Tien adviezen voor kennisgedreven onderwijsontwikkeling: theorie & mbo-praktijk

Treinmetafoor kennisgedreven onderwijsontwikkeling

10 februari 2021

Op 14 januari 2021 vond een online-sessie plaats voor iedereen die kennisgedreven onderwijsontwikkeling, het benutten en doen van onderzoek, verder wil brengen in de eigen mbo-instelling. Onderzoek en praktijkervaringen werden breed gedeeld; de ruim 50 deelnemers namen kennis van de treinmetafoor als kijk- en ontwikkelkader en gingen aansluitend met elkaar in gesprek. Dit onder leiding van Anje Ros (Fontys Hogescholen), Sandra Wagemakers en Pieter Baay (ECBO).

Tien adviezen kennisgedreven onderwijsontwikkeling

Het is nog geen algemeen goed om onderzoek te bevorderen binnen onderwijsteams en te verbinden met de werkvloer. Deelnemers, waaronder beleidsmedewerkers, docenten, onderwijskundigen en onderzoekers zoeken naar inspiratie, bevestiging en handvatten bij elkaar. ECBO bundelde tien adviezen voortkomend uit praktijkervaringen die tijdens de deelsessies naar voren kwamen.

  1. Delen!
    Betrek het team, deel kennis uit onderzoek, deel ervaringen vanuit zowel het onderwijs als het onderzoek. Deel wat goed gaat maar ook wat fout gaat, deel de meerwaarde van onderzoek en deel waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Hiermee vergroot je niet alleen bewustzijn maar deel je ook veel relevante kennis binnen je instelling en netwerk.
  2. Maak een verbinding met kwaliteitsverbetering en innovaties
    Als je het benadert vanuit ‘hoe verbeter je kwaliteit’ en ‘wat zijn onze gewenste innovaties’ dan wordt kennisgedreven werken een natuurlijker proces.
  3. Creëer ruimte en tijd voor een bottum up benadering
    Een top down benadering slaat een onderzoekende houding dood. Onderwijsgevende teams zetten sowieso al zaken in gang om het onderwijs te ontwikkelen. Zorg dat je dichter betrokken bent vanuit je management-, beleids- of bestuurlijke rol. Sluit aan in de trein in plaats van vanaf de zijlijn input te geven en realiseer je dat de werkdruk hoog is waardoor keuzes gemaakt moeten worden.
  4. Niet iedereen kan en wil: geef je ‘early adopters’ ruimte en laat hen delen
    Geef je early adopters ruimte en laat hen delen wat het hen, de student, het team en de instelling heeft gebracht en kan brengen. Ga niet te snel. Wil niet te snel.
  5. Wees praktisch en concreet en maak gebruik een systematische cyclus
    Een meer systematische cyclus helpt om teams mee te nemen en aan alle onderdelen aandacht te besteden. Besteed tijd aan vooronderzoek als expliciete stap om de onderzoeksvraag helder te krijgen voor alle betrokkenen.
  6. Stimuleer systematische onderwijsontwikkeling via actoren als bpv-coördinatoren
    Niet alleen voor de klas, maar ook in andere processen binnen de school helpt een systematische en onderbouwde manier van onderwijsontwikkeling. Maak dit proces toegankelijk voor bijvoorbeeld bpv-coördinatoren.
  7. Reflecteer als team
    Zet leren centraal wanneer je reflecteert. Verrijk jezelf als team door te reflecteren op het doen (doen is immers de kracht van het mbo). Zorg voor reflectie op hoe functioneert het team en maak gebruik van een systematische teamanalyse of kritische zelf-evaluatie.
  8. Creëer gezamenlijke verantwoordelijkheid
    Leg niet alles op de schouders van enkele individuen.
  9. Stimuleer het doen van masters
    Maak gebruik van individuen die beweging teweeg brengen en support hen middels een netwerk waarin zij elkaar kunnen vinden. Niet alleen tijdens hun masteropleiding, maar vooral ook daarna.
  10. Interessante links waarnaar werd verwezen door de deelnemers
    1. Eindrapport verbindend vernieuwen met de resultaten van onderzoek naar de bijdrage van interne en externe samenwerking aan het verduurzamen van onderwijsinnovaties. Met duurzame innovatietool om het gesprek in het werkveld te voeren over samenwerking binnen onderwijsvernieuwingsprojecten;
    2. Gratis toegang tot wetenschappelijke publicaties voor leraren;
    3. Methodiek LeerKRACHT om samen met collega’s en studenten een verbetercultuur te creëren en te werken aan nog beter onderwijs.

Bekijk de online sessie Kennisgedreven onderwijsontwikkeling in het mbo

Vervolg sessie

In mei vindt een volgende online sessie plaats. We gaan in op de rol van verschillende actoren bij kennisgedreven onderwijsontwikkeling en hoe deze te helpen ontwikkelen tijdens de Mbo Onderzoeksdag 2021. Aanmelden is binnenkort mogelijk.

Kennisverspreidingsprogramma

Het whitepaper en de online sessie maken deel uit van het door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) gesubsidieerde Kennisverspreidingsprogramma bij ECBO.