Persbericht | Kansen voor beter benutten en behouden academische leraren in het po

17 juni 2021
Creëer een landelijk kader van loopbaanpaden voor academische leerkrachten in het primair onderwijs en zet deze docenten vaker in op aanvullende rollen naast hun lesgevende taak. Dat zijn twee aanbevelingen uit het onderzoek naar de inzet en positie van academisch opgeleide leraren in het po dat ECBO uitvoerde op verzoek van het Ministerie van OCW. Ruim 700 academische laren en schoolleiders werkten mee aan het onderzoek. Uit de resultaten blijkt dat de positie van de academische leraren is verbeterd, maar er ook nog veel kansen liggen om deze leerkrachten in het po te behouden.
Beperkte loopbaanmogelijkheden
Een gebrek aan ontwikkel- en loopbaanmogelijkheden noemen 71% van de vertrokken leerkrachten als belangrijkste reden om niet meer werkzaam te zijn in het primair onderwijs. Van alle respondenten is te weinig tijd om buiten lestijden iets met hun academische vaardigheden te doen met 65% de grootste belemmering voor loopbaanmogelijkheden. Ook ervaart ongeveer de helft onvoldoende professionaliseringsmogelijkheden binnen de academische vaardigheden.
Maak ruimte voor aanvullende rol academische leerkrachten
Positief is dat de leerkrachten, naast het lesgeven, vanuit hun academische achtergrond willen bijdragen aan schoolontwikkeling. Zo geeft 41 procent aan graag extra uren per week aan een aanvullende rol te besteden als die mogelijkheid er zou zijn. Hier ligt veel potentieel om het verlaten van academische leerkrachten in het po te voorkomen. Schoolbesturen kunnen inzetten op specifiek beleid voor deze leerkrachten. Een goede motivatie, vooral in tijden van een lerarentekort.
Handvatten voor aanpak op verschillende niveaus
Minister Van Engelshoven en minister Slob benoemen het onderzoek in een kamerbrief aan de Tweede Kamer. Zij gaan met sociale partners in gesprek over mogelijkheden voor opvolging van de aanbevelingen uit het ECBO-onderzoek. Een goede inzet en benutting van academische leraren vraagt namelijk om een aanpak op verschillende niveaus. De aanbevelingen bieden handvatten voor opleidingen, scholen, schoolleiders en bestuurders en overheid. Zodat zij binnen de huidige context, cao en regelgeving academisch geschoolde leerkrachten het best tot hun recht laten komen.
Resultaat: onderzoekspublicatie en infographic
De publicatie “De positie van academische opgeleide leerkrachten in het primair onderwijs: inzet, benutting, waardering en loopbaanmogelijkheden” is te lezen via onderstaande button. De belangrijkste resultaten zijn ook samengevat in een infographic Het onderzoek is uitgevoerd door ECBO in opdracht van het Ministerie van OCW in samenwerking met de Beroepsvereniging Academici Basisonderwijs (BAB) en de PO Raad.
Neem voor meer informatie contact op met
Dr. Johan Coenen
Dr. Johan Coenen
Johan is een gepromoveerd onderzoeker met 17 jaar ervaring in wetenschappelijk, beleids- en contractonderzoek op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt. Hij is zowel thuis in kwantitatief als in kwalitatief onderzoek. Johan is een zeer ervaren onderzoeker, geïnteresseerd in o.a. leraren en de onderwijsarbeidsmarkt, Leven Lang Ontwikkelen, en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Hij heeft uitgebreide ervaring met onderzoek naar zowel po, vo, mbo, ho, de overgang naar de arbeidsmarkt en LLO. Johan heeft gewerkt als post-doctoraal onderzoeker aan de Maastricht University. Hij heeft onder andere onderzoek gedaan naar de rol van persoonskenmerken bij studieprestaties aan de universiteit, met gebruik van vignetten om vertekening in het meten van persoonskenmerken te corrigeren. Ook deed hij onderzoek naar de rol van persoonskenmerken bij studiekeuze van scholieren. Bij onderzoeksbureau Etil heeft hij o.a. dashboards en data portals opgezet voor onderwijs- en arbeidsmarktdata. Bij de Inspectie van het Onderwijs was hij o.a. onderdeel van het kernteam van onderzoekers voor De Staat van het Onderwijs. Als promovendus schreef hij zijn proefschrift ‘Teacher characteristics and student performance: how teacher ability, gender and instruction styles affect student outcomes in primary education’. Johan heeft tussen 2005 en 2010 bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van Maastricht University onderzoek gedaan voor onder andere de volgende projecten: o.a. Parlementaire onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen (Commissie Dijsselbloem), PIAAC, WO-monitor, HBO-monitor, Voortijdig schoolverlaters, Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt, De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 20xx en de Arbeidsmarktmonitor Metalektro. Johan is nauwkeurig, geïnteresseerd, heeft gevoel voor humor, is analytisch en een echt teamplayer.
Publicatie
- De Boer, F., Coenen, J., Hagen, A., & Reijnders, P. (2025). Wegwerp- of herbruikbare verpakkingen in het onderwijs? ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Berman, I., Smit-Toet, H., Rossing, H., Bijman D., Boog, J., Van Marwijk, M., Huisman P. (2024). <em>Eindrapportage: ”Onderzoek administratieve lasten docenten in het mbo”</em>. ‘s-Hertogenbosch: ECBO i.s.m. Regioplan en Pantheia. Publicatie »
- Kennis, R, Visser, B., Scheeren, L., Bremer, B., & Coenen, J. (2024). Monitor passend onderwijs mbo. Nijmegen/’s-Hertogenbosch: KBA/ECBO. Publicatie »
- Bijman, D., Bremer, B., Coenen, J., Noll, K. & Lubberman, J. (2024). Groepsleraar 12+ Een verkennend onderzoek naar de meerwaarde. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Bremer, B., Coenen, J., Kans, K., & Wolf, M. (2024). Implementing European priorities in VET: making national VET agile, flexible, innovative, attractive, inclusive and qualityassured: Netherlands. Cedefop Refernet thematic perspectives. ‘s-Hertogenbosch: Stichting CINOP-ECBO. Publicatie »
- Kennis, R., Eimers, T., Visser, B., Scheeren, L., Coenen, J., Bremer, B., Van Drie, E., Cuppen, J. & Luyten, E. (2023). Monitor passend onderwijs in het mbo. Meting 2022. Nijmegen/’s-Hertogenbosch: KBA Nijmegen/ECBO/ResearchNed. Publicatie »
- Kennis, R., Eimers, T., Visser, B., Scheeren, L., Coenen, J., Bremer, B., Van Drie, E., Cuppen, J. & Luyten, E. (2023). Monitor passend onderwijs in het mbo. Meting 2022. Nijmegen/’s-Hertogenbosch: KBA Nijmegen/ECBO/ResearchNed. Publicatie »
- Bijman, D., Bremer, B., Van Uden, D., Coenen, J., & Lubberman , J. (2023). Flankerend onderzoek SIOF-beurs. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Bremer, B., Kleinendorst, W., Nieuwenhuis, L., Rens, M., & Wesseling, W. (2022). Vijfde O&O Monitor. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Bremer, B., Hagen, A., Kleinendorst, W., Rens, M., & Wolf, M. (2022). Tweede evaluatie pabo pilots uitgebreide specialisaties jonge kind en oudere kind. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Westerhuis, A., Coenen, J. (2022). Teachers and trainers in a changing world – Netherlands. ECBO (Cedefop ReferNet Netherlands). Publicatie »
- Duysak, S., Van Bergen, K., Coenen, J., Bremer, B., & Stroo, M. (2022). Extra Hulp voor de Klas. Besteding middelen en resultaat. Eindrapport deel 2. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Borghans, L., & Diris, R. (2021). Personality traits, preferences and educational choices: a focus on STEM. Journal of Economic Psychology. 84. https://doi.org/10.1016/j.joep.2021.102361.
- Coenen, J., Golsteyn, B., Stolp, T., & Tempelaar, D. (2021). Personality traits and academic performance: correcting self-assessed traits with vignettes. PLOS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0248629.
- Coenen, J., Broek, S., Kleine Deters, B., Zandvliet, K., Hamoudeh, B., & Jacobs, W. (2021) Eindevaluatie experiment flexstuderen. ’s-Hertogenbosch: ECBO, Ockham-IPS, & SEOR. Publicatie »
- Coenen, J., Ferket, R., Rens, M., Stroo, M., & Waijers, N. (2021). Belevingsonderzoek examinering vso-leerlingen. ‘s-Hertogenbosch: CINOP – ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Ferket, R., Nieuwenhuis, L., Wagemakers, S., & Waijers, N. (2021) De positie van academische opgeleide leerkrachten in het primair onderwijs: inzet, benutting, waardering en loopbaanmogelijkheden. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bijman, D., Dekker, B, Van Bergen, K., Kans, K., Waijers, N., & Medendorp, L., Coenen, J, Lans, Th., Belfi, B. (2021). Zij-instroom po, vo en mbo. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Duysak, S., Van Bergen, K., Coenen, J., Kans, K., & Stroo, M. (2021). Extra Hulp voor de Klas. Monitor aanvraagproces. Eindrapport deel 1. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Van der Wel, J., & Coenen, J. (2021). Update conversietabel getuigschriften en vakken VO. Amsterdam/’s-Hertogenbosch: Regioplan/ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Cornelisz, I., Groot, W., Maassen van den Brink, H., & Van Klaveren, C. (2018). Het effect van docentkenmerken op leerprestaties van leerlingen: overzicht van een recente literatuurstudie. In Cörvers, F, Van der Meer, M., Amsing, M., & Van der Aa, R.. (Ed.). Onderwijs aan het Werk – 2018. Tilburg: Tilburg University Press.
- Coenen, J., Cornelisz, I., Groot, W., Maassen van den Brink, H., & Van Klaveren, C. (2018). Teacher Characteristics and Their Effects On Student Test Scores: A Systematic Review. Journal of Economic Surveys. 32(3), 848-872. doi:10.1111/joes.12210.
- Coenen, J., & Van Klaveren, C. (2016). Better test scores with a same-gender teacher? European Sociological Review, 32(3), 452-464.
- Coenen, J., Heijke, H., & Meng, C. (2015). The labour market position of narrow versus broad vocational education programmes. Empirical Research in Vocational Education and Training, 7(1), 1-31.
- Coenen, J. B., Ramaekers, G. &, Van der Velden, R. (2013). De waarde van mbo-4 opleidingen op de arbeidsmarkt, Thema Hoger Onderwijs, Jaargang 20, nummer 2, 2013, pp. 26-30.
- Coenen, J. B., Heijke, H., & Meng, C. (2013). Smal versus breed beroepsonderwijs. Arbeidsmarktpositie en curriculumkenmerken van smalle versus brede mbo-opleidingen. Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ECBO), ‘s-Hertogenbosch. Publicatie »
- Coenen, J. B., Ramaekers, G. W. M., & Van der Velden, R. (2012). De waarde van MBO-4 opleidingen op de arbeidsmarkt. ROA-R-2012/3, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt. Publicatie »
- Nieuwenhuis, L., Coenen, J. B., Fouarge, D., Harms, T., & Oosterling, M. (2012). De creatie van publieke waarde in het middelbaar beroepsonderwijs. NWO, PROO Review studie, Den Haag. Publicatie »
- Allen, J. P., Coenen, J. B. e.a. (2011) Competencies and Early Labour Market Careers of Higher Education Graduates. University of Ljubljana.
- Allen, J. P., & Coenen, J. B. (2011). Employability and Mobility of Bachelor Graduates in the Netherlands. Chapter in: Schomburg. H. & Teichler, U. (Eds.) (2011). Employability and Mobility of Bachelor Graduates in Europe. Key Results of the Bologna Process. Rotterdam: Sense Publishers.
- Breugel van, G., Coenen, J. B., Fouarge, D., De Grip, A., Kriechel, B., & Van Thor, J. (2011). Arbeidsmarktmonitor Metalektro Editie 2011, ROA-R-2011/4, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Coenen, J. B., Meng, C. M., & Van der Velden, R. (2011). Schoolsucces van jongens en meisjes in het HAVO en VWO: waarom meisjes het beter doen. ROA-R-2011/2, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Coenen, J. B., Huijgen, T., Meng, C., & Ramaekers, G. W. M. (2010). Kwaliteit van gediplomeerde schoolverlaters van creatieve MBO-opleidingen. ROA-R-2010/6. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Kriechel, B., De Grip, A., Van Breugel, G., & Coenen, J. B. (2010). Arbeidsmarktmonitor Metalektro Editie 2010, ROA-R-2010/5, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Allen, J. P., Coenen, J. B., Fouarge, D., Huijgen, T. G., Kriechel, B., Meng, C. M., & Van der Velden, R. K. W. (2009). Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt. ROA-R-2009/4, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Allen, J. P., Van Breugel, G. A. A., Coenen, J. B., Fouarge, D., Meng, C. M., Ramaekers, G. W. M., Van Dijk, J., & Venhorst, V. (2009). Afgestudeerden van het hbo tijdens een crisis: geen verloren generatie. HBO-Raad.
- Coenen, J. B., Cörvers, F., Fouarge, D., Meng, C. M., & Nelen, A. C. (2009). Onderbenutting bij MBO’ers: Trends en verklaringen. Den Haag: Raad voor Werk en Inkomen.
- Coenen, J. B., Cörvers, F., Fouarge, D., Meng, C. M., & Nelen, A. C. (2009). Onderbenutting van mbo’ers nuttig op de arbeidsmarkt? TPE digitaal, 3(3), 103-123.
- Coenen, J. B., & Van der Velden, R. (2009). De positie van afgestudeerden van het Nederlandse kunstvakonderwijs in internationaal perspectief. Tijdschrift voor Hoger Onderwijs. 2009/1.
- Coenen, J. B. (2009). De conjunctuurgevoeligheid van een startkwalificatie. Economisch Statistische Berichten, 2009, vol. 94(4563), pp. 400.
- Coenen, J. B. (2009). De doorstroom van vmbo naar havo. Economisch Statistische Berichten, 2009, vol. 94(4571), pp. 656.
- Kriechel, B., De Grip, A., Van Breugel, G., & Coenen, J. B. (2009). Arbeidsmarktmonitor Metalektro Editie 2009, ROA-R-2009/2, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Meng, C. M., Coenen, J. B., Ramaekers, G. W. M., & Büchner, C. (2009). Zonder diploma, Aanleiding, Kansen en Toekomstintenties. ROA-R-2009/1, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Meng, C. M., Coenen, J. B., Huijgen, T. G., Ramaekers, G. W. M., & Van Thor, J. A. F. (2009). VMBO: Tevredenheid en aansluiting met vervolgonderwijs. ROA-R-2009. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Meng, C. M., & Coenen, J. B. (2009). Voortijdig van school: kans op werkloosheid fifty-fifty. Arbeidsmarktjournaal, 3(3), 4-9.
- Meng, C. M., Coenen, J. B., Ramaekers, G. W. M., & Büchner, C. (2009). Voortijdige schoolverlaters: Aanleiding en kansen op de arbeidsmarkt. TPE digitaal, 3(3), 6-27.
- Meng, C. M., & Coenen, J. B. (2009). Gedwongen verschuiving van BBL naar BOL. Economisch Statistische Berichten, vol. 94(4573), pp. 720.
- Borghans, L., Van der Velden, R., Büchner, C., Coenen, J. B., & Meng C. M. (2008). Het meten van onderwijskwaliteit en de effecten van recente onderwijsvernieuwingen (deelonderzoek), Parlementair onderzoek onderwijsvernieuwingen, Tweede kamer, vergaderjaar 2007-2008, 31 007 nr. 9.
- Borghans, L., Coenen, J. B., Golsteyn, B., Huijgen, T., & Sieben, I. (2008). Voorlichting en begeleiding bij de studie- en beroepskeuze en de rol van arbeidsmarktinformatie, Raad voor Werk en Inkomen.
- Coenen, J. B. (2008). De arbeidsmarktsituatie en competenties van afgestudeerden van het Nederlandse kunstvakonderwijs in internationaal perspectief. ROA-TR-2008/3, ROA.
- Kriechel, B., De Grip, A., & Coenen, J. B. (2008). Arbeidsmarktmonitor Metalektro Editie 2008, ROA-R-2008/2, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Allen, J. P., Coenen, J. B., & Van der Velden, R. (2007). Afgestudeerden van het hoger onderwijs in Nederland in vergelijking met andere landen, Beleidsgerichte studies Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek 128, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
- Allen, J. P., Coenen, J. B., Kaiser, F., & De Weert, E. (2007). WO-Monitor 2004 en 2005: VSNU-kengetallen, analyse en interpretatie, VSNU.
- Borghans, L., & Coenen, J. B. (2007). Breed of smal opleiden? Een vergelijking tussen het oude VBO en MAVO en het nieuwe VMBO. In: Doorstroom en talentontwikkeling (over het onderwijs voor 12-18 jarigen), Onderwijsraad.
- Borghans, L., & Coenen, J. B. (2007). Arbeidsmarkt, persoonskenmerken en de studiekeuze van jongeren. In: De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2012, ROA-R-2007/4, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Coenen, J. B., & Van der Velden, R. (2007). De effecten van de invoering van de tweede fase op leerlingenstromen tijdens en na het HAVO en het VWO. In: Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2006, ROA-R-2007/3, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Coenen, J. B., & Meng, C. (2007). De instroom in de MBO techniekopleidingen en de invoering van het VMBO. Technotopics. Platform Bètatechniek.
- Coenen, J. B., Heijke, H., & Meng, C. (2007). Verschuivingen in de breedte van beroepsopleidingen, in: De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2012, ROA-R-2007/4, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
- Coenen, J. B., & Cörvers, F. (2007). Bètatechnici in Research& Development en innovatie: Nederland in internationaal perspectief, in Technomonitor 2007: De kenniseconomie: liggen we op koers? Platform Bètatechniek.
- Coenen, J. B., Heijke, H., & Meng, C. (2006). De competentieprofielen van de middelbare beroepen. CWI.
- Cörvers, F., Coenen, J. B., Heijke, H., & Montizaan, R. (2005). Het technisch beroepsonderwijs in het Technogebied Zuidoost-Nederland, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt.
Ronald Ferket MSc
Ronald Ferket MSc
Ronald’s werk richt zich op het ontwikkelen van data gestuurde oplossing. Zijn passie voor data vertaalt zich in onuitputtelijk enthousiasme en creatieve invalshoeken. In zijn projecten slaagt hij erin om gecombineerde databronnen te vertalen naar gebruikstoepassing zoals dashboards en innovatieve voorspelmodellen.
Publicaties
- De Graaf, D., Petit, R., Hermanussen, J., Ferket, R. (2024). Doorlopende leerroutes VMBO-MBO 2024. SEO Economisch onderzoek/ Kohnstamm Instituut/ ECBO. Publicatie »
- Ferket, R. (2024). Fieldlab Studievoortgang. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Eimers, T., Roelofs, M., Leest, B., Hermanussen, J., Ferket, R., Scheeren, L., & Van Schoonhoven, R. (2022). Evaluatie en monitoring wet vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht mbo 2022. Nijmegen: KBA i.s.m. ECBO en Vrije Universiteit. Publicatie »
- Eimers, T., Roelofs, M., Leest, B., Hermanussen, J., Ferket, R., & Van Schoonhoven, R. (2021). Evaluatie en monitoring wet vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht mbo Tussenrapportage 2021. Basisrapport. Nijmegen: KBA Nijmegen i.s.m. ECBO en Vrije Universiteit. Publicatie »
- Coenen, J., Ferket, R., Rens, M., Stroo, M., & Waijers, N. (2021). Belevingsonderzoek examinering vso-leerlingen. ‘s-Hertogenbosch: CINOP – ECBO. Publicatie »
- Coenen, J., Ferket, R., Nieuwenhuis, L., Wagemakers, S., & Waijers, N. (2021) De positie van academische opgeleide leerkrachten in het primair onderwijs: inzet, benutting, waardering en loopbaanmogelijkheden. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Baay, P., Bombala, B., Ferket, R., Hofland, A., Schoemaker, T., Feld, L., Kuitert, M., Twilt, J., & Vos, K. (2020). Blikvanger: Brede Vorming in de praktijk van ROC Friese Poort. ’s-Hertogenbosch: ECBO/Friese Poort. Publicatie »
- De Graaf, D., Petit, R., Hermanussen, J., Ferket, R., Van der Ven, K., & Rud, I. (2020). Doorlopende leerlijnen vmbo-mbo: Laatste specifieke monitor vakmanschap-, technologie- en beroepsroutes. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek. Publicatie »
- Eimers, T., Roelofs, M., Jenniskens, T., Hermanussen, J., Ferket, R., & Van Schoonhoven, R. (2020). Evaluatie en monitoring wet vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht mbo. Tussenrapportage 2019 deel 2. Nijmegen: KBA i.s.m. ECBO en Vrije Universiteit. Publicatie »
- Eimers, T., Leest, B., Aalbers, P., Hermanussen, J., Ferket, R., & Van Schoonhoven, R. (2019). Evaluatie en monitoring wet vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht mbo. Tussenrapportage 2019 deel 1. Nijmegen: KBA, i.s.m. ECBO en Vrije Universiteit Amsterdam. Publicatie »


