Onderwijsondersteuners in het mbo

Home / Portfolio / Onderwijsondersteuners in het mbo

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

Onderwijsondersteuners in het mbo

afbakening, lokalisering en toerusting

Auteur(s): Patricia Brouwer, Jo Fond Lam, Maren Thomsen, José van den Berg
Publicatiedatum: februari 2016

Ecbo heeft in opdracht van de MBO Raad onderzoek gedaan naar functionarissen in het mbo die onderwijsondersteunende werkzaamheden verrichten die direct zijn gerelateerd aan onderwijsleerproces. Dit leverde een actueel beeld van de werkzaamheden en functies die deze functionarissen bekleden.

Aan het onderzoek namen 7 roc’s, 3 aoc’s en 3 vakscholen deel. De rapportage biedt een inventarisatie van typische kenmerken van onderwijsondersteunend personeel in het mbo. Hiervoor zijn bestaande databestanden van DUO benut, zijn gegevens aangeleverd door 13 mbo-instellingen en is een verdiepende bijeenkomst met HR functionarissen gehouden.

Gegevens over de functies, werkzaamheden en gevraagd opleidingsniveau van functionarissen die onderwijsondersteunende werkzaamheden uitvoeren in het mbo waren tot nu toe beperkt voorhanden. Inzicht in deze groep functionarissen is relevant gezien de wettelijke formulering van bekwaamheidseisen voor onderwijsondersteunende werkzaamheden. Volgend op de wet Beroepen in het Onderwijs hebben in het Nationaal Onderwijsakkoord het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en de sociale partners in het onderwijs afgesproken de kwaliteit van het onderwijsondersteunend personeel in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) op een hoger niveau te brengen door het wettelijk vastleggen van bekwaamheidseisen voor deze beroepsgroep. Het voorstel voor deze bekwaamheidseisen is inmiddels door de beroepsvereniging van opleiders in het mbo (BVMBO) aan de minister van OCW aangeboden.

Afbakening

De twee belangrijkste functiegroepen die onderwijsondersteunende werkzaamheden uitvoeren in het mbo, zijn de onderwijsassistent in schaal 4, 5 en 6 en de instructeur in schaal 7, 8 en 9.
De inhoudelijke werkzaamheden van de onderwijsassistent en de instructeur zijn verschillend van aard. Hierbij hebben de werkzaamheden van de onderwijsassistent nauwelijks betrekking op de lesinhoud. De werkzaamheden van de instructeur hebben wel betrekking op de lesinhoud, of het lesplan onder de verantwoordelijkheid van de docent. Daarnaast is er een verschil in niveau tussen de werkzaamheden van de onderwijsassistent en een instructeur. Dit betreft de zelfstandigheid waarmee de functionaris werkzaamheden uitvoert. De onderwijsassistent assisteert en werkt onder verantwoordelijkheid van een docent. De instructeur geeft (deels) zelfstandig instructie en werkt onder de verantwoordelijkheid van een docent/team.

Lokalisering

Functionarissen met onderwijsondersteunende functies (OOP’ers) komen het meest voor op vakscholen: 1 op de 8 fte van het onderwijspersoneel is OOP’er. En het minst op de aoc’s: 1 op de 20 fte van het onderwijspersoneel is OOP‘er. Op de roc’s is 1 op de 10 fte van het onderwijspersoneel OOP‘er. Circa 1/3 van de ondersteuners binnen de aoc’s en vakscholen zit in schaal 7, de rest in een hogere schaal. Bij de roc’s zien we dat ongeveer 1/6 van onderwijsondersteuners tot de groep tot schaal 7 gerekend kan worden en ruim 5/6 tot de groep ondersteuners vanaf schaal 7. Hoewel OOP in aantallen geen omvangrijke groep is, komt uit de verdiepende bijeenkomst naar voren dat hun werkzaamheden relevant zijn voor het – toekomstig – mbo gezien de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.

Onderwijsondersteunende functies zijn vertegenwoordigd in alle sectoren. Alle (100% van de) OOP‘ers p de aoc’s is werkzaam in de sector Groen. En 100% van de OOP‘ers in fte op de vakscholen is werkzaam in de sector Techniek en ICT. Op de roc’s is 47% van de OOP‘ers in fte werkzaam in de sector Economie en Handel, 24% in Techniek en ICT, 23% in Zorg en Welzijn en 6% in Overig. Een nadere indeling van onderwijsondersteuners naar leerwegen en niveaus bleek niet mogelijk, gezien de aangeleverde data van de mbo-instellingen.

Kwalificering

De resultaten zijn besproken in een verdiepende bijeenkomst. Hieruit kwam naar voren dat de huidige kwalificatie-eisen bij benoeming van onderwijsassistenten en instructeurs uiteen lopen en dat voor functionarissen vanaf schaal 7 de huidige pedagogisch-didactische scholing inhoudelijk voldoet. Voor het huidige professionaliseringsbeleid is het van belang zorg te dragen voor voldoende professionaliseringsaanbod in termen van scholing en ontwikkeltrajecten om een brede route tot onderwijsondersteuner te waarborgen.
Voor functionarissen vanaf schaal 7, de instructeurs, wordt een eenduidige kwalificatie-eis als wenselijk geacht. Dit betreft de opleiding tot instructeur. Voor functionarissen tot schaal 7, de onderwijsassistenten, is het wenselijk kwalificatie-eisen aan de betreffende instelling te laten.
Onderwijsondersteuners in het mbo
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Dr. Patricia Brouwer
Dr. Patricia BrouwerSenior onderzoeker
06-12235587
Drs. José van den Berg
Drs. José van den BergManaging onderzoeker
06-51207093

Gerelateerde publicaties

De achtergrond van verschillen tussen studenten op mbo-niveau 3 en 4

Vier casestudies in de opleiding Maatschappelijke Zorg

Het uitgangspunt van dit onderzoek was een vraag uit de praktijk. Wat zijn de specifieke kenmerken voor niveau 3 mbo-studenten met betrekking tot curriculum ontwerp? Kunnen we rekening houden met specifieke kenmerken die niveau 3 studenten hebben ten opzichte van de andere niveaus bij het ontwerpen, indelen en organiseren van het curriculum? Deze vraag is gesteld door een mbo-professional aan het online loket: de Kennisrotonde. Bestaande literatuur bleek ontoereikend. In dit onderzoek werden daarom casestudies uitgevoerd om achtergrondinformatie te verzamelen over de specifieke kenmerken van niveau 3 mbo-studenten.

Werk hebben en werk houden in het mbo

,

Employability van onderwijsgevend personeel

Employability is het vermogen om werk te verkrijgen en/of te behouden. De employability van onderwijsgevenden in het mbo is iets lager dan gemiddeld in Nederland. Een hogere employability heeft een positief effect op de loopbaan. En employability wordt vooral bepaald door persoonsgebonden en in tweede instantie organisatiegebonden factoren, en minder door functiegebonden factoren.

Ervaren werkdruk in het mbo

Onderzoeksverslag
Er is recent veel aandacht voor werkdruk onder docenten; in onderzoek, beleid en in de media. Veelal gaat dit echter over het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs en blijft het mbo onderbelicht. Dit terwijl docenten in het mbo een hoge werkdruk ervaren, zoals blijkt uit het onderzoek naar medewerkerstevredenheid van de sector.

Gerelateerd nieuws

511, 2017

Leergang Teacher in the Lead – doe mee!

5 november 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs, Kennisverspreiding|Tags: , , |Reacties uitgeschakeld voor Leergang Teacher in the Lead – doe mee!

Aankondiging Leergang Teacher in the lead

Aan overlegtafels is professionaliteit van de opleider in het mbo al een veel besproken onderwerp. Hoe zorgen we ervoor dat het dat ook wordt binnen de beroepsgroep zelf? Zogeheten ambassadeurs BVMBO en ‘teachers in the lead’ spelen hierin een belangrijke rol. Deze koplopers onder de opleiders in het middelbaar beroepsonderwijs dragen bij aan een sterke beroepsgroep. Zij zijn trots op hun vak en dragen dit ook uit. Zij nemen het voortouw als het gaat om de professionele ontwikkeling van het beroep, en gaan hierover de dialoog aan: met elkaar, met collega-opleiders en met het bestuur van hun mbo-instellingen. Ze zijn – samen met de BVMBO – steeds vaker gesprekspartners aan overlegtafels op landelijk niveau: onder andere bij het ministerie of bij brancheorganisaties. Het is belangrijk dat ambassadeurs BVMBO en teachers in the lead goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen in de (beleids)context van het beroepsonderwijs. Een context die steeds verandert.

1110, 2017

Promoveren in onderwijskundig onderzoek – iets voor mij?

11 oktober 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Promoveren in onderwijskundig onderzoek – iets voor mij?

Het ministerie van OCW stimuleert promotieonderzoek door docenten. Hiermee wordt een onderzoekscultuur in scholen bevorderd en tegelijkertijd wordt er zo gewerkt aan een kwaliteitsverbetering van het onderwijs. In het mbo bevindt deze onderzoekscultuur zich nog in een beginstadium. Daarom is de weg naar een promotie voor de docent vaak geen gebaand pad. Mbo-docenten zitten vaak nog met een hoop vragen. Daarom ontwikkelden de bvmbo, ecbo, de HU en de OU in samenwerking het pre-promotietraject. Speciaal voor mbo-docenten met promotieambities. Wegens een succesvolle eerste ronde wordt nu een tweede ronde van het pre-promotietraject aangeboden.

2007, 2017

Medezeggenschap: kan het beter?

20 juli 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs, Mbo-organisatie|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Medezeggenschap: kan het beter?

Kwalitatief diepteonderzoek van Kenniscentrum Publieke Zaak

Hoewel de formele medezeggenschap voldoende is ingevuld, kan de dialoog met personeel, ouders en leerlingen beter. Dit is de conclusie van de monitoringscommissie Goed bestuur van de VO-raad op basis van een onderzoek dat zij het afgelopen jaar liet uitvoeren.

Gerelateerd events

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone