Eindevaluatie van de sectorplannen gereed

Sectorplannen eindevaluatie

Auteurs:

Siemen van der Werff, Karel Kans, Jelle Zwetsloot, Sandra Wagemakers, Jessica Tadema & Arjan Heyma

Publicatiedatum:


Thema:

Onderwijs - arbeidsmarkt

APA-referentie:

Van der Werff, S., Kans, K., Zwetsloot, J., Wagemakers, S., Tadema, J., & Heyma, A. (2019). De opbrengst van de sectorplannen; Eindevaluatie. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek.

Korte samenvatting:

Ruim 300 duizend deelnemers zijn sinds 2013 ondersteund in het verstevigen van hun arbeidsmarktpositie. Zij hebben hiervoor gebruik kunnen maken van een bijdrage uit de Regeling Cofinanciering Sectorplannen.

In augustus 2013 is de regeling cofinanciering sectorplannen in werking getreden om de economische crisis te overbruggen en de arbeidsmarkt beter te laten functioneren. Deze regeling bood sociale partners in een (publieke of private) sector of regionale arbeidsmarktpartners de mogelijkheid om financiering aan te vragen voor het ondersteunen van plannen. De maatregelen moesten aansluiten op de knelpunten die in de betreffende sector of regio spelen (bijvoorbeeld vergrijzing van het personeelsbestand, krimp van de sector).

De kern van de regeling was een bijdrage van de overheid van 50 procent bij uitgaven door sectoren of werkgevers voor activiteiten die gericht waren op deze brede doelen. Maatregelen in de eerste twee tranches richten zich op arbeidsmobiliteit, loopbaancheck en –advies, om- en bijscholing en gezondheid. Ook was er financiële ondersteuning voor de plaatsing van bbl’ers. Daarvoor was de bijdrage van de overheid 20%. In de derde tranche bestonden de plannen uit trajecten gericht op de overgang naar werk. Dit kon vanuit een baan (in hetzelfde of een ander beroep) of vanuit een uitkering zijn.

In totaal is er door sectoren en werkgever 729 miljoen euro geïnvesteerd, en door de Rijksoverheid 328 miljoen euro. De sectorplannen hebben sinds 2013 ondersteuning geboden aan ruim 300 duizend deelnemers. Hiermee is 69% van de oorspronkelijke ambitie in deelnemers bereikt.

Positieve bijdrage aan versterking werking van de arbeidsmarkt op algemeen en individueel niveau

De sociale partners zijn het erover eens dat dankzij de sectorplannen veel investeringen in de arbeidsmarktpositie van deelnemers en de werking van de arbeidsmarkt zijn gedaan die anders niet waren gebeurd. Ze hebben gezorgd voor financiering van maatregelen waar vanwege de crisis bij werkgevers en sectorfondsen minder geld voor beschikbaar was. Maatregelen richtten zich bijvoorbeeld op het behoud van arbeidskrachten voor sectoren en leerwerkplekken. Het is niet mogelijk om exact vast te stellen wat het effect van de regeling is geweest, omdat niet te zeggen is wat de arbeidsmarktpositie van de deelnemers zou zijn zonder deelname aan de regeling.

Beperkte invloed op overbruggen crisis

De sectorplannen hebben echter een beperkte invloed gehad op het brede doel, namelijk het overbruggen van de crisis. Het ontwikkelen en uitvoeren van de plannen heeft veel tijd gekost, waardoor een deel van de maatregelen, met name die in de derde tranche, is uitgevoerd toen de crisis al grotendeels voorbij was. Als in een volgende crisis een soortgelijke maatregel zou worden ingevoerd, dan zou het verstandig zijn om al voor de grote stijging van de werkloosheid een regeling als die van de sectorplannen in te voeren.

Bijdrage aan samenwerking

Naast het bijdragen aan deze brede doelen hebben de sectorplannen ook gezorgd voor nieuwe of een intensivering van bestaande samenwerkingsverbanden tussen partijen op de arbeidsmarkt. Betrokken partijen vinden dat de samenwerking in sectoren en regio’s dankzij de regeling in veel gevallen is verbeterd. Ook hebben sociale partners zich door de sectorplannen nieuwe beleidsterreinen toegeëigend. Een grote meerderheid van de betrokken partijen verwacht dat de bestaande of ontstane samenwerking na afloop in een bepaalde vorm zal worden gecontinueerd. Verschillende partijen menen echter wel dat het onderwijs in de samenwerkingsverbanden vaker betrokken had kunnen worden.

Lessen over de vormgeving van de regeling

Elementen die volgens de gesprekspartners hebben bijgedragen aan het doelbereik van de regeling zijn de open manier waarop de regeling is opgezet, de rol van de sociale partners in de sectorplannen, de verplichte eigen financiering en de arbeidsmarktanalyse. De opzet van de regeling, waarin regio’s en sectoren gesubsidieerd worden bij het nemen van maatregelen om bepaalde knelpunten op de arbeidsmarkt op te lossen, is vernieuwend geweest.

De verplichte eigen financiering als de betrokkenheid van sociale partners zorgden voor een selectief bereik van de sectorplannen. De reeds goed georganiseerde sectoren hebben makkelijker een goed plan kunnen opstellen en uitvoeren dan sectoren waarin een infrastructuur voor overleg en afstemming ontbrak.

Betrokkenen zijn het er over eens dat de vorm van de regeling voordelen heeft ten opzichte van bijvoorbeeld een fiscale regeling, omdat er veel mogelijkheden zijn voor sturing en van tevoren duidelijk is hoe groot de maximale investering zal zijn. Dankzij de sectorplannen is veel kennis opgedaan met het uitvoeren van een stimuleringsregeling die gebaseerd is op cofinanciering. Dit levert een aantal aanbevelingen op voor mogelijke toekomstige regelingen, namelijk: zorg dat e.e.a. al klaar staat zodat vroeger in de crisis kan worden ingegrepen.

Kamerbrief
De minister van SZW heeft destijds de Tweede Kamer over het onderzoek geïnformeerd.

Download de onderzoekspublicatie

Neem contact op voor meer informatie

Drs. Karel Kans