Eindrapport: Van uitval naar doorstroom
Onderzoek naar aanpakken voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid in het mbo.
Auteurs:
Minne Bakker, Merel Wolf, Vera Schuurmans, Ada ter Maten, Ellen van Drie, Famke de Boer, Femke Vrenegoor, Marco Mazereeuw, en Mark Peeters
Publicatiedatum:
Thema:
Instroom-doorstroom-uitstroom
APA-referentie:
Bakker, M., Wolf, M., Schuurmans, V., Ter Maten, A., Van Drie, E., De Boer, F., Vrenegoor, F., Mazereeuw, M., & Peeters, M. (2025). Van uitval naar doorstroom. Onderzoek naar aanpakken voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid in het mbo. NRO.
Korte samenvatting:
Jaarlijks stopt een aanzienlijk deel van de mbo-studenten met hun opleiding zonder diploma te behalen. Het mbo verlaten zonder diploma of startkwalificatie kan ingrijpende gevolgen hebben voor de toekomstperspectieven van deze jongeren en leiden tot een tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten op de arbeidsmarkt. Ook afgestudeerde mbo-studenten ervaren vaak uitdagingen bij het vinden van duurzaam werk.
Dit onderzoek is uitgevoerd om inzicht te krijgen in hoe verschillende interventies bijdragen aan het voorkomen van schooluitval en daaruit voortvloeiend jeugdwerkloosheid onder mbo-studenten. Daarnaast is gekeken hoe verschillende interventies kunnen bijdragen aan een succesvolle doorstroom naar de arbeidsmarkt of vervolgonderwijs.
De resultaten uit dit onderzoek zijn gebaseerd op vier aanpakken die binnen twee mbo-instellingen zijn uitgevoerd. De aanpakken zijn aan de hand van individuele en groepsgesprekken met betrokken onderwijsprofessionals in kaart gebracht, waarna deze zijn geanalyseerd met behulp van de CIMO-logica (Context, Interventie, Mechanisme,Outcome). Deze manier van werken bracht de kernelementen van de ingezette interventies in kaart. Deze zijn te onderscheiden in kernelementen op studentniveau en op begeleidingsniveau.
Dit onderzoek biedt waardevolle inzichten voor onderwijsprofessionals en beleidsmakers om interventies verder te ontwikkelen. Tegelijkertijd vraagt de abstracte aard van concepten als motivatie en zelfvertrouwen om meer onderzoek naar meetbare effecten. De CIMO-logica biedt hiervoor een stevig fundament, maar vervolgonderzoek is nodig om de impact op lange termijn en in andere sectoren of onderwijstypen te onderzoeken.
Door de inzichten uit dit onderzoek te benutten, kunnen mbo-instellingen een geïntegreerde aanpak ontwikkelen waarin studenten zich gesteund voelen en succesvol worden begeleid. Dit draagt niet alleen bij aan een afname van voortijdig schoolverlaten, maar ook aan een sterkere positie van mbo-studenten op de arbeidsmarkt.
Wil jij zelf aan de slag met de onderzochte elementen? Bekijk dan onze Toolkit Van uitval naar doorstroom. Met de Toolkit ga je aan de hand van een checklist na met welke elementen jullie nog aan de slag kunnen om jeugdwerkloosheid tegen te gaan. Per element vind je praktische tips uit de vier onderzochte aanpakken, zodat je er direct mee aan de slag te kan.
Dit onderzoek is ook gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift. Het artikel gaat dieper in op de vijf kernelementen op het niveau van de student en de CIMO-logica die gebruikt is om de werkzame elementen in de aanpakken te identificeren. Lees het wetenschappelijk artikel hier.
Bekijk onderstaande video voor een korte samenvatting over dit onderzoek:
Download de onderzoekspublicatieNeem voor meer informatie contact op met
Dr. Minne Bakker
Dr. Minne Bakker
Minne Bakker heeft ruim twaalf jaar ervaring met kwalitatieve onderzoeksmethoden. Haar promotieonderzoek (2016) was een kwalitatieve studie naar ervaringen met verschillende interventies binnen een grote RCT studie. Binnen het kwalitatieve onderzoek heeft zij een brede expertise met onderzoekdesigns en methoden. Deze lopen uiteen van evaluatiestudies tot actie- en ontwerponderzoeken. Inhoudelijk is Minne gespecialiseerd in thema’s rondom gelijke (onderwijs)kansen en inclusief onderwijs.
Momenteel leidt ze binnen dit domein een NRO project dat inzet op de preventie van jeugdwerkloosheid. Ook voert ze een landelijke verkenning uit op het gebied van gendergelijkheid in LOB. Daarnaast is ze projectleider van een evaluatieproject bij Het Noordbrabants Museum, waar middels ontwerponderzoek interventies worden ontworpen en doorontwikkeld om het museum nog leuker te maken voor scholieren.
Publicaties
- Bakker, M., Wolf, M., Schuurmans, V., Ter Maten, A., Van Drie, E., De Boer, F., Vrenegoor, F., Mazereeuw, M., & Peeters, M. (2025). Van uitval naar doorstroom. Onderzoek naar aanpakken voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid in het mbo. NRO. Publicatie »
- Hoeve, A., Kans, K., Van Vlokhoven, H., Bakker, M., Bus, L., & Kleine Deters, B. (2024). Zorg voor de Toekomst. Praktijkroutes ontwikkelen in vier scenario’s. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
Famke de Boer
Famke de Boer
Famke is een nieuwsgierige en enthousiaste onderzoeker met een kritische, maar toch open blik. Door haar bachelor achtergrond in Culturele Antropologie en Ontwikkelingsstudies heeft Famke oog voor diversiteit en inclusie en het open staan voor andere perspectieven en deze pogen te begrijpen vanuit diens perspectief. Vanuit haar master heeft ze een interdisciplinaire kijk op onderwijs en sociale vraagstukken ontwikkeld. Tijdens haar bachelor en master -opleiding heeft ze ervaring opgedaan met verschillende kwalitatieve onderzoeksmethoden en tijdens haar stage rondom monitoring & evaluation.
Momenteel is Famke betrokken bij meerdere onderzoeken in het mbo: Jeugdwerkloosheid (NRO), Nieuwe taaleisen mbo (OCW) en heeft ze een kleine bijdrage geleverd aan het onderzoek Praktijkgericht onderzoek in het mbo (OCW).
Publicaties
- Wolf, M, Sweijen, S., Green, K., Crone, E., Te Brinke, L., De Boer, F., Bremer, B., & Scheeren., L. (2025). Gelijkwaardige behandeling mbo-studenten. ‘s-Hertogenbosch/Rotterdam: ECBO/Universiteit Rotterdam. Publicatie »
- De Boer, F., Coenen, J., Hagen, A., & Reijnders, P. (2025). Wegwerp- of herbruikbare verpakkingen in het onderwijs? ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bakker, M., Wolf, M., Schuurmans, V., Ter Maten, A., Van Drie, E., De Boer, F., Vrenegoor, F., Mazereeuw, M., & Peeters, M. (2025). Van uitval naar doorstroom. Onderzoek naar aanpakken voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid in het mbo. NRO. Publicatie »