Digitaal ondersteund leren als versneller van kennisbenutting in de energietransitie
Auteurs:
Bart Kleine Deters, Thomas Lans & Tara Schoemaker, m.m.v. Ilona Koning
Publicatiedatum:
APA-referentie:
Kleine Deters, B., Lans, T., & Schoenmaker, T., m.m.v. Koning, I. (2023). Digitaal ondersteund leren als versneller van kennisbenutting in de energietransitie . 's-Hertogenbosch: ECBO.
Korte samenvatting:
Leren speelt een grote rol in de energietransitie. Omdat het gaat om een systeemverandering, zijn we op weg naar een onzekere toekomst, waarin het antwoord moet worden geformuleerd op vragen die we soms nog niet eens kennen. Dit vraagt om een combinatie van leren, werken en innoveren, waarbij continu de connectie wordt gezocht met relevante partners in het onderwijs, onderzoek, en bedrijfsleven. Bij deze uitdaging is volume, snelheid, en verbinding van doorslaggevend belang: heel veel mensen moeten leren, het liefst zo snel mogelijk, in lijn met hun eigen leerbehoefte, op de plek en via het medium van hun eigen keuze. Daarvoor moeten verbindingen aangegaan worden tussen heterogene partijen. Digitaal ondersteund leren kan hierbij een belangrijke rol spelen. In het onderzoek hebben we onderzocht hoe deze vorm van leren momenteel wordt toegepast in de energietransitie, en wat de potentie ervan is in de toekomst.
Download de onderzoekspublicatieNeem voor meer informatie contact op met
Dr. Bart Kleine Deters
Dr. Bart Kleine Deters
Bart is een breed geïnteresseerde senior onderzoeker. Als jurist en bestuurskundige heeft hij een interessante combinatie van vaardigheden, zowel kwalitatief als kwantitatief. Zo combineerde hij diepgravende analyse van onderwijswetgeving met statistische impactevaluatie voor z’n promotieonderzoek aan United Nations University in Maastricht. Zijn ervaring als docent helpt hem om scherp te blijven op praktische toepasbaarheid van onderzoeksresultaten.
Publicaties
- Den Tuinder, E., De Jong, A., Van Kan, C., Tas, T., Brouwer, P., Kleine Deters, B., & Runhaar, P. (2026) Samen meer impact – De positie van masteropgeleide docenten in het mbo DNM Online https://dnmonline.nl/2026/02/18/de-positie-van-masteropgeleide-docenten-in-het-mbo/
- Broek, S., Mulders, M., Levels, M., Buiskool, B.-J., Lindeboom, G.-J., Espéret, A., Coenen, J., Kleine Deters, B., Elderenbosch, M., & Wolf, M. (2025). Eindrapport—Onderzoek Verbreding wettelijke taak LLO. ’s Hertogenbosch en Utrecht:ECBO en Ockham IPS. https://ecbo.nl/onderzoekspublicatie/onderzoek-verbreding-wettelijke-taak-llo/
- Brouwer, P., De Jong, A., Van Kan, C., Kleine Deters, B., Runhaar, P., Tas, T., Den Tuinder, E., Van Doesum, K., Neuteboom, H., Nienhuis, C., Woudt, J., & Springeling, G. (2025). Versterking van de impact van masteropgeleide docenten op de onderwijspraktijk in het mbo: Een HR-perspectief (Eindrapport, project 40.5.22620.048). Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. https://www.nko.nl/onderzoeksprojecten/versterking-van-de-impact-van-masterdocenten-op-de-onderwijspraktijk-in-het-mbo-een-hr-perspectief
- Kennisrotonde. (2025). Welke interventies van docenten bevorderen bij mbo4-studenten de transfer van kennis naar toepassingssituaties? (KR.2230) https://www.kennisrotonde.nl/vraag-en-antwoord/transfer-van-kennis-naar-toepassing-bij-mbo4
- Kennisrotonde. (2024). Is het waar dat leerlingen in de bovenbouw van het primair onderwijs hogere taalprestaties halen door het spelen van gezelschapsspelletjes in vergelijking met reguliere taallessen? (KR. 1903) https://www.kennisrotonde.nl/vraag-en-antwoord/beter-presteren-taal-gezelschapsspelletjes
- Kleine Deters, B., Noll, K., Van der Wel, J., Wolf, M., & Gommers, A. (2024). Marktverkenning Schoolboeken en licenties in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Vadenescu, A., Kleine Deters, B., Wolf, M., Lubberman, J. (2024). Verkenning naar praktijkgericht onderzoek in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Hermanussen, J., Stroo, M., Kleine Deters, B., van den Berg, E. & van der Ven, K. (2024). Eindrapport Evaluatie convenanten lerarentekort primair onderwijs in de G5. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Hoeve, A., Kans, K., Van Vlokhoven, H., Bakker, M., Bus, L., & Kleine Deters, B. (2024). Zorg voor de Toekomst. Praktijkroutes ontwikkelen in vier scenario’s. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kleine Deters, B., & Van Amerongen, M. (2023). Is het waar dat het spelen van gezelschapsspelletjes met basisschoolkinderen bijdraagt aan het versterken van inhibitie en cognitieve flexibiliteit? (KR.1663) Den Haag: Kennisrotonde. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Lans, T., & Schoemaker, T., m.m.v. Koning, I., (2023). Digitaal ondersteund leren als versneller van kennisbenutting in de energietransitie. Eindrapportage onderzoeksproject in opdracht van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/Topsector Energie. ECBO. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Dulam, T., & Hoogland, K. (2023). Wat werkt bij het versterken van gecijferdheid? Expertisepunt Basisvaardigheden/Movisie. Publicatie »
- Bours, J., Goes, A., Kleine Deters, B., Koole, P., Moekotte, P., Muskee, B., Van Nieuwland, H., Quinten, L., Snippert, K., & Talstra, J. (2023). Onderwijsinnovatie en kwaliteit: vriend of vijand? De leeropbrengsten van de coalitie Onderwijsinnovatie. Wijchen: Kwaliteitsnetwerk mbo. Publicatie »
- Hermanussen, J., Stroo, M., Kleine Deters, B., Van den Berg, E., & Van der Ven, K. (2022). Tussenevaluatie convenanten lerarentekort primair onderwijs in de G5. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bremer, B., Kleine Deters, B., Kleinendorst, W., Van Uden, D., & Wesseling, W. (2022). Kansen voor serious games in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van den Braak, G., Van Delft, A., Gorter, M., Kleine Deters, B., Nieuwenhuis, L., & Oostveen, A. (2022). Evaluatie van de leerwerkloketten. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Dekkers, H., Kleine Deters, B., Grootenboer, F., Lans T., & Schoenmaker, T. (2022). Digital learning als versneller van kennisbenutting in de energietransitie. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Kleine Deters, B., & Hoogland, K. (2022). Whitepaper. Het belang van gecijferdheid in een digitale context. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Boels, L., Hoogland, K., Jonker, V., Kleine Deters, B., & Wijers, M. (2022). Het interpreteren en begrijpen van hedendaagse informatiebronnen. Utrecht: Hogeschool Utrecht. Publicatie »
- Coenen, J., Broek, S., Kleine Deters, B., Zandvliet, K., Hamoudeh, B., & Jacobs, W. (2021) Eindevaluatie experiment flexstuderen. ’s-Hertogenbosch: ECBO, Ockham-IPS, & SEOR. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Kans, K., & Wagemakers, S. (2021). Welke competenties van (werk)begeleiders in hybride leeromgevingen dragen bij aan competentieontwikkeling van studenten? (KR.1154). Den Haag: Kennisrotonde. Publicatie »
Tara Schoemaker MSc
Tara Schoemaker MSc
Tara werkt als adviseur vooral op vraagstukken rondom professionalisering van docenten, 21ste-eeuwse vaardigheden en op het thema basisvaardigheden. Ze kent de onderwijspraktijk van zowel vo – als mbo-scholen vanuit haar ervaring als trainer, docent en projectleider. Om onderwijsverbeteringen te realiseren verbindt ze praktijkervaringen graag aan onderliggende onderwijsvisies. Tara is organisatorisch sterk en benadert een vraagstuk graag op multidisciplinaire wijze.
Publicaties
- Kleine Deters, B., Lans, T., & Schoemaker, T., m.m.v. Koning, I., (2023). Digitaal ondersteund leren als versneller van kennisbenutting in de energietransitie. Eindrapportage onderzoeksproject in opdracht van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/Topsector Energie. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Dekkers, H., Kleine Deters, B., Grootenboer, F., Lans T., & Schoenmaker, T. (2022). Digital learning als versneller van kennisbenutting in de energietransitie. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Baay, P., Baarda, J. &, Schoemaker, T., m.m.v. Vos, K., Ahmadi, N., Pfeifer B., & Bombala, B. (2021). Rotterdam ontmoet Urk: Diversiteitsexperiment in het mbo. ECBO/ROC Friese Poort/Zadkine/Practoraat Verschillen Waarden, 11 maart 2021. Publicatie »
- Baay, P., Bombala, B., Ferket, R., Hofland, A., Schoemaker, T., Feld, L., Kuitert, M., Twilt, J., & Vos, K. (2020). Blikvanger: Brede Vorming in de praktijk van ROC Friese Poort. ’s-Hertogenbosch: ECBO/Friese Poort. Publicatie »