Evaluatie kwalificatiedossiers mbo

Analyse op bestaande databronnen, ervaringen van betrokkenen

Auteurs:

Arjan van der Meijden & Régina Petit

Publicatiedatum:


Thema:

Basisvaardigheden

APA-referentie:

Van der Meijden, A., & Petit, R. (2014). Evaluatie kwalificatiedossiers mbo, analyse op bestaande databronnen. Ervaringen van betrokkenen. 's-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs.

Korte samenvatting:

Deze publicatie is een evaluatie van de implementatie van de beroepsgerichte kwalificatiestructuur, in opdracht van het ministerie van OCW, naar aanleiding van vragen uit de Tweede Kamer. Na een lange ‘experimenteerperiode’, die in 2004 begon, zijn de huidige kwalificatiedossiers met ingang van het leerjaar 2012-2013 definitief de inhoudelijke standaarden voor mbo-1. Deze dossiers vormen samen de zogenoemde beroepsgerichte kwalificatiestructuur (BKS). In de kwalificatiedossiers zijn de kwalificatie-eisen en het kwalificatieniveau beschreven waaraan studenten moeten voldoen om het bijbehorende diploma te verwerven.

Achtergrond

De kwalificatie-eisen zijn de leerdoelen van een opleiding en vormen het inhoudelijke programma van eisen voor het onderwijs, inclusief de beroepspraktijkvorming en de examinering. Conform het model kwalificatiedossier zijn kwalificatie-eisen beschreven in termen van kerntaken, werkproceduressen, competenties en componenten, kennis en vaardigheden, en prestatie-indicatoren. Het kwalificatieniveau is één van vier niveaus. Op niveau 1 worden assistentopleidingen aangeboden, op niveau 2 de basisberoepsopleidingen. Een niveau 3-opleiding is een vakopleiding en een niveau 4-opleiding is een middenkaderopleiding of specialistenopleiding. De kwalificaties worden in twee leerwegen aangeboden: de beroepsbegeleidende leerweg (bbl). Deze leerweg wordt ook wel aangeduid als werkend leren. Het praktijkgedeelte van deze leerweg beslaat minimaal 60% van de leertijd, en de beroepsopleidende leerweg (bol). De bol biedt volledig dagonderwijs met praktijkstages, die 20 tot 60% van de leertijd beslaan.

Drie zorgen

Deze evaluatie van de implementatie van deze BKS is gebaseerd op bestaande data en focusgroepsgesprekken. De behoefte aan deze evaluatie is uitgesproken door de minister van OCW tijdens een overleg met de Tweede Kamer op 17 mei 2012 en concentreert zich op drie met name genoemde zorgen aangaande de geïmplementeerde beroepsgerichte kwalificatiedossiers: Heeft het element van de houdingsaspecten niet een te zware betekenis gekregen ten opzichte van ‘kennis’ en ‘vaardigheden’. De mogelijke gedetailleerdheid van de kwalificatiestructuur en de daarmee samenhangende afvinkcultuur. De schijnbare onvermijdelijkheid dat deze kwalificatiestructuur ook tot een bepaalde didactiek leidt.

Onderzoeksvragen

De zorgen die de Tweede Kamer uitte, zijn in deze evaluatie uitgewerkt in onderzoeksvragen. Deze vragen worden vervolgens beantwoord door a) gebruik te maken van bestaande data en b) de uitvoering van drie focusgroepsgesprekken met professionals die de inhoud van de kwalificatiedossiers omzetten in onderwijs en examens.

Download de onderzoekspublicatie

Voor meer informatie neem contact op