Onderwijsondersteuners in het mbo

Home / Portfolio / Onderwijsondersteuners in het mbo

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

Onderwijsondersteuners in het mbo

afbakening, lokalisering en toerusting

Auteur(s): Patricia Brouwer, Jo Fond Lam, Maren Thomsen, José van den Berg
Publicatiedatum: februari 2016

Ecbo heeft in opdracht van de MBO Raad onderzoek gedaan naar functionarissen in het mbo die onderwijsondersteunende werkzaamheden verrichten die direct zijn gerelateerd aan onderwijsleerproces. Dit leverde een actueel beeld van de werkzaamheden en functies die deze functionarissen bekleden.

Aan het onderzoek namen 7 roc’s, 3 aoc’s en 3 vakscholen deel. De rapportage biedt een inventarisatie van typische kenmerken van onderwijsondersteunend personeel in het mbo. Hiervoor zijn bestaande databestanden van DUO benut, zijn gegevens aangeleverd door 13 mbo-instellingen en is een verdiepende bijeenkomst met HR functionarissen gehouden.

Gegevens over de functies, werkzaamheden en gevraagd opleidingsniveau van functionarissen die onderwijsondersteunende werkzaamheden uitvoeren in het mbo waren tot nu toe beperkt voorhanden. Inzicht in deze groep functionarissen is relevant gezien de wettelijke formulering van bekwaamheidseisen voor onderwijsondersteunende werkzaamheden. Volgend op de wet Beroepen in het Onderwijs hebben in het Nationaal Onderwijsakkoord het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en de sociale partners in het onderwijs afgesproken de kwaliteit van het onderwijsondersteunend personeel in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) op een hoger niveau te brengen door het wettelijk vastleggen van bekwaamheidseisen voor deze beroepsgroep. Het voorstel voor deze bekwaamheidseisen is inmiddels door de beroepsvereniging van opleiders in het mbo (BVMBO) aan de minister van OCW aangeboden.

Afbakening

De twee belangrijkste functiegroepen die onderwijsondersteunende werkzaamheden uitvoeren in het mbo, zijn de onderwijsassistent in schaal 4, 5 en 6 en de instructeur in schaal 7, 8 en 9.
De inhoudelijke werkzaamheden van de onderwijsassistent en de instructeur zijn verschillend van aard. Hierbij hebben de werkzaamheden van de onderwijsassistent nauwelijks betrekking op de lesinhoud. De werkzaamheden van de instructeur hebben wel betrekking op de lesinhoud, of het lesplan onder de verantwoordelijkheid van de docent. Daarnaast is er een verschil in niveau tussen de werkzaamheden van de onderwijsassistent en een instructeur. Dit betreft de zelfstandigheid waarmee de functionaris werkzaamheden uitvoert. De onderwijsassistent assisteert en werkt onder verantwoordelijkheid van een docent. De instructeur geeft (deels) zelfstandig instructie en werkt onder de verantwoordelijkheid van een docent/team.

Lokalisering

Functionarissen met onderwijsondersteunende functies (OOP’ers) komen het meest voor op vakscholen: 1 op de 8 fte van het onderwijspersoneel is OOP’er. En het minst op de aoc’s: 1 op de 20 fte van het onderwijspersoneel is OOP‘er. Op de roc’s is 1 op de 10 fte van het onderwijspersoneel OOP‘er. Circa 1/3 van de ondersteuners binnen de aoc’s en vakscholen zit in schaal 7, de rest in een hogere schaal. Bij de roc’s zien we dat ongeveer 1/6 van onderwijsondersteuners tot de groep tot schaal 7 gerekend kan worden en ruim 5/6 tot de groep ondersteuners vanaf schaal 7. Hoewel OOP in aantallen geen omvangrijke groep is, komt uit de verdiepende bijeenkomst naar voren dat hun werkzaamheden relevant zijn voor het – toekomstig – mbo gezien de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.

Onderwijsondersteunende functies zijn vertegenwoordigd in alle sectoren. Alle (100% van de) OOP‘ers p de aoc’s is werkzaam in de sector Groen. En 100% van de OOP‘ers in fte op de vakscholen is werkzaam in de sector Techniek en ICT. Op de roc’s is 47% van de OOP‘ers in fte werkzaam in de sector Economie en Handel, 24% in Techniek en ICT, 23% in Zorg en Welzijn en 6% in Overig. Een nadere indeling van onderwijsondersteuners naar leerwegen en niveaus bleek niet mogelijk, gezien de aangeleverde data van de mbo-instellingen.

Kwalificering

De resultaten zijn besproken in een verdiepende bijeenkomst. Hieruit kwam naar voren dat de huidige kwalificatie-eisen bij benoeming van onderwijsassistenten en instructeurs uiteen lopen en dat voor functionarissen vanaf schaal 7 de huidige pedagogisch-didactische scholing inhoudelijk voldoet. Voor het huidige professionaliseringsbeleid is het van belang zorg te dragen voor voldoende professionaliseringsaanbod in termen van scholing en ontwikkeltrajecten om een brede route tot onderwijsondersteuner te waarborgen.
Voor functionarissen vanaf schaal 7, de instructeurs, wordt een eenduidige kwalificatie-eis als wenselijk geacht. Dit betreft de opleiding tot instructeur. Voor functionarissen tot schaal 7, de onderwijsassistenten, is het wenselijk kwalificatie-eisen aan de betreffende instelling te laten.
Onderwijsondersteuners in het mbo
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Dr. Patricia Brouwer
Dr. Patricia BrouwerSenior onderzoeker
06-12235587
Drs. José van den Berg
Drs. José van den BergManaging onderzoeker
06-51207093

Gerelateerde publicaties

De achtergrond van verschillen tussen studenten op mbo-niveau 3 en 4

Vier casestudies in de opleiding Maatschappelijke Zorg

Het uitgangspunt van dit onderzoek was een vraag uit de praktijk. Wat zijn de specifieke kenmerken voor niveau 3 mbo-studenten met betrekking tot curriculum ontwerp? Kunnen we rekening houden met specifieke kenmerken die niveau 3 studenten hebben ten opzichte van de andere niveaus bij het ontwerpen, indelen en organiseren van het curriculum? Deze vraag is gesteld door een mbo-professional aan het online loket: de Kennisrotonde. Bestaande literatuur bleek ontoereikend. In dit onderzoek werden daarom casestudies uitgevoerd om achtergrondinformatie te verzamelen over de specifieke kenmerken van niveau 3 mbo-studenten.

Werk hebben en werk houden in het mbo

,

Employability van onderwijsgevend personeel

Employability is het vermogen om werk te verkrijgen en/of te behouden. De employability van onderwijsgevenden in het mbo is iets lager dan gemiddeld in Nederland. Een hogere employability heeft een positief effect op de loopbaan. En employability wordt vooral bepaald door persoonsgebonden en in tweede instantie organisatiegebonden factoren, en minder door functiegebonden factoren.

Ervaren werkdruk in het mbo

Onderzoeksverslag
Er is recent veel aandacht voor werkdruk onder docenten; in onderzoek, beleid en in de media. Veelal gaat dit echter over het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs en blijft het mbo onderbelicht. Dit terwijl docenten in het mbo een hoge werkdruk ervaren, zoals blijkt uit het onderzoek naar medewerkerstevredenheid van de sector.

Gerelateerd nieuws

1812, 2017

Praktijkgericht onderzoek versterken…wat vind jij?

18 december 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Praktijkgericht onderzoek versterken…wat vind jij?

Doe mee aan de digitale consultatie

Praktijkgericht onderwijsonderzoek heeft de afgelopen 10 jaar lerarenteams in staat gesteld het onderwijs te verbeteren en te vernieuwen. Maar het kan altijd beter. Hoe? Dat willen het NRO en Regieorgaan SIA graag van jou horen.

1812, 2017

Van controleren naar leren

18 december 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Van controleren naar leren

Onderwijskwaliteit versterken met audits

In dit artikel in De Nieuwe Meso (DNM) gaan José Hermanussen en Patricia Brouwer na hoe effectief audits zijn in het realiseren van betere onderwijskwaliteit. Ze beargumenteren dat ontwikkelingsgerichte audits beter passen bij mbo-instellingen als professionele organisaties. Dergelijke audits zijn gebaseerd op dialoog en minder op verantwoording.

1712, 2017

Handreikingen voor innovatieve opleiders

17 december 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs|Tags: , , |Reacties uitgeschakeld voor Handreikingen voor innovatieve opleiders

Kennisatelier Responsief onderwijs

Vanaf het schooljaar 2017-2018 kunnen opleiders in de zogeheten ‘Kennisateliers’ aan de hand van een door henzelf ingebracht vraagstuk op het gebied van publiek-privaat samenwerken (PPS), hybride leervormen en praktijkleren kennis opdoen en inzichten vergaren die hen verder helpen bij het opzetten van nieuwe opleidingen of innovatieve projecten. Lees het artikel in de MBO-Krant.

Gerelateerd events

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone