Eindrapport: Verkenning naar praktijkgericht onderzoek in het mbo
Auteurs:
Anca Vadanescu, Bart Kleine Deters, Merel Wolf, Jos Lubberman
Publicatiedatum:
Thema:
Onderwijsorganisatie
APA-referentie:
Vadenescu, A., Kleine Deters, B., Wolf, M., & Lubberman, J. (2024) Verkenning naar praktijkgericht onderzoek in het mbo. Amsterdam: Regioplan
Korte samenvatting:
Het mbo is – als opleider van de helft van de Nederlandse beroepsbevolking en aanjager van innovatie in het mkb – van grote waarde bij het oplossen van grote maatschappelijke opgaven. In de Werkagenda mbo 2023-2027 Samen Werken aan Talent is onder meer als doel vastgelegd dat het mbo een volwaardige en gelijkwaardige partner in onderzoeks- en kennisnetwerken dient te worden. Practoraten spelen hierin een belangrijke rol. Het ministerie van OCW had behoefte aan een onderzoek naar de stand van zaken van praktijkgericht onderzoek in het mbo, dat moest resulteren in bruikbare handvatten voor een te ontwikkelen gedragen visie op praktijkgericht onderzoek en practoraten in het mbo. In deze verkenning is daarbij gekeken naar de stand van zaken in het mbo op het gebied van onderzoek en innovatie (onderwijskundig en anderszins) en wat er volgens betrokkenen nodig is om het mbo een gelijkwaardige partner in de onderzoeks-, innovatie-, en kennisinfrastructuur te maken.
Onderzoek in het mbo vindt plaats op veel verschillende manieren, met practoraten als meest zichtbare partij. Het vindt plaats in de driehoek tussen onderwijs, praktijk en onderzoek. Onderzoeksvragen komen veelal uit de onderwijs- en/of beroepspraktijk, en opbrengsten moeten bruikbaar zijn in deze praktijk. De sector ontwikkelt haar eigen onderzoekspraktijken, en er is brede steun voor een eigenstandige positie voor practoren in de onderzoeksinfrastructuur. Er zijn ook aandachtspunten, die momenteel verdere groei bemoeilijken. Dit zijn:
- draagvlak voor onderzoek in de instelling;
- perceptie van onderzoek in het mbo door de buitenwereld;
- bemensing en professionalisering;
- facilitering;
- kwaliteitsbewaking; en
- financiering.
- regionale kennisinfrastructuur in de driehoek onderwijs-onderzoek-praktijk, samen met andere onderzoeks- en onderwijspartners;
- keuze voor te hanteren terminologie voor praktijkgericht onderzoek;
- kwaliteitszorgsysteem;
- financiering voor onderzoek en innovatie in zowel eerste als tweede geldstroom;
- professionalisering;
- facilitering binnen mbo-instellingen. Download de onderzoekspublicatie
De verkenning dient als voeding voor het Ministerie om te komen tot een visie over praktijkgericht onderzoek in het mbo. We concluderen dat onderzoek in het mbo in relatie tot de beroepspraktijk, het onderwijs, of allebei staat. Een visie over praktijkgericht onderzoek en innovatie in het mbo dient dan ook rekening te houden met de hierbij horende driehoek van beroepspraktijk-onderwijs-onderzoek. Daarbij kan de visie meer uitgaan van hetzij de link tussen onderwijs en onderzoek, hetzij de link tussen onderwijs en beroepspraktijk, of er kan juist voor een meer hybride vorm worden gekozen. We sluiten het onderzoek af met een aantal bouwstenen waarmee de visie kan worden opgebouwd. Dit zijn:
visievorming over praktijkgericht onderzoek in het mbo, zowel binnen instellingen als in de hele sector;
Neem voor meer informatie contact op met
Dr. Bart Kleine Deters
Dr. Bart Kleine Deters
Bart is een breed geïnteresseerde senior onderzoeker. Als jurist en bestuurskundige heeft hij een interessante combinatie van vaardigheden, zowel kwalitatief als kwantitatief. Zo combineerde hij diepgravende analyse van onderwijswetgeving met statistische impactevaluatie voor z’n promotieonderzoek aan United Nations University in Maastricht. Zijn ervaring als docent helpt hem om scherp te blijven op praktische toepasbaarheid van onderzoeksresultaten.
Publicaties
- Den Tuinder, E., De Jong, A., Van Kan, C., Tas, T., Brouwer, P., Kleine Deters, B., & Runhaar, P. (2026) Samen meer impact – De positie van masteropgeleide docenten in het mbo DNM Online https://dnmonline.nl/2026/02/18/de-positie-van-masteropgeleide-docenten-in-het-mbo/
- Broek, S., Mulders, M., Levels, M., Buiskool, B.-J., Lindeboom, G.-J., Espéret, A., Coenen, J., Kleine Deters, B., Elderenbosch, M., & Wolf, M. (2025). Eindrapport—Onderzoek Verbreding wettelijke taak LLO. ’s Hertogenbosch en Utrecht:ECBO en Ockham IPS. https://ecbo.nl/onderzoekspublicatie/onderzoek-verbreding-wettelijke-taak-llo/
- Brouwer, P., De Jong, A., Van Kan, C., Kleine Deters, B., Runhaar, P., Tas, T., Den Tuinder, E., Van Doesum, K., Neuteboom, H., Nienhuis, C., Woudt, J., & Springeling, G. (2025). Versterking van de impact van masteropgeleide docenten op de onderwijspraktijk in het mbo: Een HR-perspectief (Eindrapport, project 40.5.22620.048). Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. https://www.nko.nl/onderzoeksprojecten/versterking-van-de-impact-van-masterdocenten-op-de-onderwijspraktijk-in-het-mbo-een-hr-perspectief
- Kennisrotonde. (2025). Welke interventies van docenten bevorderen bij mbo4-studenten de transfer van kennis naar toepassingssituaties? (KR.2230) https://www.kennisrotonde.nl/vraag-en-antwoord/transfer-van-kennis-naar-toepassing-bij-mbo4
- Kennisrotonde. (2024). Is het waar dat leerlingen in de bovenbouw van het primair onderwijs hogere taalprestaties halen door het spelen van gezelschapsspelletjes in vergelijking met reguliere taallessen? (KR. 1903) https://www.kennisrotonde.nl/vraag-en-antwoord/beter-presteren-taal-gezelschapsspelletjes
- Kleine Deters, B., Noll, K., Van der Wel, J., Wolf, M., & Gommers, A. (2024). Marktverkenning Schoolboeken en licenties in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Vadenescu, A., Kleine Deters, B., Wolf, M., Lubberman, J. (2024). Verkenning naar praktijkgericht onderzoek in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Hermanussen, J., Stroo, M., Kleine Deters, B., van den Berg, E. & van der Ven, K. (2024). Eindrapport Evaluatie convenanten lerarentekort primair onderwijs in de G5. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Hoeve, A., Kans, K., Van Vlokhoven, H., Bakker, M., Bus, L., & Kleine Deters, B. (2024). Zorg voor de Toekomst. Praktijkroutes ontwikkelen in vier scenario’s. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kleine Deters, B., & Van Amerongen, M. (2023). Is het waar dat het spelen van gezelschapsspelletjes met basisschoolkinderen bijdraagt aan het versterken van inhibitie en cognitieve flexibiliteit? (KR.1663) Den Haag: Kennisrotonde. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Lans, T., & Schoemaker, T., m.m.v. Koning, I., (2023). Digitaal ondersteund leren als versneller van kennisbenutting in de energietransitie. Eindrapportage onderzoeksproject in opdracht van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/Topsector Energie. ECBO. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Dulam, T., & Hoogland, K. (2023). Wat werkt bij het versterken van gecijferdheid? Expertisepunt Basisvaardigheden/Movisie. Publicatie »
- Bours, J., Goes, A., Kleine Deters, B., Koole, P., Moekotte, P., Muskee, B., Van Nieuwland, H., Quinten, L., Snippert, K., & Talstra, J. (2023). Onderwijsinnovatie en kwaliteit: vriend of vijand? De leeropbrengsten van de coalitie Onderwijsinnovatie. Wijchen: Kwaliteitsnetwerk mbo. Publicatie »
- Hermanussen, J., Stroo, M., Kleine Deters, B., Van den Berg, E., & Van der Ven, K. (2022). Tussenevaluatie convenanten lerarentekort primair onderwijs in de G5. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bremer, B., Kleine Deters, B., Kleinendorst, W., Van Uden, D., & Wesseling, W. (2022). Kansen voor serious games in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van den Braak, G., Van Delft, A., Gorter, M., Kleine Deters, B., Nieuwenhuis, L., & Oostveen, A. (2022). Evaluatie van de leerwerkloketten. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Dekkers, H., Kleine Deters, B., Grootenboer, F., Lans T., & Schoenmaker, T. (2022). Digital learning als versneller van kennisbenutting in de energietransitie. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Kleine Deters, B., & Hoogland, K. (2022). Whitepaper. Het belang van gecijferdheid in een digitale context. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Boels, L., Hoogland, K., Jonker, V., Kleine Deters, B., & Wijers, M. (2022). Het interpreteren en begrijpen van hedendaagse informatiebronnen. Utrecht: Hogeschool Utrecht. Publicatie »
- Coenen, J., Broek, S., Kleine Deters, B., Zandvliet, K., Hamoudeh, B., & Jacobs, W. (2021) Eindevaluatie experiment flexstuderen. ’s-Hertogenbosch: ECBO, Ockham-IPS, & SEOR. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Kans, K., & Wagemakers, S. (2021). Welke competenties van (werk)begeleiders in hybride leeromgevingen dragen bij aan competentieontwikkeling van studenten? (KR.1154). Den Haag: Kennisrotonde. Publicatie »
Dr. Merel Wolf
Dr. Merel Wolf
Merel is een multidisciplinaire onderzoeker met een specifieke expertise in taalverwerving en taalvaardigheid. Ze heeft veel ervaring met kwantitatieve dataverzameling en data-analyses. Daarnaast zet Merel zich in om kennis op een duidelijke en begrijpelijke manier te delen. Ze heeft veel ervaring met het vertalen van wetenschappelijke kennis naar meer toegankelijke taal die meer tot de verbeelding spreekt.
Publicaties
- Wolf, M, Sweijen, S., Green, K., Crone, E., Te Brinke, L., De Boer, F., Bremer, B., & Scheeren., L. (2025). Gelijkwaardige behandeling mbo-studenten. ‘s-Hertogenbosch/Rotterdam: ECBO/Universiteit Rotterdam. Publicatie »
- Bakker, M., Wolf, M., Schuurmans, V., Ter Maten, A., Van Drie, E., De Boer, F., Vrenegoor, F., Mazereeuw, M., & Peeters, M. (2025). Van uitval naar doorstroom. Onderzoek naar aanpakken voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid in het mbo. NRO. Publicatie »
- Wolf., M, Groot., A., & Van Drie, E. (2025). Inventarisatie taalinterventies in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Wolf, M., & Hermanussen, J. (2024). Evaluatie pilot doorlopende begeleiding startende leraren. ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Wolf, M., van Drie, E., Reijnders, P. (2024). Leesvaardigheid in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Noll, K., Van der Wel, J., Wolf, M., & Gommers, A. (2024) Marktverkenning Schoolboeken en licenties in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Vadenescu, A., Kleine Deters, B., Wolf, M., Lubberman, J. (2024) Verkenning naar praktijkgericht onderzoek in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Hermanussen, J., van der Sluis, M., & Wolf, M. (2024). Versterking van het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams. ECBO/TIAS. Publicatie »
- Bremer, B., Coenen, J., Kans, K., & Wolf, M. (2024). Implementing European priorities in VET: making national VET agile, flexible, innovative, attractive, inclusive and qualityassured: Netherlands. Cedefop Refernet thematic perspectives. ‘s-Hertogenbosch: Stichting CINOP-ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Bremer, B., Hagen, A., Kleinendorst, W., Rens, M., & Wolf, M. (2022). Tweede evaluatie pabo pilots uitgebreide specialisaties jonge kind en oudere kind. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »