Basisvaardigheden – 21ste-eeuwse vaardigheden

Geletterdheid (taal), gecijferdheid (rekenen) en probleemoplossend vermogen (21ste-eeuwse vaardigheden) worden gezien als basisvaardigheden. Beheersing hiervan is belangrijk voor een kansrijke positie op de arbeidsmarkt en om jezelf staande te houden in de maatschappij. Onderzoek naar basisvaardigheden heeft een lange onderzoekstraditie binnen ECBO. Wij houden ons bezig met 21ste-eeuwse vaardigheden en met onderzoek naar de manier waarop deze in de curricula van het beroepsonderwijs een plek kunnen krijgen.

ECBO-onderzoek op het gebied van 21ste-eeuwse vaardigheden

  • Tegengaan van laaggeletterdheid: Om goed deel te nemen aan de moderne maatschappij is kunnen lezen en schrijven een voorwaarde. In Nederland zijn naar schatting zo’n 2,5 miljoen volwassenen laaggeletterd. Dat staat voor zo’n 1 op de 6 Nederlanders Mensen die laaggeletterd zijn, kunnen wel lezen en schrijven maar hebben daar moeite mee. Vanuit de overheid is er veel aandacht voor laaggeletterdheid via bijvoorbeeld het Tel mee met Taal. Gezamenlijk streven de ministeries OCW, VWS en SZW met dit actieprogramma naar het tegengaan van laaggeletterdheid en willen ze voorkomen dat mensen met een beperkte taalvaardigheid aan de kant komen te staan. Het programma loopt tot eind 2019.
  • Effectiviteit van taal- en rekenonderwijs: Er waren zorgen over de daling van de prestaties van mbo-studenten op het gebied van taal en rekenen. Sinds 2010 zijn Nederlands en rekenen daarom onderdeel van de curricula van het middelbaar beroepsonderwijs en worden deze vakken afgesloten met examens. Er zijn centrale en decentrale toetsen. De kwaliteit van de examens en de meest efficiënte manier om de examinering te organiseren is nog altijd een vraagstuk. Wat verder speelt zijn de effectiviteit van het taal- en rekenonderwijs voor specifieke groepen op het mbo en de professionalisering van docenten in het taal- en rekenonderwijs.
  • 21ste-eeuwse vaardigheden in het mbo: Het beroepsonderwijs bereidt jongeren voor op hun toekomst. Geen gemakkelijke taak, want hoe ziet die toekomst eruit? De samenleving en beroepen veranderen sterk. Vandaar de roep om meer aandacht voor algemene, ‘21ste-eeuwse’ vaardigheden in het mbo. Maar wat zijn dat precies? En hoe kan het mbo daar het best op inspelen?

Kennisproducten en professionaliseringsaanbod

In het project ‘Grip op leerpotentieel’ onderzochten we of formatieve toets- en evaluatietechnieken taal- en rekendocenten kunnen helpen ondersteuning op maat te bieden bij de lessen Nederlands en rekenen. Centraal stond de vraag: in hoeverre kan het gebruik van formatieve toetstechnieken door docenten rekenen en taal in het mbo (entree- en niveau-2-opleidingen) bijdragen aan het inlopen van de leerachterstanden van de studenten op deze gebieden? Dit leverde voor de onderwijspraktijk een overzicht van effectieve technieken op die docenten in het mbo kunnen inzetten. We ontwikkelden diverse kennisproducten voor de onderwijspraktijk. Deze komen binnenkort beschikbaar. Verder bieden we professionaliseringsactiviteiten en tools aan voor docenten, vakgroepleiders en teamleiders. Bekijk deze trainingen en tools in onderstaand overzicht.

Meer weten over onderzoeksmogelijkheden en professionaliseringsactiviteiten?

Wil je meer weten over de onderzoeksmogelijkheden en trainingen voor onderwijsprofessionals rondom 21ste-eeuwse vaardigheden en de manier waarop deze in de curricula van het beroepsonderwijs een plek krijgen? Neem contact op met Annemarie Groot of Karien Coppens.