Onderzoek naar digital twins in groene waterstofindustrie

07 december 2023
Digital twins? Groene waterstof? Huh?
Samen met TNO gaat ECBO onderzoek doen naar digital twins in de groene waterstofindustrie, in opdracht van RvO en de Topsector Energie.
Een digital twin is een volledig kloppende digitale kopie van iets, zoals bijvoorbeeld een fabriek om waterstof te fabriceren. Met zo’n digital twin kun je op een snelle en veilige manier mensen opleiden (een kritieke storing in je brandgevaarlijke machine is niet iets wat je op de echte werkvloer wil laten gebeuren – zeker niet om de stagiair wat te leren).
Koploper groene waterstof
Nederland heeft de ambitie om in 2030 wereldwijd koploper te zijn op het gebied van groene waterstof. Waterstof is dan een energiedrager die ingezet kan worden op het moment dat het niet waait of de zon niet schijnt, of voor toepassingen waar accu’s geen (of minder een) optie zijn. Daarmee speelt het een belangrijke rol in de energietransitie.
Om koploper te worden, moet er echter nog wel een forse versnelling gemaakt worden. Op innovatiegebied, op het bouwen van de benodigde fabrieken en infrastructuur, en natuurlijk op het opleiden van voldoende gekwalificeerd personeel. Voor dat laatste gaat ECBO aan de slag!
We onderzoeken wat er al in Nederland gebeurt op het gebied van digital twins in de procesindustrie, en wat er in het onderwijs voor nodig is om digital twins te integreren binnen relevante opleidingen.
Hiermee dragen we ons steentje bij aan een groener, duurzamer, en lerender Nederland!
Neem voor meer informatie contact met ons op
Ellen van Drie
Ellen van Drie
Ellen heeft een research master afgerond in taalwetenschap en is gespecialiseerd in meertaligheid en taalverwerving. Bij ECBO doet zij onder andere onderzoek naar basisvaardigheden (taal- reken- en digitale vaardigheden) in het mbo en in volwasseneneducatie. Ook is Ellen Kennismakelaar voor de Kennisrotonde waarvoor zij onderwijsprofessionals helpt een vraag te articuleren en vervolgens voor hen op zoek gaat naar het antwoord met behulp van de literatuur.
Tijdens haar werk voor het Nationaal Agentschap Erasmus+ adviseerde zij mbo-instellingen en diverse organisaties op het gebied van volwasseneneducatie over de mogelijkheden voor internationale samenwerkingsprojecten. Samen met projecten ging zij in gesprek over bijvoorbeeld het verspreiden van kennis en het bereiken en vergroten van impact. Vanuit haar interesse voor internationale kennisuitwisseling betrekt Ellen ook graag perspectieven vanuit andere landen in het onderzoek dat zij doet.
Publicaties
- Bakker, M., Wolf, M., Schuurmans, V., Ter Maten, A., Van Drie, E., De Boer, F., Vrenegoor, F., Mazereeuw, M., & Peeters, M. (2025). Van uitval naar doorstroom. Onderzoek naar aanpakken voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid in het mbo. NRO. Publicatie »
- Wolf., M, Groot., A., & Van Drie, E. (2025). Inventarisatie taalinterventies in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Wolf, M., Van Drie, E., Reijnders, P. (2024). Leesvaardigheid in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Van Drie, E., Alberto, R., Wijers, M., Jonker, V., & Hoogland, K. (2023). De Rekentrein. Onderzoek naar een interventie om gecijferdheid bij ouder en kind te versterken. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kennis, R., Eimers, T., Visser, B., Scheeren, L., Coenen, J., Bremer, B., Van Drie, E., Cuppen, J. & Luyten, E. (2023). Monitor passend onderwijs in het mbo. Meting 2022. Nijmegen/’s-Hertogenbosch: KBA Nijmegen/ECBO/ResearchNed. Publicatie »
- Groot, A., Wesseling, W., Van Drie, E., & Van Uden, D. (2023). Literatuuronderzoek Digitaal burgerschap en digitale inclusie. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Voskamp, H., Wolf, M., & Van Drie, E. (2023). Professionele achtergrond van mbo-docenten basisvaardigheden en burgerschap. ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Van Drie, E., Van Delft, A., Den Hollander, I., & Buiskool, B. (2021). Regionale Programma’s Laaggeletterdheid . Een vergelijkende beschrijving. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
Dr. Bart Kleine Deters
Dr. Bart Kleine Deters
Bart is een breed geïnteresseerde senior onderzoeker. Als jurist en bestuurskundige heeft hij een interessante combinatie van vaardigheden, zowel kwalitatief als kwantitatief. Zo combineerde hij diepgravende analyse van onderwijswetgeving met statistische impactevaluatie voor z’n promotieonderzoek aan United Nations University in Maastricht. Zijn ervaring als docent helpt hem om scherp te blijven op praktische toepasbaarheid van onderzoeksresultaten.
Publicaties
- Den Tuinder, E., De Jong, A., Van Kan, C., Tas, T., Brouwer, P., Kleine Deters, B., & Runhaar, P. (2026) Samen meer impact – De positie van masteropgeleide docenten in het mbo DNM Online https://dnmonline.nl/2026/02/18/de-positie-van-masteropgeleide-docenten-in-het-mbo/
- Broek, S., Mulders, M., Levels, M., Buiskool, B.-J., Lindeboom, G.-J., Espéret, A., Coenen, J., Kleine Deters, B., Elderenbosch, M., & Wolf, M. (2025). Eindrapport—Onderzoek Verbreding wettelijke taak LLO. ’s Hertogenbosch en Utrecht:ECBO en Ockham IPS. https://ecbo.nl/onderzoekspublicatie/onderzoek-verbreding-wettelijke-taak-llo/
- Brouwer, P., De Jong, A., Van Kan, C., Kleine Deters, B., Runhaar, P., Tas, T., Den Tuinder, E., Van Doesum, K., Neuteboom, H., Nienhuis, C., Woudt, J., & Springeling, G. (2025). Versterking van de impact van masteropgeleide docenten op de onderwijspraktijk in het mbo: Een HR-perspectief (Eindrapport, project 40.5.22620.048). Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. https://www.nko.nl/onderzoeksprojecten/versterking-van-de-impact-van-masterdocenten-op-de-onderwijspraktijk-in-het-mbo-een-hr-perspectief
- Kennisrotonde. (2025). Welke interventies van docenten bevorderen bij mbo4-studenten de transfer van kennis naar toepassingssituaties? (KR.2230) https://www.kennisrotonde.nl/vraag-en-antwoord/transfer-van-kennis-naar-toepassing-bij-mbo4
- Kennisrotonde. (2024). Is het waar dat leerlingen in de bovenbouw van het primair onderwijs hogere taalprestaties halen door het spelen van gezelschapsspelletjes in vergelijking met reguliere taallessen? (KR. 1903) https://www.kennisrotonde.nl/vraag-en-antwoord/beter-presteren-taal-gezelschapsspelletjes
- Kleine Deters, B., Noll, K., Van der Wel, J., Wolf, M., & Gommers, A. (2024). Marktverkenning Schoolboeken en licenties in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Vadenescu, A., Kleine Deters, B., Wolf, M., Lubberman, J. (2024). Verkenning naar praktijkgericht onderzoek in het mbo. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Hermanussen, J., Stroo, M., Kleine Deters, B., van den Berg, E. & van der Ven, K. (2024). Eindrapport Evaluatie convenanten lerarentekort primair onderwijs in de G5. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Hoeve, A., Kans, K., Van Vlokhoven, H., Bakker, M., Bus, L., & Kleine Deters, B. (2024). Zorg voor de Toekomst. Praktijkroutes ontwikkelen in vier scenario’s. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Kleine Deters, B., & Van Amerongen, M. (2023). Is het waar dat het spelen van gezelschapsspelletjes met basisschoolkinderen bijdraagt aan het versterken van inhibitie en cognitieve flexibiliteit? (KR.1663) Den Haag: Kennisrotonde. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Lans, T., & Schoemaker, T., m.m.v. Koning, I., (2023). Digitaal ondersteund leren als versneller van kennisbenutting in de energietransitie. Eindrapportage onderzoeksproject in opdracht van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/Topsector Energie. ECBO. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Dulam, T., & Hoogland, K. (2023). Wat werkt bij het versterken van gecijferdheid? Expertisepunt Basisvaardigheden/Movisie. Publicatie »
- Bours, J., Goes, A., Kleine Deters, B., Koole, P., Moekotte, P., Muskee, B., Van Nieuwland, H., Quinten, L., Snippert, K., & Talstra, J. (2023). Onderwijsinnovatie en kwaliteit: vriend of vijand? De leeropbrengsten van de coalitie Onderwijsinnovatie. Wijchen: Kwaliteitsnetwerk mbo. Publicatie »
- Hermanussen, J., Stroo, M., Kleine Deters, B., Van den Berg, E., & Van der Ven, K. (2022). Tussenevaluatie convenanten lerarentekort primair onderwijs in de G5. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Bremer, B., Kleine Deters, B., Kleinendorst, W., Van Uden, D., & Wesseling, W. (2022). Kansen voor serious games in het mbo. ‘s-Hertogenbosch: ECBO. Publicatie »
- Van den Braak, G., Van Delft, A., Gorter, M., Kleine Deters, B., Nieuwenhuis, L., & Oostveen, A. (2022). Evaluatie van de leerwerkloketten. Amsterdam: Regioplan. Publicatie »
- Dekkers, H., Kleine Deters, B., Grootenboer, F., Lans T., & Schoenmaker, T. (2022). Digital learning als versneller van kennisbenutting in de energietransitie. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Groot, A., Elderenbosch, M., Kleine Deters, B., & Hoogland, K. (2022). Whitepaper. Het belang van gecijferdheid in een digitale context. ‘s-Hertogenbosch: CINOP/ECBO. Publicatie »
- Boels, L., Hoogland, K., Jonker, V., Kleine Deters, B., & Wijers, M. (2022). Het interpreteren en begrijpen van hedendaagse informatiebronnen. Utrecht: Hogeschool Utrecht. Publicatie »
- Coenen, J., Broek, S., Kleine Deters, B., Zandvliet, K., Hamoudeh, B., & Jacobs, W. (2021) Eindevaluatie experiment flexstuderen. ’s-Hertogenbosch: ECBO, Ockham-IPS, & SEOR. Publicatie »
- Kleine Deters, B., Kans, K., & Wagemakers, S. (2021). Welke competenties van (werk)begeleiders in hybride leeromgevingen dragen bij aan competentieontwikkeling van studenten? (KR.1154). Den Haag: Kennisrotonde. Publicatie »


