Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Home / Portfolio / Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Vaardigheden van burgers en aanpassingen door overheden

Auteur(s): Pieter Baay, Marieke Buisman & Willem Houtkoop
Publicatiedatum: mei 2015

De digitale dienstverlening groeit. In 2017 moeten alle zaken van de overheid digitaal kunnen worden afgehandeld. Daarmee groeien ook de eisen aan digitale vaardigheden van burgers. Het is daarbij de verantwoordelijkheid om condities te creëren om voor iedereen toegankelijk te zijn.

In opdracht van Stichting Lezen & Schrijven deed ecbo onderzoek naar de digitale vaardigheden van Nederlandse burgers en identificeerde de groep burgers die over onvoldoende vaardigheden beschikken. Ook is onderzocht hoe semi-overheden (digitale) dienstverlening inrichten voor laaggeletterden en in hoeverre overheidswebsites toegankelijk gemaakt zijn voor laaggeletterde volwassenen.

Onvoldoende vaardigheden

Het rapport laat (op basis van PIAAC -data) zien dat zo’n 300.000 Nederlandse burgers onvoldoende digitale vaardigheden hebben; de kans daarop is ongeveer drie keer zo hoog bij laaggeletterden. Laaggeletterden beschikken over minder functionele taalvaardigheden – de vaardigheid om informatie te kunnen lezen, begrijpen en gebruiken – en dit is een belangrijke voorwaarde voor de ontwikkeling van digitale vaardigheden

Assisted digital

Uit interviews met medewerkers bij gemeenten, UWV’s en bibliotheken dat digitale communicatie met de overheid wordt gestimuleerd met assisted digital (uitgangspunt is digitaal communiceren en anders worden burgers begeleid bij het digitaal communiceren). Waar de meesten positieve ervaringen hadden, zijn sommigen overgegaan tot aanvullende papieren dienstverlening, om te voorkomen dat de niet-digitaal vaardige burgers door middel van assisted digital tóch als digitaal vaardig gezien worden. Tot slot blijkt dat er nog wat te winnen is in het taalniveau van semi-overheidswebsites, met name wat betreft de lengte en moeilijkheid van zinnen.

Aanbevelingen

In het rapport worden vier aanbevelingen gedaan. Allereerst kunnen websites ondersteund worden in hun toegankelijkheid door middel van een instrument. Daarnaast is het goed om te erkennen dat onkunde in digitale communicatie een belangrijke rol speelt en het niet (altijd) onwil betreft. Zodoende dienen sancties voorzichtig te worden ingezet. Dit sluit aan op de aanbeveling voor een gedifferentieerde aanpak: medewerkers benoemen de behoefte aan een screeningsinstrument om groepen te onderscheiden en ze gepaste dienstverlening te bieden (verwijzing naar gemeentelijke cursus voor niet digitaal vaardigen, verwijzing naar bibliotheek voor niet digitaal én niet taalvaardigen, verwijzing naar UWV werkmap cursus voor mensen met koudwatervrees). Tot slot benoemen medewerkers de behoefte aan inzicht in de effectiviteit en ‘good practices’ wat betreft de ondersteuning van digitale communicatie met de overheid.
Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Dr. Pieter Baay
Dr. Pieter BaayOnderzoeker
06-54675627

Gerelateerde publicaties

Preventie door interventie

Literatuurstudie naar lees-en schrijfachterstanden bij kinderen en jongeren

2,5 miljoen mensen in Nederland hebben grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Een aantal dat nog steeds toeneemt. Naast de groep van laaggeletterde volwassenen bestaat er onder kinderen en jongeren een groep die ten opzichte van leeftijdsgenoten achterloopt in lees- en schrijfvaardigheden. Zij lopen risico om op te groeien tot laaggeletterde volwassene, wanneer deze achterstand niet ingehaald wordt. Het is belangrijk om dit te voorkomen. Deze (inter)nationale literatuurstudie, in opdracht van Stichting Lezen en Schrijven, geeft aanknopingspunten voor de preventie van deze laaggeletterden van de toekomst.

Praktijkvoorbeelden

21ste-eeuwse vaardigheden in verschillende leeromgevingen

Hoewel de term anders doet vermoeden, zijn 21ste-eeuwse vaardigheden niet nieuw. Scholen besteden op verschillende manieren al aandacht aan deze vaardigheden. Met voorbeelden van Alfa-college, Clusius College, Koning Willem I College en ROC Leeuwenborgh laten we zien hoe 21ste-eeuwse vaardigheden aandacht krijgen in verschillende leeromgevingen.

Gerelateerd nieuws

609, 2017

Week van de alfabetisering

6 september 2017|Categorieën: Kernvaardigheden|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Week van de alfabetisering

week van de alfabetisering

De Week van de Alfabetisering is dit jaar van 4 tot en met 10 september. Laaggeletterdheid krijgt deze week aandacht. Dat laaggeletterdheid een probleem is waarvoor aandacht nodig is, blijkt ook uit het rapport Preventie door interventie, dat begin dit jaar is verschenen (Christoffels, Groot, Clement en Lam, 2017).

2808, 2017

Ecbo presenteert op de ECER-conferentie in Copenhagen

28 augustus 2017|Categorieën: Kernvaardigheden|Reacties uitgeschakeld voor Ecbo presenteert op de ECER-conferentie in Copenhagen

De betekenis van docentonderzoek voor de onderwijspraktijk

Samen met onderzoekers van ICLON Universiteit Leiden (projectleider) en HAN-expertisecentrum kwaliteit van leren presenteerde ecbo op de ECER 2017 conferentie de voorlopige resultaten van het onderzoek ‘Van masterstudent naar masterdocent: De betekenis van docentonderzoek voor de onderwijspraktijk’. In dit onderzoek, dat wordt gefinancierd door Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek, staat de betekenis van docentonderzoek voor de onderwijspraktijk centraal.

1007, 2017

Classroom Escape21 daagt uit meer van jezelf te vragen

10 juli 2017|Categorieën: Kernvaardigheden|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Classroom Escape21 daagt uit meer van jezelf te vragen

Classroom Escape21: dé manier om te werken aan 21ste-eeuwse vaardigheden in de les

Op 30 juni 2017 vond weer een open inschrijving variant plaats van Classroom Escape21. Docenten gingen op een spannende en vernieuwende manier aan de slag met 21ste-eeuwse vaardigheden.

Gerelateerde events

Classroom Escape21

10 november @ 09:30 - 16:30

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone