Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Home / Portfolio / Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Vaardigheden van burgers en aanpassingen door overheden

Auteur(s): Pieter Baay, Marieke Buisman & Willem Houtkoop
Publicatiedatum: mei 2015

De digitale dienstverlening groeit. In 2017 moeten alle zaken van de overheid digitaal kunnen worden afgehandeld. Daarmee groeien ook de eisen aan digitale vaardigheden van burgers. Het is daarbij de verantwoordelijkheid om condities te creëren om voor iedereen toegankelijk te zijn.

In opdracht van Stichting Lezen & Schrijven deed ecbo onderzoek naar de digitale vaardigheden van Nederlandse burgers en identificeerde de groep burgers die over onvoldoende vaardigheden beschikken. Ook is onderzocht hoe semi-overheden (digitale) dienstverlening inrichten voor laaggeletterden en in hoeverre overheidswebsites toegankelijk gemaakt zijn voor laaggeletterde volwassenen.

Onvoldoende vaardigheden

Het rapport laat (op basis van PIAAC -data) zien dat zo’n 300.000 Nederlandse burgers onvoldoende digitale vaardigheden hebben; de kans daarop is ongeveer drie keer zo hoog bij laaggeletterden. Laaggeletterden beschikken over minder functionele taalvaardigheden – de vaardigheid om informatie te kunnen lezen, begrijpen en gebruiken – en dit is een belangrijke voorwaarde voor de ontwikkeling van digitale vaardigheden

Assisted digital

Uit interviews met medewerkers bij gemeenten, UWV’s en bibliotheken dat digitale communicatie met de overheid wordt gestimuleerd met assisted digital (uitgangspunt is digitaal communiceren en anders worden burgers begeleid bij het digitaal communiceren). Waar de meesten positieve ervaringen hadden, zijn sommigen overgegaan tot aanvullende papieren dienstverlening, om te voorkomen dat de niet-digitaal vaardige burgers door middel van assisted digital tóch als digitaal vaardig gezien worden. Tot slot blijkt dat er nog wat te winnen is in het taalniveau van semi-overheidswebsites, met name wat betreft de lengte en moeilijkheid van zinnen.

Aanbevelingen

In het rapport worden vier aanbevelingen gedaan. Allereerst kunnen websites ondersteund worden in hun toegankelijkheid door middel van een instrument. Daarnaast is het goed om te erkennen dat onkunde in digitale communicatie een belangrijke rol speelt en het niet (altijd) onwil betreft. Zodoende dienen sancties voorzichtig te worden ingezet. Dit sluit aan op de aanbeveling voor een gedifferentieerde aanpak: medewerkers benoemen de behoefte aan een screeningsinstrument om groepen te onderscheiden en ze gepaste dienstverlening te bieden (verwijzing naar gemeentelijke cursus voor niet digitaal vaardigen, verwijzing naar bibliotheek voor niet digitaal én niet taalvaardigen, verwijzing naar UWV werkmap cursus voor mensen met koudwatervrees). Tot slot benoemen medewerkers de behoefte aan inzicht in de effectiviteit en ‘good practices’ wat betreft de ondersteuning van digitale communicatie met de overheid.
Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Dr. Pieter Baay
Dr. Pieter BaayOnderzoeker
06-54675627

Gerelateerde publicaties

Preventie door interventie

Literatuurstudie naar lees-en schrijfachterstanden bij kinderen en jongeren

2,5 miljoen mensen in Nederland hebben grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Een aantal dat nog steeds toeneemt. Naast de groep van laaggeletterde volwassenen bestaat er onder kinderen en jongeren een groep die ten opzichte van leeftijdsgenoten achterloopt in lees- en schrijfvaardigheden. Zij lopen risico om op te groeien tot laaggeletterde volwassene, wanneer deze achterstand niet ingehaald wordt. Het is belangrijk om dit te voorkomen. Deze (inter)nationale literatuurstudie, in opdracht van Stichting Lezen en Schrijven, geeft aanknopingspunten voor de preventie van deze laaggeletterden van de toekomst.

Praktijkvoorbeelden

21ste-eeuwse vaardigheden in verschillende leeromgevingen

Hoewel de term anders doet vermoeden, zijn 21ste-eeuwse vaardigheden niet nieuw. Scholen besteden op verschillende manieren al aandacht aan deze vaardigheden. Met voorbeelden van Alfa-college, Clusius College, Koning Willem I College en ROC Leeuwenborgh laten we zien hoe 21ste-eeuwse vaardigheden aandacht krijgen in verschillende leeromgevingen.

Burgerschap buiten de klas: buitenschoolse activiteiten in het vo

Een verkenning van de CILSNL Citizenship Education 2010-2011 data

Burgerschapsonderwijs buiten de klas, hoe krijgt dat vorm in het voortgezet onderwijs? Onderzoekers Manja Coopmans (Universiteit Utrecht) en Pieter Baay (ecbo) deden een verkenning naar het aanbod in buitenschoolse activiteiten op het gebied van burgerschap, waaronder het faciliteren van een leerlingenraad (74%), het organiseren van debatten (64%), en het bezoeken van de Tweede Kamer (60%). Ook het organiseren van buitenlandexcursies wordt door veel scholen genoemd als extra activiteit (82%).

Gerelateerd nieuws

2203, 2017

Onderzoek over taalachterstand in Elsevier

22 maart 2017|Categorieën: Kernvaardigheden|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Onderzoek over taalachterstand in Elsevier

Een rijker beeld over gebrek aan leesvaardigheid

Ecbo-onderzoeker Ingrid Chistoffels is door Elsevier geïnterviewd over het onderzoek Preventie door interventie dat ecbo uitvoerde in opdracht van Stichting Lezen en Schrijven. "Onze studie heeft ervoor gezorgd dat er een rijker beeld bestaat over gebrek aan leesvaardigheid."

2103, 2017

Mbomediawijs.nl is vernieuwd

21 maart 2017|Categorieën: Kernvaardigheden|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Mbomediawijs.nl is vernieuwd

Docenten inspireren en helpen met het mediawijs maken van hun studenten

Alle mediawijsheidlessen zijn weer up to date en voorzien van de best aansluitende werkvormen of digitools. Wekelijks ontwikkelt het practoraat sociale media een Mediamomentje, waarin zij een actualiteit koppelen aan mediawijsheid. Dit om de docent nog meer handvatten te geven om mediawijsheid in de klas te bespreken.

2102, 2017

Talent voor de Toekomst, 21ste-eeuwse vaardigheden als keuzedeel

21 februari 2017|Categorieën: Kernvaardigheden|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Talent voor de Toekomst, 21ste-eeuwse vaardigheden als keuzedeel

Talent voor de Toekomst, 21ste-eeuwse vaardigheden als keuzedeel http://ecbo.nl/25102016/wp-content/uploads/2017/02/startcollege.jpg Samenwerking tussen Zadkine Startcollege en De Cultuurschool Kennismaking Zadkine Startcollege biedt entreeopleidingen aan voor jongeren, volwassenen en anderstaligen die een diploma op [...]

Gerelateerde events

Classroom Escape21

20 april @ 09:30 - 16:30

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone