sociale Veiligheid in de mbo-sector 2017-2018. Deel 3: Beleid. ‘s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. MBO Raad. Publicatie »
- Van der Werf, S., Kans, K., Zwetsloot, J., Wagemakers, S., Bijman, D., & Heyma, A. (2018). Tussenevaluatie sectorplannen 2018. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek, ECBO. Publicatie »
- Van der Werff, S., Biesenbeek, C., Wagemakers, S., & Karel K. (2018). Quickscan 6 – Evaluatie sectorplannen. Onderzoek in opdracht van ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.s.m. ecbo. Publicatie »
- Kans, K., Bijman, D., Cuppen, J., & Van der Boom, E. (2018). Evaluatie nieuwe bekostiging voor het vavo. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Bijman, D., & Marcelis, B. (2018). Werken op de grens van zorg en welzijn. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt voor mbo’ers Maatschappelijke Zorg en Sociaal Werk. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bijman, D., & Kans, K., (2018). Actueel beroepscompetentieprofiel voor de Reisbranche ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van der Werff, S., Kans, K., Zwetsloot, J., Cuppen, J., Van Toly, R., Hofland, A., & Heyma, A. (2017). Tussenevaluatie sectorplannen 2017. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.s.m. ecbo. Publicatie »
- Bisschop, P., Megens, L., & Van der Werff, S., Cuppen, J., & Kans, K. (2017). Quickscan 5 – Evaluatie Sectorplannen. Onderzoek in opdracht van ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.s.m. ecbo. Publicatie »
- Cuppen, J., Kans, K., Brouwer, P., Groot, A., & Van der Heijden, B. (2017). Werk hebben en werk houden in het mbo. Employability van onderwijsgevend personeel. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Christoffels, I., Brekelmans, J., & Schipperheyn, R., m.m.v. Cuppen, J. (2017). Benutten van informeel leren: Aanvullende analyses bij onderzoek Leven lang leren: perspectief vanuit beroep. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Christoffels, I., Schipperheyn, R., Groeneveld, M. J., Cuppen, J., & Hofland, A. (2016). Leven lang leren: perspectief vanuit beroep. Leren voor een sterkere arbeidsmarktpositie. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Cuppen, J., Groeneveld, M. J., & Hermanussen, J. (2016). Bredere opleidingen voor een smallere doelgroep? Ontwikkelingen in de samenstelling van instroom en breder opleiden op mbo niveau 2. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Brouwer, P., Van Kan, C., Medanhodzic, D., Kemper, M., & Nieuwenhuis, L. (2016). Voorstel bekwaamheidseisen onderwijsondersteunend onderwijsondersteunend personeel in het mbo. ’s-Hertogenbosch: BVMBO / ECBO. Publicatie »
- Brouwer, P., Van Kan, C., & Kans, K. (2016). Het PDG-traject herzien. Een analyse van de uitwerking van de beleidsmaatregel ‘pedagogisch-didactisch getuigschrift’. ‘s-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. Publicatie »
- Kans, K., & Mes, M. (2015). Sterk punt. Onderzoek naar de werking van servicepunten techniek. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
- Christoffels, I., & Kans, K. (2015). Geletterdheid naar sectoren. ‘s-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. Publicatie »
- Kans, K., & Veldkamp, M. (2015). De toepassing van leeruitkomsten in curriculumontwikkeling en examinering. Quick scan in opdracht van het ministerie van OCW. ’s-Hertogenbosch: Erasmus+.
- Van der Aa, R., Van der Boom, E., Van Geel, S., Kans, K., Stuivenberg, M., & Vrielink, S. (2015). Monitor maatregelen opleiding leraren beroepsonderwijs. Rotterdam: Ecorys.
- Kans, K., & Van der Aa, R. (2013). Beroepenveldcommissies voor de bouwsector in het mbo en hbo. Rotterdam/Zoetermeer: Ecorys/Bouwend Nederland.
- Van der Aa, R., Kans, K., Ormskerk, S., Bendig-Jacobs, J., Hogeling, L., & Thomassen, M. (2012). Evaluatie educatieve minor. Rotterdam/Nijmegen: Ecorys/ResearchNed.
- Abawi, R., Kans, K., Van der Aa, R., & Rensen, N. (2012). Profielen van technische beroepen van de toekomst. Rotterdam/Den Haag: Ecorys, Haagse Hogeschool.
- Van der Aa, R., Lubberman, J., Van de Vlasakker, S., Stuivenberg, M., & Kans, K. (2011). Evaluatie van de Wet op de Beroepen in het Onderwijs. Rotterdam: Ecorys.
- Kans, K., Van de Vlasakker, S., & Van der Aa, R. (2012). Sectoranalyse hbo techniek. Rotterdam: Ecorys.
- Van der Aa, R., Kans, K., Stuivenberg, M., Donker van Heel, P., & Van Zutphen, F. (2011) Regeldruk voor OCW instellingen 2004-2010. Rotterdam: Ecorys.
- Kans, K., & Lubberman, J. (2011). Sectoranalyse Hoger sociaal agogisch onderwijs (HSAO). Rotterdam: Ecorys.
- Kans, K., Stuivenberg, M., & Lubberman, J. (2010). EVC gemeten: meting van de hoeveelheid EVC in Nederland in 2005-2009. Rotterdam: Ecorys.
- Vanhoren, I., Valsamis, D., Van den Broeck, K., Goos, M., & Kans, K. (2010). Ontwikkeling van een instrument voor arbeidsmarkt- en competentieprognoses. Brussel: IDEA Consult.
- Kans, K., Lubberman, J., & Van der Vegt, A. L. (2009). Monitor Ouderbetrokkenheid . Rotterdam/Utrecht: Ecorys/Sardes.
- Kans, K., Uwland, A., & Van den Boom, E. (2007). Tussen taken en regels. Verkennend onderzoek naar oorzaken van gepercipieerde regeldruk onder schoolleiders en docenten in het primair onderwijs. ECORYS Rotterdam.

