Het Moment | Dimensies: ondernemerschapsonderwijs

11 mei 2020

Dit artikel is onderdeel van het magazine Dimensies: Ondernemerschapsonderwijs – nummer 40 mei 2020. Lees hier meer over de opzet en het doel van het magazine.

Een doordeweekse avond in maart 2020 in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Tegen 8 uur loopt de studio vol met vertegenwoordigers van onderwijs, studenten, bedrijven, scholingsfondsen en een handjevol ander ‘volk’, benieuwd naar de resultaten van de Katapult Expeditie. Zes studenten van het mbo en hbo zijn op pad gegaan naar innovatieve bedrijven en instellingen over het hele land. Om via een kijkje achter de schermen zicht te krijgen op het grotere plaatje: hoe gaat ons werk er in de toekomst uitzien en hoe kan het onderwijs ons daar goed op voorbereiden? Van de expeditie is een documentaire gemaakt met drie thema’s: Robotisering & Digitalisering, Next Economy en Diversiteit & Inclusie. Wat is de invloed van deze ontwikkelingen op de werkvloer en in de samenleving en wat betekenen ze voor (het opleiden van) vakmensen van de toekomst? Het vierde deel van de documentaire met een terugblik en reflectie van de studenten onder leiding van Harm Edens is in de maak.

Locaties waar je nog nooit aan gedacht had

Op deze avond kreeg het publiek een sneak preview door middel van een compilatie van fragmenten uit de eerste drie delen. Samen bezochten de zes studenten tien locaties: van Kipster – de ‘groenste’ kippenstal ter wereld die milieu en dierenwelzijn voorop zet – tot de Virtuele Leermeesters – waar bijvoorbeeld studenten onder leiding van een leermeester op afstand via Augmented Reality een waterpomp leren installeren – tot IKEA als voorbeeld van een inclusief bedrijf. Plekken waar zijzelf nog nooit aan gedacht hadden, zo vertelde Elijah, student Bestuurskunde. Marjolein ten Hoonte, directeur Arbeidsmarkt en MVO bij Randstad Groep Nederland, noemde het aan het eind van de avond ontroerend dat jonge mensen achter deuren konden kijken die ze niet kennen “terwijl het overal om je heen is. Hoe simpel kan het zijn, als je er maar voor open staat.”

Inzichten uit de expeditie

Tussen de clipjes door vertelden studenten wat de ervaring in de bedrijven ze gebracht heeft. Wessel, pabo-student, vertelde hoe hij als meester in spe druk bezig is met zich professioneel te ontwikkelen en de goede dingen te doen voor kinderen. Om erachter te komen dat je jongeren niet aan het opleiden bent voor de toekomst. “Het onderwijs is daar niet klaar voor.” De expeditie gaf hem naast het inzicht hoeveel verantwoordelijkheid er ligt bij het onderwijs, ook het besef dat onderwijs dat niet alleen kan en dat bedrijven, scholen en overheid moeten samenwerken voor een sterker en beter werkend Nederland. Eigenlijk is de vraag niet eens meer òf het onderwijs de ontwikkelingen wel kan bijbenen, maar hóe.

Verander je mindset en je bent op expeditie

De studenten hebben aan den lijve ervaren dat er op veel plekken innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken zijn bedacht, met brede toepassingsmogelijkheden. Hoe kun je dit opschalen en hoe zorg je voor ruimte voor vernieuwing in het onderwijs? Een veelzeggende boodschap op een geeltje: ‘Een plek van roosters en lokalen leidt geen ondernemers op. Stop ermee!’ Ideeën te over in de zaal. De teneur: ‘Laat ook directies en docenten naar buiten gaan, zoek multidisciplinair werken op om samen te werken aan slimme oplossingen en zorg voor veel meer verwevenheid tussen onderwijs en praktijk’. Maar vooral: ‘Het begint met een andere, open mindset. Verander je mindset en je bent op expeditie!’ ‘Veranderen zit niet vast op een curriculum, maar kan al in een les’, betoogde mbo- en hbo-docent Laura Polder. Haar toekomstvisie: “Een school als dynamisch proces van ons allemaal; een verzamelplek voor studenten, docenten, zzp’ers en bedrijven. Die nooit meer ook maar een dag dicht is, en waar studenten ook na het diploma terugkeren om verder te leren.” Hoera, het systeem is stuk!

Lees ook de andere artikelen uit Dimensies 40: Ondernemerschapsonderwijs