Benutten van informeel leren
Aanvullende analyses bij onderzoek Leven lang leren: perspectief vanuit het beroep
Auteurs:
Karel Kans, Ingrid Christoffels, Joris Brekelmans & Rob Schipperheyn m.m.v. Joris Cuppen
Publicatiedatum:
Thema:
Onderwijs - arbeidsmarkt
APA-referentie:
Kans, K., Christoffels, I., Brekelmans, & J., Schipperheyn m.m.v. Cuppen, J. (2017). Benutten van informeel leren. Aanvullende analyses bij onderzoek Leven lang leren: perspectief vanuit het beroep. 's-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs.
Korte samenvatting:
Aanvullende analyses bij onderzoek Leven lang leren: perspectief vanuit het beroep.
De commissie Sap (Commissie Vraagfinanciering mbo), constateert dat het potentieel van het informeel leren nog onvoldoende wordt benut. Uit analyses van ECBO blijkt dat de manier waarop wordt geleerd in verschillende beroepsgroepen sterk van elkaar verschilt. De wijze waarop de verschillende vormen van leren beter benut kunnen worden, kan tussen beroepsgroepen verschillen. Daarnaast geven de resultaten inzicht in hoe informeel leren gestimuleerd kan worden. Daarvoor hebben we gekeken naar de activiteiten en competenties die in de uitoefening van het werk nodig zijn, en die een bijdrage leveren aan informeel leren. Resultaten zijn te vinden in de notitie Benutten van informeel leren. De analyses zijn een verdieping op een eerdere studie Leven lang leren: perspectief vanuit het beroep.
Verschillende beroepen, verschillende manieren van leren Verkoopmedewerkers doen weinig aan formele en non-formele scholing, maar leren wel veel informeel. Bij financieel-administratief medewerkers is het andersom. Dit blijkt als twee beroepsgroepen tegenover elkaar worden gezet: verkoopmedewerkers en financieel-administratief medewerkers. In beide beroepsgroepen zijn veel mbo-opgeleiden werkzaam. Tevens hebben beide te maken met ontslagen door reorganisaties en faillissementen als gevolg van structurele veranderingen in hun sectoren. Het stimuleren van leren en het erkennen daarvan kan bijdragen aan de versterking van de arbeidsmarktpositie van werkenden in deze beroepsgroepen.
Daarbij kan rekening gehouden worden met de manier waarop in die beroepen overwegend wordt geleerd. Verkoopmedewerkers leren meer informeel (op de werkvloer) dan formeel (via erkende opleidingen) en non-formeel (via cursussen en trainingen). Bij financieel-administratief medewerkers is het precies andersom: zij leren relatief weinig informeel, maar hebben wel een hoge deelname aan opleidingen en cursussen. Creëren van een leerrijke werkomgeving Voor beide beroepsgroepen zou een opleidingsplan rekening moeten houden met het creëren van een leerrijke werkomgeving. Daarbij zou de focus bij de verkoopmedewerkers meer kunnen liggen op de erkenning van wat zij al leren op de werkvloer.
Bij financieel-administratief medewerkers zou de aandacht uit kunnen naar het ontwikkelen van generieke vaardigheden die ook buiten hun huidige werkveld goed toepasbaar zijn. Wat draagt bij aan de mate van informeel leren? ?Informeel leren doe je vooral door lezen, probleem oplossen en transfer skills toepassen? De mate van informeel leren wordt voor een deel bepaald door achtergrondkenmerken van de werkende, zoals opleidingsniveau en kenmerken van de arbeidsovereenkomst. Welk beroep iemand uitoefent, maakt ook uit. Een belangrijke verklaring voor de mate van informeel leren zijn ook de competenties die in die beroepen bij de uitvoering van het werk worden gebruikt. Gebruik van onderstaande competenties draagt bij aan de mate van informeel leren (in volgorde van belang):lezen op het werk, gebruik vaardigheid in probleemoplossen op het werk, gebruik transfer op het werk.
Download de onderzoekspublicatieVoor meer informatie neem contact op
Drs. Karel Kans
Drs. Karel Kans
Karel Kans is manager onderzoek en specialist in de aansluiting tussen arbeidsmarkt en middelbaar en hoger beroepsonderwijs. In opdracht van onder meer onderwijsinstellingen, brancheorganisaties en overheden treedt Karel op als senior onderzoeker en projectleider. Hij heeft een groot aantal monitoring- en evaluatiestudies uitgevoerd in opdracht van diverse ministeries. Voor mbo-instellingen monitort en evalueert hij interventies in het onderwijs. Met vertegenwoordigers vanuit het onderwijs, sociale partners en beroepsgroepen weet hij tot een gezamenlijke visie te komen op een goede aansluiting tussen opleidingen en de behoefte van de arbeidsmarkt. Door feiten te laten spreken komt hij tot een gedragen visie die uitstijgt boven belangen.
Publicaties
- Hoeve, A., Kans, K., Van Vlokhoven, H., Bakker, M., Bus, L., & Kleine Deters, B. (2024). Zorg voor de Toekomst. Praktijkroutes ontwikkelen in vier scenario’s. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bremer, B., Coenen, J., Kans, K., & Wolf, M. (2024). Implementing European priorities in VET: making national VET agile, flexible, innovative, attractive, inclusive and qualityassured: Netherlands. Cedefop Refernet thematic perspectives. ‘s-Hertogenbosch: Stichting CINOP-ECBO. Publicatie »
- Kans, K., & Bus, L. (2023). Beter praktijkroutes ontwikkelen met de scenariotool. Onderwijs en Gezondheid, jaargang 2023, nr. 6, 18-21.
- Kans, K., Driessen, M., Achterbosch, H., & Gremmen, M. (2023). Onderzoeksrapport ‘Professionaliseren over de grens’. ‘s-Hertogenbosch/’s-Gravenhage: ECBO/Erasmus+. Publicatie »
- Kans, K., & Van Spronsen, C. (2023). De Mbo-student als onderzoeker. Praktijkonderzoek door mbo-studenten in zorginstellingen. Vakblad Profiel, 1-2023.
- De Visser, M., Kans, K., Van Delft, A., & Termorshuizen, T. (2021). Drie scenario’s voor stages in de zorg. Artikel in opdracht van het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW). Mei 2021. Nijmegen/’s-Hertogenbosch: ResearchNed/ECBO. Publicatie »
- Bijman, D., Dekker, B, Van Bergen, K., Kans, K., Waijers, N., & Medendorp, L., Coenen, J, Lans, Th., Belfi, B. (2021). Zij-instroom po, vo en mbo. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Duysak, S., Van Bergen, K., Coenen J., Kans, K., & Stroo, M. (2021). Extra Hulp voor de Klas. Monitor aanvraagproces. Eindrapport deel 1. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Kans, K, & De Visser, M. (2021). Lonkend perspectief bij stageproblematiek. Onderwijs en Gezondheidszorg. 45:7, december 2021, pp. 26-29. https://doi.org/10.24078/oeng.2021.12.128335
- Kleine Deters, B., Kans, K., & Wagemakers, S. (2021). Welke competenties van (werk)begeleiders in hybride leeromgevingen dragen bij aan competentieontwikkeling van studenten? (KR.1154). Den Haag: Kennisrotonde. Publicatie »
- Kans, K., Driessen, M., Achterbosch, H., & Gremmen, M. (2020). Professionaliseren over de grens. De impact van internationale uitwisseling en samenwerking met Erasmus+ op de professionele ontwikkeling van onderwijsmedewerkers. Den Haag/Den Bosch: Nationaal Agentschap Erasmus+. Publicatie »
- Kans, K., & Vermeulen, M., m.m.v. Hermanussen, J., Oosterling, M., & Van der Sluis, M. (2020). Beroepspraktijkvorming in tijden van corona [Whitepaper], ECBO/TIAS, 6 oktober 2020. Publicatie »
- Kans, K., Van den Brink, M., m.m.v. Van Loo, N., & Bombala, B. (2020). GGZ binnen de muren van het mbo. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., & Nieuwenhuis, L. (2020). Sociaal Werk(t): Nieuwe kansen voor de mbo’er sociaal werk. ’s-Hertogenbosch: ECBO/Aventus. Publicatie »
- Verbakel, D., & Kans, K. (2020, januari). Long-term cross-country mobility in apprenticeships. Case study report. (AO/DLE/RCDC_LRUST/ Long-term cross-country mobility in apprenticeships/ no/2018). Thessaloniki: Cedefop. Publicatie »
- Kans, K., Kieruj, K., & Mes, M. (2019). Behoefte aan een scholingsportal. Onderzoek naar de behoefte aan een portal met informatie over scholingsmogelijkheden. ’s-Hertogenbosch/Tilburg: ECBO/ CentERdata. Publicatie »
- Van der Werff. S, Kans, K., Zwetsloot, J., Wagemakers, S., Tadema, J., & Heyma, A. (2019). Eindevaluatie van de sectorplannen gereed. ’s-Hertogenbosch SEO/ECBO. Publicatie »
- Smulders, H., Vinckx, K., Van Winden, R., Hofland, A., & Kans, K. (2019). Bedrijfsscholen voor mbo-opleidingen. Een eerste verkenning. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bijman, D., Cooijmans, M., Kans, K., & Zandbergen, L. (2019). Logistiek supervisor, Logistiek teamleider en Planner logistiek. Onderzoek voor de actualisering van BCP’s en verkenning naar een nieuw profiel. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
- Kans, K., Van Bergen, K., Rud, I., Groot, J., & Hofland, A. (2019). Zicht houden op veiligheid. Toekomstverkenning veiligheidsmonitor po/vo/so. ’s-Hertogenbosch: ECBO/Regioplan. Publicatie »
- Kans, K., Van Toly, R., & Koning, I. (2018). Monitor Sociale Veiligheid 2017-2018 – Stand van zaken over sociale veiligheid in het mbo. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van Toly, R., Bijman, D., & Kans, K. (2018). Monitor Sociale Veiligheid in de mbo-sector 2017/2018. Deel 1: Studenten. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Hofland, A., Geertsma, A., & Kans, K., m.m.v. Bijman, D., Cuppen, J., Koning, I., & Wagemakers, S. (2018). Monitor Sociale Veiligheid in de mbo-sector 2017-2018. Deel 2: Medewerkers. ‘s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. MBO Raad. Publicatie »
- Wagemakers, S., & Kans, K., m.m.v. Van Roly, R., Hofland, A., Koning, I., & Westerhuis A. (2018). Monitor Sociale Veiligheid in de mbo-sector 2017-2018. Deel 3: Beleid. ‘s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. MBO Raad. Publicatie »
- Van der Werf, S., Kans, K., Zwetsloot, J., Wagemakers, S., Bijman, D., & Heyma, A. (2018). Tussenevaluatie sectorplannen 2018. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek, ECBO. Publicatie »
- Van der Werff, S., Biesenbeek, C., Wagemakers, S., & Karel K. (2018). Quickscan 6 – Evaluatie sectorplannen. Onderzoek in opdracht van ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.s.m. ecbo. Publicatie »
- Kans, K., Bijman, D., Cuppen, J., & Van der Boom, E. (2018). Evaluatie nieuwe bekostiging voor het vavo. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Bijman, D., & Marcelis, B. (2018). Werken op de grens van zorg en welzijn. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt voor mbo’ers Maatschappelijke Zorg en Sociaal Werk. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bijman, D., & Kans, K., (2018). Actueel beroepscompetentieprofiel voor de Reisbranche ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van der Werff, S., Kans, K., Zwetsloot, J., Cuppen, J., Van Toly, R., Hofland, A., & Heyma, A. (2017). Tussenevaluatie sectorplannen 2017. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.s.m. ecbo. Publicatie »
- Bisschop, P., Megens, L., & Van der Werff, S., Cuppen, J., & Kans, K. (2017). Quickscan 5 – Evaluatie Sectorplannen. Onderzoek in opdracht van ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek i.s.m. ecbo. Publicatie »
- Cuppen, J., Kans, K., Brouwer, P., Groot, A., & Van der Heijden, B. (2017). Werk hebben en werk houden in het mbo. Employability van onderwijsgevend personeel. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Christoffels, I., Brekelmans, J., & Schipperheyn, R., m.m.v. Cuppen, J. (2017). Benutten van informeel leren: Aanvullende analyses bij onderzoek Leven lang leren: perspectief vanuit beroep. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Christoffels, I., Schipperheyn, R., Groeneveld, M. J., Cuppen, J., & Hofland, A. (2016). Leven lang leren: perspectief vanuit beroep. Leren voor een sterkere arbeidsmarktpositie. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Cuppen, J., Groeneveld, M. J., & Hermanussen, J. (2016). Bredere opleidingen voor een smallere doelgroep? Ontwikkelingen in de samenstelling van instroom en breder opleiden op mbo niveau 2. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kans, K., Brouwer, P., Van Kan, C., Medanhodzic, D., Kemper, M., & Nieuwenhuis, L. (2016). Voorstel bekwaamheidseisen onderwijsondersteunend onderwijsondersteunend personeel in het mbo. ’s-Hertogenbosch: BVMBO / ECBO. Publicatie »
- Brouwer, P., Van Kan, C., & Kans, K. (2016). Het PDG-traject herzien. Een analyse van de uitwerking van de beleidsmaatregel ‘pedagogisch-didactisch getuigschrift’. ‘s-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. Publicatie »
- Kans, K., & Mes, M. (2015). Sterk punt. Onderzoek naar de werking van servicepunten techniek. ’s-Hertogenbosch: CINOP.
- Christoffels, I., & Kans, K. (2015). Geletterdheid naar sectoren. ‘s-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. Publicatie »
- Kans, K., & Veldkamp, M. (2015). De toepassing van leeruitkomsten in curriculumontwikkeling en examinering. Quick scan in opdracht van het ministerie van OCW. ’s-Hertogenbosch: Erasmus+.
- Van der Aa, R., Van der Boom, E., Van Geel, S., Kans, K., Stuivenberg, M., & Vrielink, S. (2015). Monitor maatregelen opleiding leraren beroepsonderwijs. Rotterdam: Ecorys.
- Kans, K., & Van der Aa, R. (2013). Beroepenveldcommissies voor de bouwsector in het mbo en hbo. Rotterdam/Zoetermeer: Ecorys/Bouwend Nederland.
- Van der Aa, R., Kans, K., Ormskerk, S., Bendig-Jacobs, J., Hogeling, L., & Thomassen, M. (2012). Evaluatie educatieve minor. Rotterdam/Nijmegen: Ecorys/ResearchNed.
- Abawi, R., Kans, K., Van der Aa, R., & Rensen, N. (2012). Profielen van technische beroepen van de toekomst. Rotterdam/Den Haag: Ecorys, Haagse Hogeschool.
- Van der Aa, R., Lubberman, J., Van de Vlasakker, S., Stuivenberg, M., & Kans, K. (2011). Evaluatie van de Wet op de Beroepen in het Onderwijs. Rotterdam: Ecorys.
- Kans, K., Van de Vlasakker, S., & Van der Aa, R. (2012). Sectoranalyse hbo techniek. Rotterdam: Ecorys.
- Van der Aa, R., Kans, K., Stuivenberg, M., Donker van Heel, P., & Van Zutphen, F. (2011) Regeldruk voor OCW instellingen 2004-2010. Rotterdam: Ecorys.
- Kans, K., & Lubberman, J. (2011). Sectoranalyse Hoger sociaal agogisch onderwijs (HSAO). Rotterdam: Ecorys.
- Kans, K., Stuivenberg, M., & Lubberman, J. (2010). EVC gemeten: meting van de hoeveelheid EVC in Nederland in 2005-2009. Rotterdam: Ecorys.
- Vanhoren, I., Valsamis, D., Van den Broeck, K., Goos, M., & Kans, K. (2010). Ontwikkeling van een instrument voor arbeidsmarkt- en competentieprognoses. Brussel: IDEA Consult.
- Kans, K., Lubberman, J., & Van der Vegt, A. L. (2009). Monitor Ouderbetrokkenheid . Rotterdam/Utrecht: Ecorys/Sardes.
- Kans, K., Uwland, A., & Van den Boom, E. (2007). Tussen taken en regels. Verkennend onderzoek naar oorzaken van gepercipieerde regeldruk onder schoolleiders en docenten in het primair onderwijs. ECORYS Rotterdam.