Onderzoek in het mbo: hoe dan?
19 oktober 2022
Hallo Silvia, Wat leuk om je hier te ontmoeten. Ik ben actief als docent-onderzoeker bij het Alfa-college en parttime promovendus bij de universiteit van Groningen. Dit doe ik vanuit het lectoraat ondernemen in verandering van de Hanze Hogeschool; een samenwerking met het Alfa-college. Ik maak gebruik van actie- en ontwerpgericht onderzoek om de ervaringen van insluitings- en uitsluitingsmechanismen van statushouders in het onderwijs, arbeidsmarkt en ondernemerschap in kaart te brengen. Ik vind actiegericht onderzoek in combinatie met ontwerpgericht onderzoek een fascinerende combinatie om onderzoeksimpact in de praktijk te kunnen merken.
Hallo Christian, Wat fijn om kennis met je te maken! En wat mooi dat je onderzoek doet vanuit het Alfa-college. Ik ben Silvia Brouwer en werk sinds 1 april 2021 als practor Vitaliteit bij het Alfa-college. In de afgelopen 30 jaar doorliep ik het mbo (CIOS), hbo (SPH) en de universiteit (psychologie) en werkte vervolgens bij de universiteit, het hbo en nu in het mbo. Ik ben in mijn werk altijd bezig geweest met onderzoek. Wetenschappelijk onderzoek is fascinerend en interessant. Maar alleen met wetenschappelijke kennis komen we er niet. Er is een grote meerwaarde van praktijkgericht onderzoek. Daarom ben ik blij om onderzoek in het mbo meer vorm te geven. Zou het kunnen helpen om eerst te beschrijven hoe een visie op onderzoek er in het mbo uit kan zien?
Wat een goed idee. Onze organisatie wordt alleen maar sterker als er een heldere visie en missie komt als het gaat om onderzoek voor en door mbo-studenten en mbo-docenten en medewerkers. Op dit moment is er weinig aandacht voor onderzoek en onderzoeksvragen van docenten en medewerkers die onderzoek doen. Zullen we samen kijken hoe wij bezig zijn met onderzoek vanuit het Alfa-college? Wat denk je ervan om te starten met collega’s uit het masternetwerk om over een onderzoeksvisie te sparren en te kijken welke kansen en uitdagingen zij zien op onderzoeksgebied?
Dat lijkt me een mooie kans! Wat geweldig dat er een masternetwerk is. We kunnen zeker de gezamenlijke denkkracht gebruiken om te zien hoe we in het Alfa-college de innovatie en kwaliteit van onderwijs verder kunnen helpen door onderzoek. Misschien moeten we starten met het betrekken van experts, medewerkers, docenten en studenten bij het ontwikkelen van een visie op onderzoek.
Ja, dat is ook mijn gedachte. Ik ben betrokken vanuit de landelijke Mbo Onderzoeksdagcommissie met het bedenken van een minireeks. Wat denk je ervan om mee te doen? We zouden in de verschillende expertsessies van de minireeks gebruik kunnen maken van design thinking en daarmee mooie beelden ophalen bij beleidsmedewerkers, docenten en studenten. In deze sessies kunnen we beelden delen met een wenkend perspectief naar een mbo-onderzoek toekomst.
Gaan we doen! Mooi! Een minireeks.
We kunnen elkaar dan bevragen over hoe praktijkgericht onderzoek/onderzoekend vermogen er in het mbo uit kan zien. Laten we ingaan op wat het onderwijs, de docent, de student, het werkveld aan onderzoek kunnen hebben?
Laten we dan in aparte minireeksen respectievelijk experts, docenten en studenten uitnodigen.
De snelkookpan
Christian. We hebben nu drie sessies van onze minireeks gehad. Hoe kijk je hierop terug?
Ik zie nog die eerste minireeks voor me. Wij zaten op een warme zomerdag met zijn achten aan tafel bij het Masternetwerk van het Alfa-college. De prachtige innovatieve locatie van de Health Hub Roden zorgde ervoor dat we op gepaste afstand elkaar fysiek konden treffen. Jij had net het pas gestarte practoraat Vitaliteit gepresenteerd en ik had mijn artikel en beoogde doorwerking gepresenteerd over vitale netwerken en onderzoeksomgeving. Hier kwamen onze werelden al mooi bij elkaar.
Docent-onderzoeker naar vitale netwerken en practor Vitaliteit die allebei masterdocenten uitnodigen voor design-thinking sessies. Prachtig om te zien dat alle participanten bij deze minireeks aan tafel zaten en enthousiast beelden vormden over hoe onderzoek in onze eigen organisatie eruit zou kunnen zien. Toch was de pijnlijke conclusie dat veel collega’s geen goede omgeving konden vinden om deugdelijk onderzoek te doen in de eigen organisatie. Vanuit deze sessie kwamen er goede ideeën vanuit de groep om onderzoek beter neer te zetten, zoals het initiëren van nieuwe samenwerkingen tussen verschillende afdelingen.
De collega’s in de sessies vonden het echt leuk om hun beelden over onderzoek in het mbo op papier te tekenen. Doordat ze voor dezelfde tekenopdracht steeds minder tijd kregen, werd het een echte snelkookpan. De vier woorden die de collega’s mochten opschrijven om hun verhaal bij hun tekening te vertellen, hadden veel gelijkenissen. Co-creatie, praktijkgericht, verbinden en nieuwsgierigheid werden door meerdere mensen genoemd. Ik werd echt blij van de energie die de collega’s uitstraalden en de beelden die ze schetsten. Vooral het samenwerken aan vraagstukken met de praktijk samen werd veel getekend en genoemd.
Ja, er zijn echt nieuwe verbindingen ontstaan. Een ROC zit vol verbindingen, maar veelal is dit onderzoeksmatig nog niet opgepakt. Het verbinden van onderzoekskennis en praktijkkennis is het inzicht dat we elke keer weer terugzien. Veel praktijkvraagstukken hebben ook een kennisvraag in zich. Daar zijn we naar op zoek met de praktijk. Wat wil het onderwijs en hoe kunnen bestaande en nieuwe onderzoeken daaraan bijdragen? Het zou zonde zijn als je de kennis opnieuw ontdekt terwijl het er al is. Daarom heb je een breder perspectief nodig. Het nieuwe inzicht bij de minireeks is een organisatie die kan inzoomen en uitzoomen wat betreft de onderzoeksactiviteit.
Precies wat je zegt…… dat verbinden van onderzoekskennis en praktijkkennis. Ik heb zelf fundamenteel onderzoek gedaan naar de eerste motorische mijlpalen van baby’s. Ik ontdekte in mijn onderzoek dat baby’s die eerder kruipen of los kunnen lopen, op latere leeftijd ook actiever zijn. Met die kennis verandert er niets in de praktijk. Het gaat om de mensen, zoals pedagogisch medewerkers, die weten hoe ze bij baby’s die vroege motorische mijlpalen kunnen stimuleren. Waar het om gaat is kijken welke vraagstukken er in de praktijk spelen en hoe we deze vragen gezamenlijk kunnen oppakken. Voor het mbo betekent het dat we studenten en docenten helpen om de juiste vragen te vinden, samen met het werkveld. Maar ook dat we al bestaande kennis beter benutten en delen en ook nieuwe kennis kunnen ontwikkelen. Ik denk dat onze minireeks helpt om onderzoek dichterbij te brengen en om de onderzoekende houding van onze docenten, studenten en misschien ook wel het werkveld, te stimuleren. Ik hoop dat deze eerste stap een aanzet is waarmee we onze visie op onderzoek in het mbo verder vorm kunnen gaan geven. De uitdaging voor de komende tijd is om te kijken of de beelden en woorden die we nu bij zoveel collega’s hebben verzameld ook passen op de beelden van alle andere collega’s.
Als wij de elementen weten te verbinden vanuit deze minireeks, dan hebben we gezamenlijk een heel concrete stap in de goede richting gezet. Op naar een beweging waar onderzoek een verstevigde positie krijgt in het mbo, met als lichtend voorbeeld het Alfa-college.
Het hebben van een visie op praktijkgericht onderzoek kan studenten, docenten en het werkveld helpen om de vragen die uit de praktijk komen, nog beter op te lossen. Dat is een mooie stap waar ik wel blij van word. Laten we collegae vooral meenemen in deze beweging.
Over de auteurs
- Silvia Brouwer is sinds 1 april 2021 practor Vitaliteit bij het Alfa-college. Zij werkte 15 jaar bij de Hanzehogeschool als docentonderzoeker en promoveerde bij het UMCG. Silvia wil bijdragen aan het delen, benutten en ontwikkelen van kennis en ervaringen op het gebied van Vitaliteit en gezond gedrag.
- Christian de Kraker is projectleider en docent-onderzoeker bij het lectoraat ondernemen in verandering van het Alfa-college en de Hanze Hogeschool. Christian wil bijdragen aan vraagstukken over diversiteit, sociale inclusie, onderwijs en ondernemerschap.
Over deze bijdrage
In de aanloop naar de Mbo Onderzoeksdag 2021 organiseerden we mini-reeksen. Kleine leergroepen waarin deelnemers gedurende een aantal bijeenkomsten met elkaar over een specifiek thema in gesprek gingen vanuit hun eigen onderzoekend vermogen. In de bundel ‘13 bijdragen aan thematische kennisontwikkeling en duurzame netwerkvorming’ geven de leiders van mini-reeksen een inkijkje in hun ervaringen. Daarvan is deze bijdrage er één.