‘Message in a bottle’

Foto van een aangespoelde fles

25 juli 2022

Beste student,

Enkele jaren geleden was ik een mooie reis op zee aan het maken, maar ik leed schipbreuk, spoelde aan op dit onbewoonde eiland. Voordat ik op reis ging, was ik jarenlang werkzaam als docent en hield mij als practor Smart Technology Skills bezig met onderzoek gericht op het ontwikkelen van vaardigheden en omgaan met nieuwe technologieën bij studenten. Hier, op dit eiland, heb ik alle tijd om na te denken over wat voor jou als student werkelijk belangrijk is. Ik hoop dat als jij deze boodschap vindt, je nog een heel leven voor je hebt en dat je nog volop de kans hebt om jezelf te ontwikkelen en een mooie carrière tegemoet zult gaan. Aangezien ik niet weet of ik dit eiland ooit nog zal verlaten, wil ik je graag wat goede raad meegeven en vertellen over mijn werk destijds.

Voordat mijn carrière door de schipbreuk zo wreed verstoord werd, hadden Lidy van Oers en ik voor de Mbo Onderzoeksdag een zogenaamde minireeks opgezet, waarin we met andere docenten, practoren en lectoren uitwerkten hoe je tijdens je studie en in je loopbaan jezelf zo goed mogelijk kunt blijven ontwikkelen. We vroegen ons af:

  • Welke bagage heb je wel of juist niet nodig om goed je weg te vinden in de huidige maatschappij?
  • Hoe kun je wendbaar omgaan met al die snelle technologische en maatschappelijke veranderingen?
  • En misschien wel de belangrijkste vraag: welke vaardigheden heb je daarvoor nodig?

De deelnemende docenten aan de minireeks hebben daarbij ieder zo hun eigen aanpak om deze vaardigheden te trainen en om te kunnen bepalen in hoeverre je die vaardigheden ontwikkelt. Tijdens een viertal bijeenkomsten van de minireeks inventariseerden we de verschillende aanpakken van elkaar en keken we naar de al bestaande methoden en onderzoeken om de vaardigheden bij studenten te trainen en hoe je deze vaardigheden kunt meten. We hielden de bijeenkomsten allemaal online en werkten samen op een groot virtueel whiteboard.

Uiteindelijk ging het al die tijd al om de vraag hoe we jou als student het beste kunnen voorbereiden op je toekomst. Voorheen in het onderwijs lag de nadruk vooral op kennisoverdracht, maar wat is al die kennis nog waard in deze tijd met een smartphone in je broekzak, waarmee alle kennis van de wereld toegankelijk is? Is het aanleren van een aantal cruciale vaardigheden niet minstens zo belangrijk als al die kennis, of misschien nog wel belangrijker? Er werd veel gesproken over 21ste-eeuwse vaardigheden, skills, competenties en brede ondernemerschapsvaardigheden en ook welke didactische aanpak daarbij hoort, zoals de didactiek van de kennissamenleving. Het is ook voor jou belangrijk om te leren in teams met anderen samen te werken en te oefenen met opdrachten die je uitvoert voor echte klanten.

Het mooiste resultaat van de minireeks was dat we na de vier geplande bijeenkomsten niet klaar waren, maar dat slechts een eerste verkenning was en dat de laatste bijeenkomst de aftrap was voor een blijvende samenwerking. We inventariseerden de belangrijkste onderzoeksvragen en van daaruit definieerden we een aantal deelonderzoeken en spraken af wie daarin het initiatief zou nemen. Ik hoop dat, na al die jaren dat ik hier zit, die onderzoeken nog steeds doorlopen of dat er zelfs nog nieuwe onderzoeken aan toegevoegd zijn. We waren toen bezig met KOMPAS21, LOG21 en een onderzoek voor ‘Aansluiting op de Arbeidsmarkt – Leven lang ontwikkelen’ en we wilden de bestaande instrumenten valideren, zodat we de vaardigheden betrouwbaar zouden kunnen meten…

Fragment uit songtekst 'Message in a bottle' van The Police

Het zou fijn zijn als je een reddingsoperatie zou kunnen ondernemen om mij van dit eiland te halen, maar het is wellicht beter als je eerst aan de slag gaat met de grotere wereldproblemen. Als ik kijk naar het hier rap stijgende water en de grote hoeveelheden plastic die hier op het eiland aanspoelen, heb je al je innovatiekracht en ondernemersvaardigheden nodig om deze problemen aan te pakken en de wereld te redden. Anders heb je grote kans dat over een paar jaar dit hele eiland niet meer bestaat!

Ik hoop dat als jij dit bericht vindt, je in ieder geval weet dat we er alles aan deden om het onderwijs te vernieuwen en te verbeteren om jouw generatie zo wendbaar mogelijk te maken en je naast kennis zoveel mogelijk vaardigheden mee te geven, zodat je de toekomst ondanks alles vol vertrouwen tegemoet kunt zien.

Over de auteur

Tom Hogendoorn is docent Smart ICT Engineer en practor Smart Technology Skills bij ROC Nova College. [email protected]

Over deze bijdrage

In de aanloop naar de Mbo Onderzoeksdag 2021 organiseerden we mini-reeksen. Kleine leergroepen waarin deelnemers gedurende een aantal bijeenkomsten met elkaar over een thema in gesprek gingen vanuit hun eigen onderzoekend vermogen. In de bundel ‘13 bijdragen aan thematische kennisontwikkeling en duurzame netwerkvorming’ geven de leiders van mini-reeksen een inkijkje in hun ervaringen. Daarvan is deze bijdrage er één.