Ecbo partner in drie nieuwe langlopende praktijkgerichte onderzoeken

Drie onderzoeksprojecten, waarin ecbo participeert, zijn geselecteerd door de Programmaraad voor Praktijkgericht Onderzoek van het NRO. Lees hieronder om welke onderzoeksprojecten het gaat.

1 Versterking van het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams.

Mbo-onderwijsteams verkeren bij uitstek in de positie om onderwijskwaliteit te verbeteren.
Versterking van de professionaliteit van onderwijsteams is het hoofdthema in het mbo.
Dit onderzoeksproject richt zich op het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen. De vraag staat centraal wat mbo-instellingen op bestuurlijk niveau kunnen doen, of juist laten, ten behoeve van duurzame professionalisering van onderwijsteams. Bestuurlijk vermogen wordt daarbij geconceptualiseerd als ‘organisatie sociaal kapitaal’. Verwachting is dat een hoge mate van organisatie sociaal kapitaal het sturen positief beïnvloedt.

Het 3 -jarige onderzoek is opgezet als een ontwerpgericht implementatie –onderzoek, waarbij de drie betrokken onderwijsinstellingen representatief zijn voor de variatie in de sector mbo: roc, vakschool, aoc.  Hun eigen sturingsvragen en verbeterdoelen staan centraal.
Voor de gegevensverzameling wordt een methodenmix ingezet: netwerkanalyses, documentenanalyse, vragenlijsten en verdiepende focusgroepsgesprekken.

Doel van het onderzoek: meer inzicht in effectieve besturingsprocessen in relatie tot professionaliseringsprocessen (welke interne en externe relaties en interacties zijn bevorderlijk voor het bestuurlijk vermogen met daarbij speciaal aandacht voor de positie en de invloed van medezeggenschapsorganen), uitgekristalliseerd in concreet bestuurlijk handelingsrepertoire dat de professionalisering van onderwijsteams daadwerkelijk faciliteert. De opbrengsten van onderzoek worden actief verspreid binnen de sector mbo.

Consortium: Expertisecentrum Beroepsonderwijs (penvoerder), TIAS School for Business and Society (Tilburg University) en de mbo-instellingen: Deltion College, SOMA College, Helicon Opleidingen

Ecbo-onderzoeker: José Hermanussen

2 Zorg voor de Toekomst: versterking van leerpraktijken in de zorg

Veranderingen in de zorg volgen elkaar steeds sneller op en vragen om andere kennis, vaardigheden en houdingsaspecten van (toekomstige) professionals. Zonder dat echt is te voorspellen hoe het vak zich zal veranderen, gaat het om een houding van ‘zorgen dat’, in plaats van ‘zorg voor’ en de ontwikkeling van een continue leercultuur op de werkvloer. Mbo-instellingen en zorginstellingen spelen in op arbeidsmarktontwikkelingen in de zorg door opleidingstrajecten te ontwikkelen met werkplekleren als uitgangspunt (praktijkroutes). Dit blijkt een complexe omslag met veranderingen op diverse niveaus, van visieontwikkeling tot werkvloer, met veel regionale en contextspecifieke diversiteit. Praktijkpartners hebben behoefte aan meer stuurkracht om hun praktijkroutes meer gericht te kunnen (door)ontwikkelen.
Het onderzoek geeft zicht op de knoppen waaraan ontwikkelaars kunnen draaien om praktijkroutes (door) te ontwikkelen. We gebruiken hiervoor een scenario-aanpak waarin diversiteit en lokale eigenheid van praktijkroutes het vertrekpunt is Een scenariostudie kent de volgende logica: a) in kaart brengen empirische werkelijkheid; b) identificeren drijvende krachten; c) selecteren ontwerplogica; d) uitwerken van de scenario’s; e) scenariotool teruggeven aan stakeholders (scenarioworkshops). Belangrijke beoogde opbrengst van dit project is een scenariotool dat zicht geeft op strategieën voor het (door)ontwikkelen van praktijkroutes. Hiermee ondersteunt dit project mbo- en zorginstellingen bij het proces van gedeelde visieontwikkeling op (leven lang) leren en ontwikkelen.

Consortium: Expertisecentrum Beroepsonderwijs (penvoerder), Kenniscentrum Kwaliteit van Leren (Hogeschool Arnhem/Nijmegen), Vilans en de mbo-instellingen: ROC Nova College, ROC Nijmegen, Graafschap College en ROC Friese Poort.

Ecbo onderzoekers: Karel Kans en Alieke Hofland

3 Succesvolle aanpakken van mbo-studenten in een kwetsbare positie

Onderwijsinstellingen hebben als doel studenten succesvol door het onderwijs te leiden en te laten doorstromen naar een passende (vervolg)opleiding of duurzame (arbeids)participatie. Om dit ook voor groepen in een kwetsbare positie op mbo niveau 1 en 2 mogelijk te maken, richten instellingen zich op coöperatie met partners uit jeugdhulp, toeleidend/afnemend onderwijs en bedrijfsleven.

Binnen dit project onderzoeken we welke elementen van de geïmplementeerde interventies – zowel in organisatie als uitvoering – succesvol zijn en via mechanismen als het verhogen van motivatie, positieve leerervaringen, vergroten van werknemersvaardigheden, zelfregulatie, zelfwaardering en veerkracht, bijdragen aan een doorlopende onderwijsloopbaan, leidend tot een passende (vervolg)opleiding of duurzame (arbeids)participatie.

Tijdens dit praktijkgerichte onderzoek wordt ook de verbetercyclus van de instellingen in kaart gebracht en gevoed door terugkoppeling van tussentijdse opbrengsten van de eigen en andere instellingen. Doel is de ontwikkelde aanpakken te versterken en te verduurzamen, of breder binnen de instelling uit te rollen. Daarnaast speelt voor scholen de vraag of de aanpakken van de andere instellingen werkzame elementen bevatten die geïntegreerd kunnen worden. Het lerend karakter van het onderzoek is belangrijk. De instellingen verbeteren zichzelf en geleerde lessen worden verspreid binnen en buiten het project.

Consortium: NJI (penvoerder), Expertisecentrum Beroepsonderwijs en de mbo-instellingen: Albeda, ROC Zadkine, ROC Friesland, ROC Midden Nederland en Gilde Opleidingen.

Ecbo-onderzoekers: Hester Smulders en Karien Coppens

Contact over dit onderwerp

Drs. José Hermanussen
Drs. José HermanussenSenior onderzoeker
06-10970839
Drs. Karel Kans
Drs. Karel Kans Senior onderzoeker
06-12234777
Alieke Hofland MSc
Alieke Hofland MScOnderzoeker
0610533747
Ir. Hester Smulders
Ir. Hester SmuldersSenior onderzoeker
06-53749282
Karien Coppens
Karien CoppensSenior onderzoeker
06-22076921