Instroom – doorstroom – uitstroom

Monitor sterk beroepsonderwijs

In opdracht van het ministerie van OCW voert SEO Economisch Onderzoek, i.s.m. ECBO en Kohnstamm Instituut, gedurende de periode 2014-2022 een monitoronderzoek uit naar het verloop en effect van de experimenten doorlopende leerlijnen. Het vijfde rapport is gepubliceerd en gaat over 2019. De monitoring loopt door en wordt verbreed naar alle doorlopende leerroutes, dus ook routes die niet zijn gestart als experiment. Het wetsvoorstel ‘Doorlopende leerroutes vmbo-mbo’ (sterk beroepsonderwijs) maakt het voor vmbo-scholen en mbo-instellingen vanaf 2020 eenvoudiger om gezamenlijk een doorlopend onderwijsprogramma te ontwikkelen en aan te bieden. Het streven is dat de wet op 1 augustus 2020 in werking zal treden. Een monitor die zich alleen richt op vakmanschap-, technologie- en beroepsroutes sluit daarmee niet meer aan op de actualiteit. Om die reden zal de monitor zich de laatste onderzoeksjaren deels verbreden tot ook de programmatische samenwerking vmbo-mbo buiten deze routes om.

Succesvolle aanpakken van mbo-studenten in een kwetsbare positie

Met subsidie van het NRO voeren het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) en ECBO praktijkgericht onderzoek uit naar succesvolle aanpakken rondom doorstroom van mbo-studenten niveau-1 en 2 in een kwetsbare positie. Albeda, Friesland College, Gilde Opleidingen, Midden Nederland en Zadkine zetten interventies in om deze kwetsbare groepen succesvol door het onderwijs te leiden en hen te laten doorstromen naar een passende vervolgopleiding of duurzame (arbeids)participatie. Zij richten zich hierbij op samenwerking met partners uit jeugdhulp, toeleidend/afnemend onderwijs en het bedrijfsleven.
Lees meer over het onderzoek 

Basisvaardigheden en 21ste- eeuwse vaardigheden

Beleidsmonitor tel mee met taal

Sinds het begin van deze eeuw zet de Rijksoverheid extra middelen in om de aanpak van laaggeletterdheid in Nederland te ondersteunen. Op verzoek van de ministeries OCW, BZK, SZW en VWS onderzoeken Expertisecentrum ECBO en beleidsonderzoeksbureau Ockham IPS van 2020-2024 samen de implementatie en de effecten van de tien beleidsmaatregelen van het Tel mee met Taal-programma. Op basis daarvan beoordelen de onderzoekers in hoeverre deze maatregelen bijdragen aan de drie hoofddoelstellingen van het programma Tel mee met Taal, of de middelen goed worden besteed, en welke lessen hieruit getrokken kunnen worden.
Lees meer over de Beleidsmonitor Tel mee met Taal 

Digital learning als versneller van kennisbenutting in de energietransitie

We moeten tempo maken met de energietransitie blijkt uit de klimaatplannen van de EU en cijfers van het CBS. Digital learning kan een belangrijke rol spelen als versneller van de energietransitie en het missiegedreven innovatiebeleid van Nederland. ECBO stelt voor de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) op basis van onderzoek een gedeelde en gedragen visie en aanpak op rondom digital learning. We kijken daarbij naar de werkende principes van digital learning en inzicht in de verschillende aanpakken van stakeholders: hoe doen organisaties het nu en waarom? En wat is succesvol en wat niet? Het doel is om digital learning op een goede manier te ontwikkelen en implementeren binnen Learning Communities (LCs); communities waarin leren, werken en innoveren in onderlinge interactie plaatsvindt met stakeholders. Wil je met jouw leergemeenschap ook de volgende stap maken met digitaal leren of meer lezen over een kennisdelingssessie rondom dit onderzoek?
Lees meer of neem contact op om stappen te zetten rondom digitaal leren

Bestuursorganisatie en onderwijs arbeidsmarkt

Evaluatie en monitoring Wet VATmbo

Op 1 augustus 2017 trad de wet ‘Vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht tot het mbo’ in werking. Het doel is de overgang naar het mbo voor jongeren te versoepelen, om zo schooluitval tegen te gaan en de positie van de student te versterken. De wet introduceerde een set maatregelen: aanmelddatum van 1 april, voorschriften voor procedures en informatievoorziening, het toelatingsrecht voor aankomende studenten, voorwaarden waaronder dat toelatingsrecht geldt en het verplichte BSA in het eerste jaar van de opleiding. Gelijk met de invoering van de nieuwe wet startte een onderzoek om de implementatie en gevolgen van de wet te monitoren en om de wet als geheel en op onderdelen te evalueren. Vanaf 2018 evalueren onderzoekers van KBA Nijmegen, de Vrije Universiteit en ECBO de wet om te kijken of de doelstellingen ook behaald worden en monitoren zij het bindend studieadvies (BSA).

Nationale zorgklas

Voor alle relevante beroepsopleidingen in ouderenzorg, thuiszorg en gehandicaptenzorg is een samenhangende set van arbeidsmarktrelevante leereenheden met leerresultaten ontwikkeld en getest. Deze aanpak maakt flexibel maatwerk voor volwassenen mogelijk voor doorstromers en zij-instromers. De leereenheden zijn ontwikkeld om daarbij te ondersteunen. Het gebruik van de eenheden heeft een vlucht gekregen in de Nationale Zorgklas: het initiatief waarin versneld zorgpersoneel wordt opgeleid om de personeelstekorten in de zorg aan te pakken. De brancheorganisaties ActiZ en VGN schatten in dat een overgroot deel van alle scholing die gericht is op certificaten sinds het bestaan van de Nationale Zorgklas loopt via de Nationale Zorgklas. ECBO onderzoekt de inzet en opbrengsten van de leereenheden voor deelnemers, werkgevers en onderwijsinstellingen en het proces van de uitvoering van het onderwijs dat via de Nationale Zorgklas is gegeven.

Taalontwikkeling stimuleren in de beroepscontext

De negen mbo-colleges van ROC van Twente hebben nog nauwelijks of geen samenhangend taalbeleid. Of de implementatie ervan komt niet of onvoldoende op gang. Het ROC van Twente startte daarom het tweejarige project “Taalontwikkeling stimuleren in de beroepscontext’. Binnen dit project ontwikkelen de colleges een interventie die gericht is op het bevorderen van de taalontwikkeling van studenten. Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ECBO) onderzoekt in samenwerking met het Expertisecentrum Nederlands (EN) de opbrengsten van dit project. Het project is geslaagd als elk college de interventie bij twee opleidingen uitvoerde, ten minste vijf van deze interventies een positief effect hebben op de taalontwikkeling van de onderzochte studenten en alle colleges in een meerjarenplan vaststelden hoe taalontwikkeling expliciet en integratief, en in doorgaande leerlijnen in de beroepscontext gestimuleerd wordt. Taalbeleid moet uiteindelijk leiden tot verbetering van het onderwijs op drie terreinen: curriculum, professionalisering en doorgaande leerlijnen. Na het project moet taalbeleid permanent deel uitmaken van het onderwijs en kwaliteitszorg, zodat de continuïteit ervan gewaarborgd blijft.

Inrichting van de onderwijsorganisatie

Grip op studentsucces

De term studiesucces maakte de afgelopen jaren plaats voor het begrip studentsucces. Wat deze term precies inhoudt is onduidelijk; een eenduidige definitie en operationalisering ontbreken en daarmee ook focus en span of control rondom studentsucces. ECBO voert in opdracht van het NRO onderzoek uit met het doel ‘grip’ te geven op het begrip studentsucces in het hoger onderwijs om de bevordering van studentsucces te faciliteren en realiseren. Het resultaat is een gedragen definitie van studentsucces en een conceptueel model dat inzicht geven in wat er op verschillende lagen nodig is om studentsucces te faciliteren en realiseren. Het model biedt gerichte aanknopingspunten voor vervolgonderzoek, handvatten voor beleid en richtingen voor pilots en experimenten om studentsucces te bevorderen.

Succesvol innoveren en stimuleren

 Aan 27 schoolleiders is in februari 2020 een beurs van 30.000 euro toegekend. De beurzen zijn zogenoemde aanjaagsubsidies en bedoeld als impuls en steuntje in de rug voor schoolleiders om tijd en ruimte vrij te maken om een andere manier van organiseren op hun school nader vorm te geven, uit te werken, en er met hun team mee aan de slag te gaan. ECBO onderzoekt of schoolleiders ondanks de coronapandemie hun plannen konden doorzetten en wat de SIOF-beurs hen heeft gebracht. Daarvoor kijkt ECBO naar de context van de scholen en vooral naar ondernemend gedrag als mogelijk succesfactor voor innoveren. Wat zijn stimulerende en belemmerende factoren? De inzichten worden gebruikt om schoolleiders te adviseren over en trainen in belangrijke contextfactoren en ondernemendheid. Ook biedt het onderzoek het onderwijsbeleid aanknopingspunten voor een succesvoller innovatie-instrumentarium.

Versterking van het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams

Onderwijsteams in het mbo verkeren bij uitstek in de positie om de onderwijskwaliteit te verbeteren en om werk te maken van de externe relaties met het beroepenveld die zo belangrijk zijn voor goed beroepsonderwijs. Maar hoe stuur je teams aan? Wat moet je op bestuurlijk niveau doen, of juist laten, om ervoor te zorgen dat teams professioneel te werk gaan? Hoe laat je ze the lead nemen in het verbeteren van onderwijs en het onderhouden van externe relaties? ECBO en TIAS School for Business and Society (Tilburg University) ontwikkelen samen met drie mbo-instellingen – Deltion College, SOMA College en Helicon Opleidingen – kennis over de versterking van het bestuurlijk handelingsrepertoire in relatie tot professionaliseringsprocessen via een ontwerpgericht implementatie onderzoek.
Lees meer

Zorg voor de toekomst: scenario voor praktijkroutes

In het NRO-onderzoek ‘Zorg voor de toekomst’ bundelen vier roc’s en drie kennis- en expertisecentra – HAN Kenniscentrum Kwaliteit van Leren, Vilans en ECBO – hun krachten om praktijkroutes in mbo-zorgopleidingen te versterken. Een praktijkroute geeft een belangrijk deel van de opleiding op de werkvloer vorm. Ook in de beroepsopleidende leerweg (BOL). We onderzoeken hoe de roc’s hun stuurkracht vergroten bij de doorontwikkeling en vormgeving van de praktijkroutes. Hiervoor ontwikkelden we scenario’s voor de praktijkroutes op ROC Friese Poort, Nova College, Graafschap College en ROC Nijmegen.
Lees meer over het onderzoek en de scenario’s

Internationaal onderzoek

Refernet

Het agentschap Cedefop ondersteunt de ontwikkeling van Europees beleid op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding en draagt bij aan de uitvoering hiervan. In Nederland is ECBO de nationale ReferNet-partner van Cedefop. ReferNet is een netwerk van instellingen dat in 2002 door Cedefop in de hele EU is opgericht. Het netwerk biedt informatie over de nationale stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding (VET) en beleid in de EU-lidstaten, IJsland en Noorwegen. De nationale partners zijn belangrijke experts op het gebied van het beroepsonderwijs in hun land.
Bekijk actuele rapporten en nieuws op de Refernet site

EQAVET

Het nationaal coördinatiepunt EQAVET zet zich in voor het werken aan en het borgen van onderwijskwaliteit in het Nederlandse mbo. Als Europees programma in Nederland vormt het de schakel tussen Europese beleidsontwikkelingen, nationaal beleid en de praktijk van het Nederlandse mbo. ECBO heeft hierin de belangrijke taak van het samenbrengen, informeren en activeren van verschillende stakeholders.
Lees meer op de EQAVET website