Stromen en onderstromen in vo, mbo en hbo

Home / Portfolio / Stromen en onderstromen in vo, mbo en hbo

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

Stromen en onderstromen in vo, mbo en hbo

Ontwikkelingen in leerlingenstromen door het Nederlandse onderwijsstelsel

Auteur(s):
 Jan Neuvel en Anneke Westerhuis
Publicatiedatum: december 2013

Voor scholen is groei van het aantal leerlingen en studenten niet langer vanzelfsprekend. Dat komt niet alleen doordat het aantal jongeren geleidelijk afneemt, maar ook door verschuivingen in de voorkeuren voor onderwijsroutes en door overheidsmaatregelen.

Welke gevolgen heeft dat? Hoe bewegen jongeren zich  door ons onderwijsstelsel? Wat zijn recente en te verwachten ontwikkelingen in leerlingenaantallen en hoe aannemelijk is het dat historische  trends zich in de toekomst doorzetten? Om hier zicht op te krijgen hebben VO-raad en MBO Raad ecbo gevraagd een historische analyse te maken van de leerlingenstromen in het voortgezet onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger beroepsonderwijs.

Opwaartse trend stagneert

Leerlingenstromen in het Nederlandse onderwijsstelsel zijn dynamisch. Er is  al lange tijd sprake van een opwaartse trend. Denk aan de toename van de deelname aan havo en vwo ten koste van de deelname aan vmbo. Er zijn echter ook andere trends. Door de demografische ontwikkelingen daalt  over niet al te lange tijd de instroom in het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Naast deze meerjarentrends hebben ook beleidsmaatregelen van de overheid invloed op leerlingenstromen. Het is heel goed mogelijk dat het verhogen van het prestatieniveau van bijvoorbeeld het havo, de schoolkeuze van leerlingen en hun ouders zal beïnvloeden. Hetzelfde geldt voor het streven naar grotere doelmatigheid. Dit kan scholen ervan weerhouden om leerlingen van wie ze niet zeker zijn dat ze het diploma zullen halen, een kans te geven.

Beter inzicht

De VO-raad en de MBO Raad willen beter inzicht krijgen in de trendmatige ontwikkelingen van de leerlingenstromen in het voortgezet onderwijs, in het middelbaar beroepsonderwijs en tussen het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. In de publicatie Stromen en onderstromen in vo, mbo en hbo. Ontwikkelingen in leerlingenstromen door het Nederlandse onderwijsstelsel is daartoe gezocht naar ontwikkelingen op basis van historische trends in de in-, door- en uitstroom van verschillende schooltypen. De aandacht ging vooral uit naar leerlingenstromen tussen voortgezet onderwijs (vo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en hoger beroepsonderwijs (hbo) tot het laatste jaar waarvan de gegevens beschikbaar waren, schooljaar 2012-2013.

Onderstromen

De onderzoekers constateren dat trends in de deelname aan een schooltype, of aan een leerweg binnen een schooltype, het resultaat kunnen zijn van vele factoren, die elkaar versterken of afzwakken. De deelname kan groeien door toename van het aantal zittenblijvers. Maar ook door meer afstroom uit een andere schooltype, of minder uitval. Een daling kan het gevolg zijn van lagere instroom, maar ook van meer tussentijdse opstroom naar een andere leerweg. Deze onderstromen moeten worden meegewogen om de ontwikkelingen in de onderwijsdeelname te begrijpen. Als signalen die kunnen duiden op een op handen zijnde ombuiging, op het afzwakken of versterken van trends. Op deze manier komt de publicatie Stromen en onderstromen in vo, mbo en hbo dichter bij het antwoord op de vraag of factoren die afgelopen periode de ontwikkelingen hebben bepaald ook de leerlingenstromen in de komende jaren zullen bepalen.

Volgende stap

De VO-raad en de MBO Raad blikken ook vooruit. We leven immers in een dynamische en ‘beleidsrijke’ tijd in het onderwijs, met maatregelen als aanscherping van de exameneisen, invoering van referentieniveaus taal en rekenen en de introductie van het ‘Actieplan mbo Focus op Vakmanschap’. Deze maatregelen werken op elkaar in en worden mogelijk nog versterkt doordat de arbeidsmarkt voor jongeren op dit moment sterk onder druk staat. Het staat buiten kijf dat deze ontwikkelingen effect zullen hebben op leerlingenstromen in het vo, mbo en hbo, maar waar en in welke mate? Het in beeld brengen van de mogelijke effecten van deze maatregelen op de leerlingenstromen is een volgende stap.

Meer informatie

De publicatie Stromen en onderstromen in vo, mbo en hbo. Ontwikkelingen in leerlingenstromen door het Nederlandse onderwijsstelsel  biedt een overzicht van de trends en ontwikkelingen van leerlingenstromen van jongeren en volwassen in de beroepsopleidingskolom. De onderliggende feiten en cijfers zijn te vinden in het basisrapport op de websites van ecbo, VO-raad en MBO Raad:  Stromen en onderstromen in vo, mbo en hbo (basisrapport).

Stromen en onderstromen in vo, mbo en hbo
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Drs. Anneke Westerhuis
Drs. Anneke WesterhuisManaging onderzoeker
06-54647140
Jan Neuvel
Jan NeuvelSenior onderzoeker
073 6872500

Gerelateerde publicaties

Bredere opleidingen voor een smallere doelgroep?

,

Ontwikkelingen in de samenstelling van instroom en breder opleiden op mbo niveau 2

In dit onderzoek staan twee ontwikkelingen in opleidingen op niveau 2 centraal: veranderingen in de samenstelling van de instroom en verbreding van opleidingen. Binnen het mbo-veld zijn er geluiden dat de samenstelling van de groep instromers op niveau 2 verandert. In opleidingen op niveau 2 zouden zich de overwegend meer kansarme jongeren concentreren, kansrijkere jongeren zouden vaker voor opleidingen op een hoger niveau kiezen. Daarnaast zouden er relatief steeds meer studenten een zogenaamde brede opleiding doen.

Daling deelname aan basisberoepsgerichte leerweg vmbo

Passend in een internationale trend?

Jaarlijks stappen rond de 90.000 leerlingen direct over van het vmbo naar het mbo. De leerweg die zij in het vmbo volgen bepaalt in hoge mate op welk niveau ze in het mbo instromen. De afgelopen jaren zien we een daling van de instroom aan de basisberoepsgerichte leerweg, wat tevens leidt tot een daling in de instroom op niveau 2 van het mbo.

Gerelateerd nieuws

803, 2017

Huub Dekkers nieuwe algemeen directeur CINOP

8 maart 2017|Categorieën: Instroom-doorstroom-uitstroom|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Huub Dekkers nieuwe algemeen directeur CINOP

Opvolger Henny Morshuis

Huub Dekkers wordt per 1 juni 2017 de nieuwe algemeen directeur van onderwijskundig adviesbureau CINOP. Hij volgt Henny Morshuis op die negen jaar aan het roer stond van de onderneming. Morshuis gaat deze zomer met pensioen en zal projecten blijven uitvoeren als zelfstandig adviseur.

2909, 2016

Ecbo over doorstroom mbo-hbo bij bijeenkomst minister Bussemaker

29 september 2016|Categorieën: Instroom-doorstroom-uitstroom|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Ecbo over doorstroom mbo-hbo bij bijeenkomst minister Bussemaker

Presentatie doorstroom mbo-hbo

Minister Bussemaker nodigde maandag 29 augustus bestuurders van mbo’s en hogescholen uit om het te hebben over doorstroom van mbo naar hbo. In het kader van de gelijke kansen-alliantie wil de minister ervoor zorgen dat de overgang tussen mbo en hbo soepeler gaat verlopen. Om de bijeenkomst af te trappen verzorgde José Mulder (ecbo) een presentatie over de doorstroom van mbo naar hbo waarin de nadruk lag cijfers en feiten.

409, 2016

MBO van de toekomst

4 september 2016|Categorieën: Instroom-doorstroom-uitstroom|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor MBO van de toekomst

Schuurt langs de grenzen van de wet?

Het mbo zit niet stil als het gaat om mbo2025. Zo zijn er 11 scholen die een consortium vormen en zo als partner deelnemen in de Nationale Denktank 2016 die als thema ‘het beroepsonderwijs van de toekomst’ heeft.

Gerelateerde events

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone