Eindrapportage Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap
Auteurs:
Annemarie Groot, Hans Voskamp, Merel Wolf & Ellen van Drie
Publicatiedatum:
Thema:
Basisvaardigheden
APA-referentie:
Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & Van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. 's-Hertogenbosch: ECBO.
Korte samenvatting:
Het ministerie van OCW heeft aan ECBO gevraagd om inzicht te geven in de huidige professionele achtergrond en inzet van mbo-docenten in basisvaardigheden (Nederlands, Rekenen, Engels) en burgerschap. Want er is geen volledig beeld van de professionele achtergrond van deze docenten en afwegingen die mbo-instellingen maken bij de inzet van deze docenten.
Doel
Het ministerie wil de kwaliteit van het mbo-onderwijs in de basisvaardigheden en burgerschap onder meer waarborgen door in te zetten op kwalitatief goede docenten. Het is onvoldoende duidelijk wat momenteel de professionele achtergrond van de docenten is. Daarom is het doel van het onderzoek om de professionele achtergrond (opleidingsachtergrond en werkervaring) van deze docenten in kaart te brengen. Ook worden de overwegingen van de onderwijsinstellingen bij het inzetten van deze docenten onderzocht.
Wat levert het onderzoek op?
Door de achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap in kaart te brengen, kunnen er aanknopingspunten gevonden worden om deze docenten te helpen zich verder te ontwikkelen en waar nodig te professionaliseren. Het onderzoek geeft handvatten voor het vormgeven van toekomstig beleid, zodat dit zo goed mogelijk aansluit bij de ervaringen en behoeften van mbo-docenten. Op deze manier draagt dit onderzoek bij aan het ondersteunen van de kwaliteit van het onderwijs in de generieke vakken op het mbo.
Download de onderzoekspublicatieNeem voor meer informatie contact op met
Annemarie Groot MA
Annemarie Groot MA
Annemarie is een gedreven onderzoeker met zowel ruime ervaring in kwalitatief onderzoek als met kwantitatieve analyses. Zij is resultaatgericht en is sterk in het verbinden van onderzoeksresultaten aan de praktijk. Annemarie heeft als onderzoeker inhoudelijke expertise op het gebied van taal, rekenen en digitale vaardigheden (de basisvaardigheden) en
houdt zich daarnaast bezig met de thema’s migranten, onderwijs op entree en mbo 2. Annemarie werkte eerder als NT2-docent, trainer en consultant en weet om die reden goed de vertaalslag te maken naar het onderwijs.
Publicaties
Laaggeletterdheid
- Groot, A., Jonker, V., Wijers, M., & Hoogland, K. (2025). Rekenproblemen in het mbo. ‘s-Hertogenbosch/Utrecht: ECBO/Universiteit/Hogeschool Utrecht. Publicatie »
- Wolf., M, Groot., A., & Van Drie, E. (2025). Inventarisatie taalinterventies in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., & Alberto, R. (2024). De stand van zaken rondom gecijferdheid in Nederlandse bibliotheken. ’s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Wolf, M., Van Drie, E., Reijnders, P. (2024). Leesvaardigheid in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Van Drie, E., Alberto, R., Wijers, M., Jonker, V., & Hoogland, K. (2023). De Rekentrein. Onderzoek naar een interventie om gecijferdheid bij ouder en kind te versterken. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Dood, C., & Gijsel, M. (2023). Taalontwikkeling stimuleren in de beroepscontext. Expertise Nederlands/ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Buiskool, B-J., & Elderenbosch, M. (2023). Tussentijdse evaluatie Vervolgaanpak Laaggeletterdheid 2020-2024. Tel mee met taal. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Wesseling, W., Van Drie, E., & Van Uden, D. (2023). Literatuuronderzoek Digitaal burgerschap en digitale inclusie. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Kleine Deters, B., & Hoogland, K. (2022). Whitepaper. Het belang van gecijferdheid in een digitale context. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Van Drie, E., Van Delft, A., Den Hollander, I., & Buiskool, B. (2021). Regionale Programma’s Laaggeletterdheid. Een vergelijkende beschrijving. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot A. & Lam, J.F. (2020). Handreiking Doelgroepenanalyse. Wat levert de tool geletterdheidinzicht mij op? ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Coppens, K., & Vinck, K. (2019). Evaluatie subsidieregeling laagtaalvaardige werknemers. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., m.m.v. Jansens, E. (2019). Meetinstrumenten basisvaardigheden 2019: Een overzicht met beschikbare instrumenten. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Coppens, K., & Lam, J. F. (2019). Motiveren van laaggeletterden. Een literatuurstudie naar succesvolle interventies. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Christoffels, I., Clement, C., & Lam, J. F. (2018). De laaggeletterden centraal. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- De Hoo, M., Bohnenn, E., & Groot, A. (2018). Handreiking digitale vaardigheden volwasseneneducatie. ’s-Hertogenbosch: CINOP. Publicatie »
- Groot, A. (2018). Kwaliteitsborging van het educatieaanbod. Een verkennende rapportage over de kwaliteit van het volwassenenonderwijs. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A. (2018). Aanpak laaggeletterdheid binnen het sociaal domein. Praktijkbeschrijving van pilots van drie gemeenten. ’s-Hertogenbosch: CINOP. Publicatie »
- Groot, A. (2018). NT1leren.nl. Evaluatie van een digitale methodiek om laaggeletterdheid tegen te gaan en maatschappelijke participatie te vergroten. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Clement, C., & Groot, A. (2017). Een rijkere taalomgeving in het gezin. De rol van gemeenten bij intergenerationeel leren van basisvaardigheden. Sociaal bestek.
- Christoffels, I., Groot, A., Clement, C., & Lam, J. F. (2017). Preventie door interventie: Literatuurstudie naar lees- en schrijfachterstanden bij kinderen en jongeren. Den Haag: Stichting Lezen en Schrijven. Publicatie »
- Christoffels, I., Smit, S., & Groot, A. (2017). Oefenen.nl in contexten van licentiehouders. Een onderzoek naar gebruik, effectiviteit en kansen voor doorontwikkeling van Oefenen.nl-materialen in begeleide context. Den Haag: Stichting Expertisecentrum Oefenen.nl. Publicatie »
- Groot, A., Lam, J. F., Langens, E., Litjens, P., & Neuvel, J. (2010). Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2009. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
- Neuvel, J., Litjens, P., Groot, A., Langens, E., Meziani, M., & Verspiek, M. (2009). Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2008. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
Migranten/NT2-onderwijs
- Groot, A., & Wagemakers, S. (2021) Welke activiteiten tijdens het werkplekleren dragen bij aan de taalontwikkeling van volwassen NT2-leerders (inburgeraars)? Kennisrotonde. Publicatie »
- Lam, J. F., Thijssen, R., Groot, A., & Verbakel, D. (2020). Adviesrapport taalschakeltraject onderwijsroute inburgering. Een toelichting op de geformuleerde eindtermen. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie » https://ecbo.nl/onderzoekspublicatie/adviesrapport-taalschakeltraject-onderwijsroute-inburgering/
- Groot, A., & Rud, I. (2018). Ondersteuningsbehoefte anderstalige studenten. Een verkenning naar de aard en de omvang van knelpunten en mogelijke oplossingsrichtingen. ’s-Hertogenbosch: ECBO.
- Smulders, H., & Groot, A. (2018). Leerwerktrajecten voor jongeren met een migratie-achtergrond. Een literatuurverkenning naar wat werkt. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., & Van Wijk, M. (2012). Het vak verstaan. Docentenhandleiding voor het blijven oefenen met verstavaardigheid. ’s-Hertogenbosch: CINOP. Publicatie
- Lam, J. F., De Jong, J., Tijssen, M., Groot, A., Van Emmerik, J., & Downey, R. (2011). Verantwoording Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
- Lam, J. F. e.a. (2009) Evaluatie inburgering van allochtone vrouwen (PaVEM). ’s-Hertogenbosch: CINOP. Niet Openbaar.
- Groot, A. (2008). Luister alstublieft! Een onderzoek naar luistervaardigheid in een tweede taal. In A.J.A. Meijers, I. Vedder & W. Lowie (Eds.), Toegepaste taalwetenschap in artikelen. Amsterdam: VU Boekhandel.
Beroepsonderwijs
- Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & Van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A. (2021). Verbind taalonderwijs aan beroepsgerichte vakken en de beroepspraktijk; Vakblad Profiel, oktober, 24-25. Publicatie »
- Groot, A., & Wijers, M. (2021) Special Needs bij het nieuwe rekenexamen mbo. Publicatie »
- Groot, A. (2021). Onderzoeksrapportage grip op leerpotentieel.
- Van Meelis, I., De Maa, J., Scheltinga, F., & Groot, A. (2021). Formatief evalueren van Nederlands in het mbo: Beproefde technieken om inzicht te krijgen in het leren van studenten. ’s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. ITTA en Universiteit Utrecht. Publicatie »
- Groot, A., Jonker, V., Veldhuis, M., Wijers, M., & Woertman, E., m.m.v. El Abouti, S., Hofman, I., Hordijk, C., Korkmaz, B., Lampe, M., Luth, M., Meijer, W., Meijer, N., & Robinson, R. (2021). Formatief evalueren van rekenen in het mbo: Beproefde technieken om inzicht te krijgen in het leren van studenten. ’s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. ITTA en Universiteit Utrecht. Publicatie »
- Expertgroep Herijking Rekeneisen mbo (2020). Rekeneisen voor het middelbaar beroepsonderwijs. Den Haag: Ministerie van OCW. Publicatie »
- De Graaf, D., Petit, R., Hermanussen, J., Rud, I., Van der Ven, K., De Groot, A., & Van den Berg, E. (2018). Doorlopende leerlijnen vmbo-mbo anno 2018. Vierde monitor vakmanschap-, technologie- en beroepsroute. Onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.s.m. Kohnstamm Instituut en ECBO. Publicatie »
- Meijer, J., Buisman, M., Christoffels, I., Groot, A., Jonker, V., Kuijper, S., & Wijers, M. (2018). De rekentoetsen voor leerlingen met Ernstige Rekenproblemen (ER). Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Publicatie »
- Groot, A., Christoffels, I. (2018). Wat is er bekend over de oorzaken van rekenzwakte bij studenten binnen het mbo? (KR. 342) Publicatie »
- Groot, A., Christoffels, I. (2018). Wat is het effect van vrij lezen in de les op het leerklimaat in de klas (op het mbo)? (KR. 381) Publicatie »
- Groot, A., Bolle, T., & Van Meelis, I. (2016). Taalbewust lesgeven op het mbo. Naar betere taalprestaties op mbo-entree en niveau 2. ECBO. Publicatie »
- Imandt, M., Van de Berg, E., Heyma, A., Mulder, J., Schipperheyn, R., Hermanussen, J., Groot, A., Petit, R., Glaudé, M., Pater, C., & Van der Meijden, A. ( 2016). Monitor Vakmanschap- en technologieroutes. Tweede meting. OCW. Publicatie »
- Groot, A., Buisman, M., Houtkoop, W., & Steehouder, P. (2015). Taalniveaus op het mbo. De leesvaardigheid van Nederlandse mbo’ers in (inter)nationaal perspectief. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Hermanussen, J., Groot, A., & Schipperheijn, R. (2014). Toegankelijkheid mbo 2-opleidingen. Verkennend onderzoek. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Baay, P., Klaeijsen, A., & Groot, A. (2017). Zelf-assessment 21ste-eeuwse docentvaardigheden. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van Toly, R., Groot, A., Klaeijsen, A., & Brouwer, P. (2017). Ervaren werkdruk in het mbo. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Cuppen, J., Kans, K., Brouwer, P., Groot, A., & Van der Heijden, B. (2017). Werk hebben en werk houden in het mbo. Employability van onderwijsgevend personeel. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Christoffels, I., & Brekelmans, J. (2015). Rekenonderwijs nieuwe stijl krijgt vorm. Profiel, nr. 6, 15-16.
- Christoffels, I. K., & Groot, A. (2014). Rekenen in het MBO: Rekenles lastige opgave. ECBO. Publicatie »
- Raaphorst, E., & Groot, A. (2014). Examens Nederlands in het mbo. Zijn instellingen er klaar voor? ECBO. Publicatie »
Dr. Merel Wolf
Dr. Merel Wolf
Merel is een multidisciplinaire onderzoeker met een specifieke expertise in taalverwerving en taalvaardigheid. Ze heeft veel ervaring met kwantitatieve dataverzameling en data-analyses. Daarnaast zet Merel zich in om kennis op een duidelijke en begrijpelijke manier te delen. Ze heeft veel ervaring met het vertalen van wetenschappelijke kennis naar meer toegankelijke taal die meer tot de verbeelding spreekt.
Publicaties
- Wolf, M, Sweijen, S., Green, K., Crone, E., Te Brinke, L., De Boer, F., Bremer, B., & Scheeren., L. (2025). Gelijkwaardige behandeling mbo-studenten. ‘s-Hertogenbosch/Rotterdam: ECBO/Universiteit Rotterdam. Publicatie »
- Bakker, M., Wolf, M., Schuurmans, V., Ter Maten, A., Van Drie, E., De Boer, F., Vrenegoor, F., Mazereeuw, M., & Peeters, M. (2025). Van uitval naar doorstroom. Onderzoek naar aanpakken voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid in het mbo. NRO. Publicatie »
- Wolf., M, Groot., A., & Van Drie, E. (2025). Inventarisatie taalinterventies in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Wolf, M., & Hermanussen, J. (2024). Evaluatie pilot doorlopende begeleiding startende leraren. ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Wolf, M., van Drie, E., Reijnders, P. (2024). Leesvaardigheid in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Noll, K., Van der Wel, J., Wolf, M., & Gommers, A. (2024) Marktverkenning Schoolboeken en licenties in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Vadenescu, A., Kleine Deters, B., Wolf, M., Lubberman, J. (2024) Verkenning naar praktijkgericht onderzoek in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Hermanussen, J., van der Sluis, M., & Wolf, M. (2024). Versterking van het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams. ECBO/TIAS. Publicatie »
- Bremer, B., Coenen, J., Kans, K., & Wolf, M. (2024). Implementing European priorities in VET: making national VET agile, flexible, innovative, attractive, inclusive and qualityassured: Netherlands. Cedefop Refernet thematic perspectives. ‘s-Hertogenbosch: Stichting CINOP-ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Bremer, B., Hagen, A., Kleinendorst, W., Rens, M., & Wolf, M. (2022). Tweede evaluatie pabo pilots uitgebreide specialisaties jonge kind en oudere kind. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
Ellen van Drie
Ellen van Drie
Ellen heeft een research master afgerond in taalwetenschap en is gespecialiseerd in meertaligheid en taalverwerving. Bij ECBO doet zij onder andere onderzoek naar basisvaardigheden (taal- reken- en digitale vaardigheden) in het mbo en in volwasseneneducatie. Ook is Ellen Kennismakelaar voor de Kennisrotonde waarvoor zij onderwijsprofessionals helpt een vraag te articuleren en vervolgens voor hen op zoek gaat naar het antwoord met behulp van de literatuur.
Tijdens haar werk voor het Nationaal Agentschap Erasmus+ adviseerde zij mbo-instellingen en diverse organisaties op het gebied van volwasseneneducatie over de mogelijkheden voor internationale samenwerkingsprojecten. Samen met projecten ging zij in gesprek over bijvoorbeeld het verspreiden van kennis en het bereiken en vergroten van impact. Vanuit haar interesse voor internationale kennisuitwisseling betrekt Ellen ook graag perspectieven vanuit andere landen in het onderzoek dat zij doet.
Publicaties
- Bakker, M., Wolf, M., Schuurmans, V., Ter Maten, A., Van Drie, E., De Boer, F., Vrenegoor, F., Mazereeuw, M., & Peeters, M. (2025). Van uitval naar doorstroom. Onderzoek naar aanpakken voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid in het mbo. NRO. Publicatie »
- Wolf., M, Groot., A., & Van Drie, E. (2025). Inventarisatie taalinterventies in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Wolf, M., Van Drie, E., Reijnders, P. (2024). Leesvaardigheid in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Van Drie, E., Alberto, R., Wijers, M., Jonker, V., & Hoogland, K. (2023). De Rekentrein. Onderzoek naar een interventie om gecijferdheid bij ouder en kind te versterken. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kennis, R., Eimers, T., Visser, B., Scheeren, L., Coenen, J., Bremer, B., Van Drie, E., Cuppen, J. & Luyten, E. (2023). Monitor passend onderwijs in het mbo. Meting 2022. Nijmegen/’s-Hertogenbosch: KBA Nijmegen/ECBO/ResearchNed. Publicatie »
- Groot, A., Wesseling, W., Van Drie, E., & Van Uden, D. (2023). Literatuuronderzoek Digitaal burgerschap en digitale inclusie. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & Van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Van Drie, E., Van Delft, A., Den Hollander, I., & Buiskool, B. (2021). Regionale Programma’s Laaggeletterdheid . Een vergelijkende beschrijving. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »