Drie dimensies bepalend voor studentsucces in het hoger onderwijs

Resultaten bekend van onderzoek naar grip op studentsucces

Foto van studenten

02 juni 2022

Steeds vaker gebruiken studenten en medewerkers in het hoger onderwijs het begrip ‘studentsucces’ in plaats van ‘studiesucces’. Maar wat is studentsucces dan precies? Hoe kun je dat vormgeven en hoe houd je daarop focus en regie? Om meer grip te krijgen op studentsucces voerde ECBO met subsidie van het NRO een overzichtsstudie uit. Eén algemeen geldende definitie van studentsucces blijkt niet mogelijk. Wel wijst het onderzoek drie dimensies aan die iedere definitie van studentsucces zou moeten bevatten: persoonlijke ontwikkeling, kwalificatie en socialisatie. Door aan alle drie aandacht te geven, leidt het hoger onderwijs studenten op die beschikken over voor hen passende competenties. Zodat zij na hun studie goed kunnen functioneren in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Nu en in de toekomst. Naast de overzichtsstudie ontwikkelde ECBO voor hbo- en wo-instellingen die met studentsucces aan de slag willen een praktisch stappenplan.

Drie dimensies van studentsucces

Wat we bedoelen met studentsucces, hangt af van de omgeving én aan wie je het vraagt. Een student, docent of beleidsmedewerker geeft een ander antwoord. Ook speelt bijvoorbeeld de studentenpopulatie en de sector een rol. De verschillen tussen instellingen en opleidingen zijn groot.  En die verschillen vragen om een aanpak waarin iedere instelling of opleiding zelf tot een passende definitie komt. Uit het onderzoek blijkt dat drie dimensies in zo’n eigen definitie aan de orde moeten komen:

  • Persoonlijke ontwikkeling. Waarbij zelfmanagement en identiteitsvorming bijvoorbeeld belangrijk is.
  • Kwalificatie. Waarbij bijvoorbeeld cijfers laten zien in welke mate een student over bepaalde competenties beschikt.
  • Socialisatie. Waarbij aandacht is voor maatschappelijke betrokkenheid en sociale binding.

Aandachtspunten bij het opstellen van een definitie

Bij het opstellen van een definitie benoemt het onderzoek een aantal aandachtspunten waarmee je ervoor zorgt dat de gekozen definitie passend en werkbaar is in de eigen onderwijspraktijk. Zo is het belangrijk dat de definitie student-, niveau- en contextspecifiek is vormgegeven. Ook is een goede definitie conditievrij opgesteld. Dat betekent dat het geen elementen bevat die voorwaardelijk zijn voor of oorzaken zijn van studentsucces. Het is ook belangrijk dat de definitie terugkomt in alle onderdelen van de organisatie. Denk aan de doelen van een curriculum, de eindcriteria van een opleiding of de manier waarop de ontwikkeling van studenten gemonitord wordt. Tot slot is het aan te bevelen om de definitie positief en actief te formuleren.

Zes mogelijke elementen van studentsucces uitgelicht

Instellingen zijn vrij om zelf elementen te kiezen waaruit hun definitie van studentsucces bestaat. Elementen die voor hen belangrijk en passend zijn. Ter inspiratie beschrijft het onderzoek zes van zulke elementen. Het onderzoek gaat in op wat deze elementen beïnvloedt en hoe je ze kunt ontwikkelen of stimuleren. Kritisch denken bijvoorbeeld: uit onderzoek blijkt dat expliciete aandacht voor kritisch denken tot betere resultaten leidt. Of in het kader van het ontwikkelen van een persoonlijke identiteit is interactie met docenten, leeftijdsgenoten en zelfreflectie belangrijk. Andere in dit onderzoek belichte elementen zijn studiemotivatie, behalen van persoonlijke en professionele doelen, het afronden van de studie en een onderzoekende houding.

Aan de slag

Voor onderwijsinstellingen en opleidingen die aan de slag willen met het bevorderen van studentsucces biedt het onderzoek wetenschappelijk onderbouwde inzichten en handvatten. Om medewerkers en studenten te helpen met het zelf uitwerken van een definitie en de uitrol daarvan in de eigen organisatie, is een stappenplan gemaakt. Dit stappenplan helpt om binnen de eigen visie en kaders vanuit verschillende perspectieven invulling te geven aan studentsucces. De drie dimensies, de aandachtspunten en de elementen die studentsucces beïnvloeden komen aan de orde. Zo kom je op basis van inzichten uit onderzoek, samen tot evidence-informed keuzes en plannen.

Meer weten?

Over dit onderzoek en het bijbehorende stappenplan verzorgen we op donderdag 15 september tussen 13.00 en 15.00 uur een webinar. Deelname is kosteloos.

Na een korte introductie, beginnen we het webinar met een presentatie van de bevindingen van het onderzoek en is er tijd voor vragen. Vervolgens lichten we het stappenplan toe en gaan we in kleinere groepjes uit elkaar om gezamenlijk aan de slag te gaan met het stappenplan. Aan het einde van het webinar komen we samen om te reflecteren op de opgedane kennis en ronden we gezamenlijk af.

Aanmelden voor dit webinar is niet meer mogelijk. Wil je echt nog graag aanhaken? Stuur dan een mailtje naar Nora Bruning: [email protected].