José Hermanussen

Drs. José Hermanussen
Drs. José HermanussenSenior onderzoeker
06-10970839

José Hermanussen heeft ruim 18 jaar ervaring in het beleids- en praktijkgericht onderwijsonderzoek. Haar methodologische expertise is breed en omvat zowel de uitvoering van casestudies en surveyonderzoek als proces-, effect- en verklarende evaluaties. Inhoudelijk is ze gespecialiseerd in vraagstukken op het vlak van organisatie, beleid en bestuur van mbo instellingen in relatie tot versterking van onderwijskwaliteit, docentprofessionalisering en regionale samenwerking. Momenteel leidt ze binnen deze domeinen meerjarig NRO onderzoek. Recentelijk was zij ook als projectleider verbonden aan het survey onderzoek Branchecode goed bestuur in het mbo.
Daarnaast is en was zij als (deel)projecteider betrokken bij landelijk beleidsmonitoren (OVW/NRO), zoals Sterk Beroepsonderwijs, Toelatingsrecht, de Evaluatie Innovatiearrangement Beroepskolom en de monitor Vakmanschap & technologieroutes. Eerder was zij projectleider van het landelijk onderzoek naar de kwalificatiestructuur als inhoudelijk kader voor leerplanontwikkeling in het mbo.
Zij heeft specifieke ervaring met onderzoek naar de doorwerking of impact van interventies. In dit verband heeft zij o.m. onderzoek verricht naar de impact van landelijke wijzigingen in het beleid ten aanzien van de intake- en plaatsing van kwetsbare doelgroepen in het mbo.

Expertisegebieden

  • Beleid en bestuur
  • Lesgeven in het beroepsonderwijs

Publicaties

Inventarisatie bedrijfsscholen

Inventarisatie bedrijfsscholen

Net verschenen: een onderzoek naar bedrijfsscholen voor het Ministerie van OCW, als bijlage bij de kamerbrief voortgang leven lang ontwikkelen. Lees verder.

Zes pijlers voor het succesvol werken aan onderwijskwaliteit

Zes pijlers voor het succesvol werken aan onderwijskwaliteit

Hoewel opleidingsteams in het mbo ‘aan zet’ zijn, vinden zij het niet eenvoudig om verantwoordelijkheid te nemen voor (het verbeteren van) de onderwijskwaliteit. De vraag is hoe mbo-instellingen opleidingsteams hierbij beter kunnen ondersteunen.

Doorlopende leerlijnen vmbo-mbo anno 2018

Doorlopende leerlijnen vmbo-mbo anno 2018

Dragen de doorlopende leerlijnen tussen vmbo en mbo bij aan het aantrekkelijker en doelmatiger maken van het beroepsonderwijs?

Implementatie doorlopende leerlijnen vmbo-mbo

Derde monitor vakmanschap-, technologie- en beroepsroutes

In het afgelopen schooljaar 2016-2017 is het aantal lopende vakmanschap-, technologie- en beroepsroutes bijna verdubbeld ten opzichte van het jaar ervoor (202 versus 109). Zowel na één als na twee jaar in een technologieroute blijkt er minder voortijdig schoolverlaten (vsv) plaats te vinden dan buiten de route. Bij de vakmanschaproute zijn de resultaten minder eenduidig.

Stagematching in het mbo

Verschillende perspectieven

De beroepspraktijkvorming (bpv) is een cruciaal, wettelijk onderdeel van de beroepsopleidingen in het mbo. De student verwerft tijdens de bpv competenties in een echte werkomgeving en bekwaamt zich in het beroep van de (beginnend) beroepsbeoefenaar, zodat de student goed is voorbereid op de arbeidsmarkt. Belangrijke voorwaarde is dat de bpv-plaats en de leerbehoeften en –mogelijkheden van de student op elkaar aansluiten.

Monitor Vakmanschap- en technologieroutes

Tweede meting

Dit rapport schetst een beeld van experimenten met doorlopende leerlijnen in het vmbo en mbo die sinds het schooljaar 2014-2015 zijn gestart. Het gaat om doorlopende leerlijnen vanaf leerjaar 3 van het vmbo op niveau 2 en 3 in alle sectoren (vakmanschaproutes), op niveau 4 in de technieksector (technologieroute) en op niveau 4 in de overige sectoren (beroepsroutes). Gedurende de periode 2014-2022 hebben samenwerkingsverbanden van vmbo- en mbo-scholen experimenteerruimte om deze geïntegreerde leerlijnen vorm te geven.

Bredere opleidingen voor een smallere doelgroep?

Ontwikkelingen in de samenstelling van instroom en breder opleiden op mbo niveau 2

In dit onderzoek staan twee ontwikkelingen in opleidingen op niveau 2 centraal: veranderingen in de samenstelling van de instroom en verbreding van opleidingen. Binnen het mbo-veld zijn er geluiden dat de samenstelling van de groep instromers op niveau 2 verandert. In opleidingen op niveau 2 zouden zich de overwegend meer kansarme jongeren concentreren, kansrijkere jongeren zouden vaker voor opleidingen op een hoger niveau kiezen. Daarnaast zouden er relatief steeds meer studenten een zogenaamde brede opleiding doen.

Zorg voor onderwijskwaliteit in het mbo

De sector mbo aan zet?

De zorg voor onderwijskwaliteit is tegenwoordig een prominent onderwerp binnen mbo-instellingen. De mbo-sector zet diverse instrumenten in om de kwaliteit van onderwijs te waarborgen. Hoe effectief zijn die eigenlijk? Ecbo heeft hier onderzoek naar gedaan.

Jongeren uit vso en pro op weg naar een baan

Een onderzoek naar de Borissystematiek van SBB

Waarom is de ene jongere uit vso en pro wel succesvol op de arbeidsmarkt en de andere niet? Hoe zorg je dat jongeren niet alleen werk vinden, maar ook werk houden? En (hoe) is dat terug te vinden in de Borissystematiek? Naar deze en andere vragen deed ecbo op verzoek van SBB onderzoek.

Beleidsontwikkeling van onderop

Wat het beroepsonderwijs kan leren van innovatieve praktijken in andere sectoren

Vergelijkbaar met de discussies in het onderwijs, wordt ook in andere sectoren gesproken over (her)waardering van de vakkennis en -ervaring van de professional. Wat kan het onderwijs leren van innovatieve praktijken van professionals in andere sectoren?

Samenwerkende teams in het mbo

Een verkenning naar de professionele leercultuur in mbo-teams

De docent speelt een centrale rol in de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. Met name in het mbo is de kwaliteit van het onderwijs bij uitstek een teamverantwoordelijkheid. Maar wat vraagt dat precies van de onderwijsteams in het mbo?

Samenwerkende teams in het mbo

De ontwikkeling van de teamportretmethodiek

Een bijzonder kenmerk van het middelbaar beroepsonderwijs is een sterke gerichtheid op het werken in teams. Een goede samenwerking in die teams ontstaat echter niet vanzelf. De publicatie beschrijft de ontwikkeling van een methodiek die teams kunnen gebruiken om inzicht te krijgen in hun ontwikkeling.

Toegankelijkheid mbo 2-opleidingen

Verkennend onderzoek

Vanuit het vmbo- en mbo-veld heeft de MBO Raad signalen ontvangen die erop wijzen dat mbo-instellingen leerlingen (hebben moeten) afwijzen voor een mbo 2-opleiding.

De dagelijkse zorg voor onderwijskwaliteit in het mbo

Bouwstenen voor een aanpak

In de afgelopen jaren staat onderwijskwaliteit in alle onderwijssectoren veelvuldig op de agenda van bestuurders. Er is echter nog weinig bekend over voorwaarden in het organisatieklimaat en de cultuur van de organisatie die de dagelijkse zorg voor onderwijskwaliteit bevorderen dan wel over de manier waarop de zorg voor onderwijskwaliteit een plek heeft in het dagelijks handelen.

Samenwerkende teams in het mbo: een teamportret

Samenwerking in teams overzichtelijk in kaart

Samenwerking is een belangrijk thema in het hedendaagse beroepsonderwijs. En nergens lijkt dat belangrijker – en meer vanzelfsprekend – dan in de organisatorische eenheid van het beroepsonderwijs bij uitstek: het opleidingsteam. In Samenwerkende teams in het mbo: een teamportret brengt ecbo de samenwerking in mbo-teams overzichtelijk in kaart.

In gesprek over teamdoelen en professionele identiteit

Gespreksmethodiek voor de professionele ontwikkeling van docenten

De kwaliteit van het onderwijs staat of valt met de kwaliteit van docenten. De publicatie In gesprek over teamdoelen en professionele identiteit verkent de mogelijkheden van de professionele dialoog: een gespreksmethodiek voor de professionele ontwikkeling van docenten.

Leerplanontwikkeling in het middelbaar beroepsonderwijs

De bruikbaarheid van kwalificatiedossiers onderzocht

In het mbo zijn de Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven op dit moment druk in de weer om in de beschrijving van de kwalificaties de voorwaardelijke kennis en vaardigheden voor adequate beroepsuitoefening nadrukkelijker te formuleren. Ecbo onderzocht de bruikbaarheid van de kwalificatiedossiers en de vertaalslag ervan naar curriculumontwikkeling.

De bijdrage van HRM in het mbo

Aanknopingspunten voor een op teams gericht HRM-beleid

Het middelbaar beroepsonderwijs wordt steeds vaker georganiseerd via onderwijsteams. Dat vraagt onder meer een andere rol van HRM; een rol die momenteel ter discussie staat. Met deze publicatie wil ecbo die discussie concretiseren en aanknopingspunten bieden voor een nieuw, op teams gericht HRM-beleid.

Met inzet, geduld en maatwerk. Lesgeven aan deelnemers in mbo niveau 1 of 2

Lesgeven aan deelnemers in mbo niveau 1 of 2

Lesgeven aan deelnemers in mbo niveau 1 of 2 is een vak apart. Dat concluderen Ria Groenenberg en José Hermanussen (ecbo) op basis van een onderzoek onder 255 docenten die lesgeven op deze niveaus.

Docent in mbo niveau 1 of 2, een vak apart

Onderzoek naar drijfveren, vakmanschap en ondersteuning vanuit de organisatie

Deelnemers in mbo niveau 1 en 2 hebben vaak relatief veel aandacht en begeleiding nodig. Wat vraagt dat van de docenten op deze niveaus? Over welke kwaliteiten en vaardigheden moeten zij beschikken om met deze doelgroepen te werken?

De menselijke maat en schooluitval

Spanningen tussen onderzoek en beleid

Het (v)mbo – (voorbereidend) middelbaar beroepsonderwijs lokt steevast vele commentaren uit. De publicatie Het Nederlandse Beroepsonderwijs: valt daar iets aan te doen? probeert een antwoord te geven op vragen die bij dit commentaar horen.

Personeelsbeleid in het mbo

Stof tot nadenken: MESO focus besteedt aandacht aan ecbo-onderzoek naar personeelsbeleid en professionalisering in het mbo.

Het mbo heeft in de afgelopen decennia te maken gehad met ingrijpende ontwikkelingen. Fusie en schaalvergroting, de invoering van cgo en nadruk op marktwerking. In de komende tien jaar wordt het er niet echt rustiger op: het rendement van het mbo moet omhoog, de sector moet meer focus aanbrengen in het aanbod en de bedrijfsvoering moet strakker. Bij al deze ontwikkelingen was en is een belangrijke rol weggelegd voor het personeelsbeleid.

‘Beslist pareltjes’: Opbrengst van vijf jaar innoveren in de beroepskolom

Een evaluatie van zes jaar Innovatiearrangement Beroepskolom.

In de beginfase van het Innovatiearrangement Beroepskolom was de aanpak aan de ‘hoe-kant’ weinig flexibel en waren de standpunten behoorlijk orthodox.

Evaluatie Innovatiearrangement Beroepskolom 2004

Afsluitende rapportage over de tweede tranche vernieuwingsprojecten

Het Innovatiearrangement Beroepskolom wordt gedragen door de samenwerkende organisaties in het beroepsonderwijs en de sociale partners. De ambitie is het feitelijk verbeteren van de perspectieven van deelnemers en het vergroten van de aantrekkelijkheid van het beroepsonderwijs. De projecten die gezamenlijk invulling geven aan het Innovatiearrangement moeten dit streven via baanbrekende experimenten realiseren. In 2004 is de eerste tranche projecten aan de slag gegaan, elk jaar gevolgd door weer nieuwe series van projecten.

Monitor TechnoTalent

Een voorbeeld van praktijkgestuurd monitoren.

Innovatie van het beroepsonderwijs is gebaat met een ketenaanpak, waarin scholen voor v(m)bo, mbo en hbo in samenwerking met het regionale bedrijfsleven samen werken aan eigentijds en attractief beroepsonderwijs.

Evaluatie Innovatiearrangement Beroepskolom 2003

Eindrapport tranche 2003.

Het Innovatie­arrangement Beroepskolom wordt gedragen door de samenwerkende organisaties in het beroepsonderwijs en de sociale partners.

Evaluatie Innovatiearrangement Beroepskolom 2004

Voortgangsrapport tranche 2004.

Het Innovatiearrangement Beroepskolom wordt gedragen door de samenwerkende organisaties in het beroepsonderwijs en de sociale partners.

Nieuws

Eerste rapportage Evaluatie en monitoring wet toelatingsrecht mbo

Vanaf 1 augustus 2017 is de wet ‘Vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht tot het mbo’ in werking getreden. De nieuwe wet introduceert een set maatregelen, waaronder de aanmelddatum van 1 april, voorschriften voor procedures en informatievoorziening, het toelatingsrecht voor aankomende studenten, voorwaarden waaronder dat toelatingsrecht geldt en het verplichte bindend studieadvies in het eerste jaar van de opleiding.

ORD-sessie over onderzoek naar kwaliteitscultuur

ORD-sessie over onderzoek naar kwaliteitscultuur

Vandaag presenteert Jose Hermanussen op de ORD2019 het onderzoek ‘Op naar een kwaliteitscultuur in het mbo met een ontwikkelingsgerichte audit, i.s.m. Jorrick Beckers en Ronald Stevens. Kernvraag: leidt een auditsystematiek op basis van het dialoogmodel, ondersteund door een veel gerichtere meting van soft-controls, tot een betere kwaliteitscultuur op alle niveaus in de organisatie en daarmee tot beter mbo-onderwijs?

Eindrapportage Monitoringscommissie Branchecode goed bestuur in het mbo

Eindrapportage Monitoringscommissie Branchecode goed bestuur in het mbo

Er ligt een solide basis voor goed bestuur in het mbo. Dat concludeert de Monitoringscommissie Branchecode goed bestuur in de eindrapportage. In opdracht van de commissie onderzocht het Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo) de naleving en werking van de code goed bestuur.

Monitor Programma Sterk beroepsonderwijs 2018-2021 van start!

Monitor Programma Sterk beroepsonderwijs 2018-2021 van start!

De Nederlandse economie is gebaat bij sterk beroepsonderwijs.
Het beroepsoriënterende vmbo en het beroepskwalificerende mbo zijn daarbij belangrijke pijlers.

Ontwerpatelier Bouwen aan het beroepsonderwijs van morgen

Handvatten voor de opleider van de toekomst!

Publiek-privaat samenwerken is hét thema van het middelbaar beroepsonderwijs. Vele mbo-scholen slaan de handen ineen met het regionale bedrijfsleven om beroepsgericht onderwijs aan te bieden. Het mooie van deze innovatie is dat de school en de praktijk gelijk kunnen reageren op veranderingen in het beroep en de arbeidsmarkt. Bovendien leert de student zo optimaal de praktijkkennis verwerven. 

Ontwerpatelier Bouwen aan het beroepsonderwijs van morgen

Handvatten voor de opleider van de toekomst!

Publiek-privaat samenwerken is hét thema van het middelbaar beroepsonderwijs. Vele mbo-scholen slaan de handen ineen met het regionale bedrijfsleven om beroepsgericht onderwijs aan te bieden. Het mooie van deze innovatie is dat de school en de praktijk gelijk kunnen reageren op veranderingen in het beroep en de arbeidsmarkt. Bovendien leert de student zo optimaal de praktijkkennis verwerven. 

Ontwerpatelier Bouwen aan het beroepsonderwijs van morgen

Handvatten voor de opleider van de toekomst!

Publiek-privaat samenwerken is hét thema van het middelbaar beroepsonderwijs. Vele mbo-scholen slaan de handen ineen met het regionale bedrijfsleven om beroepsgericht onderwijs aan te bieden. Het mooie van deze innovatie is dat de school en de praktijk gelijk kunnen reageren op veranderingen in het beroep en de arbeidsmarkt. Bovendien leert de student zo optimaal de praktijkkennis verwerven. 

Ontwerpatelier Bouwen aan het beroepsonderwijs van morgen

Handvatten voor de opleider van de toekomst!

Publiek-privaat samenwerken is hét thema van het middelbaar beroepsonderwijs. Vele mbo-scholen slaan de handen ineen met het regionale bedrijfsleven om beroepsgericht onderwijs aan te bieden. Het mooie van deze innovatie is dat de school en de praktijk gelijk kunnen reageren op veranderingen in het beroep en de arbeidsmarkt. Bovendien leert de student zo optimaal de praktijkkennis verwerven. 

Nieuwe data Ontwerpatelier: Bouwen aan het beroepsonderwijs van morgen

Handvatten voor de opleider van de toekomst!

Publiek-privaat samenwerken is hét thema van het middelbaar beroepsonderwijs. Vele mbo-scholen slaan de handen ineen met het regionale bedrijfsleven om beroepsgericht onderwijs aan te bieden. Het mooie van deze innovatie is dat de school en de praktijk gelijk kunnen reageren op veranderingen in het beroep en de arbeidsmarkt. Bovendien leert de student zo optimaal de praktijkkennis verwerven. 

Evaluatie en monitoring wet ‘Vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht tot het mbo’

Onderzoeksvoorstel gehonoreerd

In het onderzoek van consortiumpartners KBA (projectleider prof. dr. Maarten Wolbers), ecbo en Vrije Universiteit wordt onder andere bekeken of de beoogde doelen van de wet worden bereikt: het tegengaan van uitval op het mbo en een sterkere positie van de mbo-student.

Van controleren naar leren

Onderwijskwaliteit versterken met audits

In dit artikel in De Nieuwe Meso (DNM) gaan José Hermanussen en Patricia Brouwer na hoe effectief audits zijn in het realiseren van betere onderwijskwaliteit. Ze beargumenteren dat ontwikkelingsgerichte audits beter passen bij mbo-instellingen als professionele organisaties. Dergelijke audits zijn gebaseerd op dialoog en minder op verantwoording.

Handreikingen voor innovatieve opleiders

Kennisatelier Responsief onderwijs

Vanaf het schooljaar 2017-2018 kunnen opleiders in de zogeheten ‘Kennisateliers’ aan de hand van een door henzelf ingebracht vraagstuk op het gebied van publiek-privaat samenwerken (PPS), hybride leervormen en praktijkleren kennis opdoen en inzichten vergaren die hen verder helpen bij het opzetten van nieuwe opleidingen of innovatieve projecten. Lees het artikel in de MBO-Krant.

Opleiden voor een dynamisch beroep: organiseren en professionaliseren voor responsiviteit

Onderzoeksvoorstel binnen thema dynamische arbeidsmarkt is gehonoreerd

In dit onderzoek wordt de ontwikkeling van een responsief protocol opgepakt door een consortium van Gelderse mbo-instellingen. De aansluiting tussen mbo-opleidingen en werkveld staat onder druk door snelle maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Docenten(-teams) moeten responsief zijn ten opzichte van die ontwikkelingen: actueel beroepsonderwijs vraagt samenwerking met het werkveld om de opleidingen adaptief in te richten.

Ecbo en partners voeren driejarig NRO-onderzoek uit over professionele organisaties in het mbo

Onderzoeksvoorstel over professionele organisaties in het mbo is gehonoreerd

In dit 3-jarige NRO-onderzoek gaan we – via een ontwerpgericht benadering – op zoek naar de kenmerken van een betekenisvolle, betrouwbare en valide audit op basis van een dialoogmodel en brengen we de opbrengsten ervan in kaart op het vlak van organisatie- en onderwijsontwikkeling.

Monitor Vakmanschap- en technologieroutes

Tweede meting

Dit rapport schetst een beeld van experimenten met doorlopende leerlijnen in het vmbo en mbo die sinds het schooljaar 2014-2015 zijn gestart. Het gaat om doorlopende leerlijnen vanaf leerjaar 3 van het vmbo op niveau 2 en 3 in alle sectoren (vakmanschaproutes), op niveau 4 in de technieksector (technologieroute) en op niveau 4 in de overige sectoren (beroepsroutes). Gedurende de periode 2014-2022 hebben samenwerkingsverbanden van vmbo- en mbo-scholen experimenteerruimte om deze geïntegreerde leerlijnen vorm te geven.

Het (onbenutte) potentieel van mbo-teams

Patricia Brouwer en Jose Hermanussen in Het Nederlands Tijdschrift voor Onderwijsrecht en Onderwijsbeleid (NTOR)

De kwaliteit van het onderwijs staat of valt met de kwaliteit van de docent. Een
waarheid als een koe. Ook de Lerarenagenda 2013-2020 (ministerie OCW, 2013) benadrukt de centrale rol van de docent in de verbetering van het onderwijs. In het mbo ligt deze verantwoordelijkheid niet bij de individuele docent maar is de kwaliteit van het onderwijs bij uitstek een teamverantwoordelijkheid.

Werken met data

Berichten uit de regio

In de september-uitgave van DNM (De Nieuwe Meso, vakblad voor schoolleiders en –bestuurders) schrijven José Hermanussen en Marjo Brinkman over werken met data.

Kennisateliers MBO bij CVI-conferentie

De deelnemerspopulatie van het mbo is complex en gedifferentieerd. Onderwijsteams hebben de opdracht op maat aantrekkelijke leertrajecten te ontwerpen en onderwijsuitval te voorkomen. De behoefte aan kennis over wat werkt is groot.