Onderwijsondersteuners in het mbo

Home / Portfolio / Onderwijsondersteuners in het mbo

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

Onderwijsondersteuners in het mbo

afbakening, lokalisering en toerusting

Auteur(s): Patricia Brouwer, Jo Fond Lam, Maren Thomsen, José van den Berg
Publicatiedatum: februari 2016

Ecbo heeft in opdracht van de MBO Raad onderzoek gedaan naar functionarissen in het mbo die onderwijsondersteunende werkzaamheden verrichten die direct zijn gerelateerd aan onderwijsleerproces. Dit leverde een actueel beeld van de werkzaamheden en functies die deze functionarissen bekleden.

Aan het onderzoek namen 7 roc’s, 3 aoc’s en 3 vakscholen deel. De rapportage biedt een inventarisatie van typische kenmerken van onderwijsondersteunend personeel in het mbo. Hiervoor zijn bestaande databestanden van DUO benut, zijn gegevens aangeleverd door 13 mbo-instellingen en is een verdiepende bijeenkomst met HR functionarissen gehouden.

Gegevens over de functies, werkzaamheden en gevraagd opleidingsniveau van functionarissen die onderwijsondersteunende werkzaamheden uitvoeren in het mbo waren tot nu toe beperkt voorhanden. Inzicht in deze groep functionarissen is relevant gezien de wettelijke formulering van bekwaamheidseisen voor onderwijsondersteunende werkzaamheden. Volgend op de wet Beroepen in het Onderwijs hebben in het Nationaal Onderwijsakkoord het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en de sociale partners in het onderwijs afgesproken de kwaliteit van het onderwijsondersteunend personeel in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) op een hoger niveau te brengen door het wettelijk vastleggen van bekwaamheidseisen voor deze beroepsgroep. Het voorstel voor deze bekwaamheidseisen is inmiddels door de beroepsvereniging van opleiders in het mbo (BVMBO) aan de minister van OCW aangeboden.

Afbakening

De twee belangrijkste functiegroepen die onderwijsondersteunende werkzaamheden uitvoeren in het mbo, zijn de onderwijsassistent in schaal 4, 5 en 6 en de instructeur in schaal 7, 8 en 9.
De inhoudelijke werkzaamheden van de onderwijsassistent en de instructeur zijn verschillend van aard. Hierbij hebben de werkzaamheden van de onderwijsassistent nauwelijks betrekking op de lesinhoud. De werkzaamheden van de instructeur hebben wel betrekking op de lesinhoud, of het lesplan onder de verantwoordelijkheid van de docent. Daarnaast is er een verschil in niveau tussen de werkzaamheden van de onderwijsassistent en een instructeur. Dit betreft de zelfstandigheid waarmee de functionaris werkzaamheden uitvoert. De onderwijsassistent assisteert en werkt onder verantwoordelijkheid van een docent. De instructeur geeft (deels) zelfstandig instructie en werkt onder de verantwoordelijkheid van een docent/team.

Lokalisering

Functionarissen met onderwijsondersteunende functies (OOP’ers) komen het meest voor op vakscholen: 1 op de 8 fte van het onderwijspersoneel is OOP’er. En het minst op de aoc’s: 1 op de 20 fte van het onderwijspersoneel is OOP‘er. Op de roc’s is 1 op de 10 fte van het onderwijspersoneel OOP‘er. Circa 1/3 van de ondersteuners binnen de aoc’s en vakscholen zit in schaal 7, de rest in een hogere schaal. Bij de roc’s zien we dat ongeveer 1/6 van onderwijsondersteuners tot de groep tot schaal 7 gerekend kan worden en ruim 5/6 tot de groep ondersteuners vanaf schaal 7. Hoewel OOP in aantallen geen omvangrijke groep is, komt uit de verdiepende bijeenkomst naar voren dat hun werkzaamheden relevant zijn voor het – toekomstig – mbo gezien de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.

Onderwijsondersteunende functies zijn vertegenwoordigd in alle sectoren. Alle (100% van de) OOP‘ers p de aoc’s is werkzaam in de sector Groen. En 100% van de OOP‘ers in fte op de vakscholen is werkzaam in de sector Techniek en ICT. Op de roc’s is 47% van de OOP‘ers in fte werkzaam in de sector Economie en Handel, 24% in Techniek en ICT, 23% in Zorg en Welzijn en 6% in Overig. Een nadere indeling van onderwijsondersteuners naar leerwegen en niveaus bleek niet mogelijk, gezien de aangeleverde data van de mbo-instellingen.

Kwalificering

De resultaten zijn besproken in een verdiepende bijeenkomst. Hieruit kwam naar voren dat de huidige kwalificatie-eisen bij benoeming van onderwijsassistenten en instructeurs uiteen lopen en dat voor functionarissen vanaf schaal 7 de huidige pedagogisch-didactische scholing inhoudelijk voldoet. Voor het huidige professionaliseringsbeleid is het van belang zorg te dragen voor voldoende professionaliseringsaanbod in termen van scholing en ontwikkeltrajecten om een brede route tot onderwijsondersteuner te waarborgen.
Voor functionarissen vanaf schaal 7, de instructeurs, wordt een eenduidige kwalificatie-eis als wenselijk geacht. Dit betreft de opleiding tot instructeur. Voor functionarissen tot schaal 7, de onderwijsassistenten, is het wenselijk kwalificatie-eisen aan de betreffende instelling te laten.
Onderwijsondersteuners in het mbo
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Dr. Patricia Brouwer
Dr. Patricia BrouwerSenior onderzoeker
06-12235587
Drs. José van den Berg
Drs. José van den BergManaging onderzoeker
06-51207093

Gerelateerde publicaties

Ervaren werkdruk in het mbo

Onderzoeksverslag
Er is recent veel aandacht voor werkdruk onder docenten; in onderzoek, beleid en in de media. Veelal gaat dit echter over het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs en blijft het mbo onderbelicht. Dit terwijl docenten in het mbo een hoge werkdruk ervaren, zoals blijkt uit het onderzoek naar medewerkerstevredenheid van de sector.

Evaluatie pilots educatieve minor beroepsonderwijs

Stuurgroep-, ontwikkelaars- en deelnemersperspectief

Eind 2011 is er bij twee mbo-instellingen een start gemaakt met de projecten ‘Meesterschap in Techniek’ respectievelijk ‘Technische Teams van de Toekomst’, met subsidie vanuit het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). In beide projecten vindt, naast activiteiten gericht op het stimuleren van het technisch beroepsonderwijs, de ontwikkeling van een educatieve minor beroepsonderwijs plaats. De looptijd van beide projecten is van 2011-2014.

Monitor Vakmanschap- en technologieroutes

,

Tweede meting

Dit rapport schetst een beeld van experimenten met doorlopende leerlijnen in het vmbo en mbo die sinds het schooljaar 2014-2015 zijn gestart. Het gaat om doorlopende leerlijnen vanaf leerjaar 3 van het vmbo op niveau 2 en 3 in alle sectoren (vakmanschaproutes), op niveau 4 in de technieksector (technologieroute) en op niveau 4 in de overige sectoren (beroepsroutes). Gedurende de periode 2014-2022 hebben samenwerkingsverbanden van vmbo- en mbo-scholen experimenteerruimte om deze geïntegreerde leerlijnen vorm te geven.

Gerelateerd nieuws

1805, 2017

Onderzoeks(ver)richtingen in de praktijk van de mbo-docent

18 mei 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs|Tags: , , , , |Reacties uitgeschakeld voor Onderzoeks(ver)richtingen in de praktijk van de mbo-docent

Het effect van initiatieven in de school gericht op docentprofessionalisering en continue onderwijsverbetering

Het onderzoeksvoorstel “Onderzoeks(ver)richtingen in de praktijk van de mbo-docent” is gehonoreerd door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). Dit driejarig onderzoek beoogt zicht te geven op de bijdrage van lopende initiatieven op mbo instellingen aan de ontwikkeling van een onderzoekende houding van docenten en opleidingsteams.

1205, 2017

Ecbo en partners voeren driejarig NRO-onderzoek uit over professionele organisaties in het mbo

12 mei 2017|Categorieën: Mbo-organisatie|Tags: , , , |Reacties uitgeschakeld voor Ecbo en partners voeren driejarig NRO-onderzoek uit over professionele organisaties in het mbo

Onderzoeksvoorstel over professionele organisaties in het mbo is gehonoreerd

In dit 3-jarige NRO-onderzoek gaan we - via een ontwerpgericht benadering - op zoek naar de kenmerken van een betekenisvolle, betrouwbare en valide audit op basis van een dialoogmodel en brengen we de opbrengsten ervan in kaart op het vlak van organisatie- en onderwijsontwikkeling.

2004, 2017

Leergang Teacher in the Lead – doe mee!

20 april 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs, Kennisverspreiding|Tags: , , |Reacties uitgeschakeld voor Leergang Teacher in the Lead – doe mee!

Aankondiging Leergang Teacher in the lead

Aan overlegtafels is professionaliteit van de opleider in het mbo al een veel besproken onderwerp. Hoe zorgen we ervoor dat het dat ook wordt binnen de beroepsgroep zelf? Zogeheten ambassadeurs BVMBO en ‘teachers in the lead’ spelen hierin een belangrijke rol. Deze koplopers onder de opleiders in het middelbaar beroepsonderwijs dragen bij aan een sterke beroepsgroep. Zij zijn trots op hun vak en dragen dit ook uit. Zij nemen het voortouw als het gaat om de professionele ontwikkeling van het beroep, en gaan hierover de dialoog aan: met elkaar, met collega-opleiders en met het bestuur van hun mbo-instellingen. Ze zijn – samen met de BVMBO – steeds vaker gesprekspartners aan overlegtafels op landelijk niveau: onder andere bij het ministerie of bij brancheorganisaties. Het is belangrijk dat ambassadeurs BVMBO en teachers in the lead goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen in de (beleids)context van het beroepsonderwijs. Een context die steeds verandert.

Gerelateerd events

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone