De toekomst van vakmanschap

Home / Portfolio / De toekomst van vakmanschap

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

De toekomst van vakmanschap

Auteur(s): Marieke Buisman (Kohstamm Instituut), Rolf van der Velden (ROA), Metje-Jantje Groeneveld, Hester Smulders & Anneke Westerhuis
Publicatiedatum: oktober 2017

Specialistisch opgeleide mbo-vakmensen hebben de beste baankansen en aantrekkelijk werk. Dat is tegen de verwachting in: vaak wordt gedacht dat smal opgeleiden het moeilijker krijgen op de arbeidsmarkt naarmate ze ouder worden, omdat hun vaardigheden sneller verouderen. Deze nieuwe bevinding blijkt uit onderzoek in opdracht van NRO, uitgevoerd door een consortium bestaande uit ROA, AMCIS, Kohnstamm Instituut en ecbo. In het onderzoek is in kaart gebracht aan welk type vakmanschap van middelbaar opgeleiden behoefte is  op de arbeidsmarkt en wat dit betekent voor de inrichting van het mbo.

Verder beschrijft het onderzoek dat de arbeidsmarktperspectieven van breed opgeleide mbo-vakmensen op de tweede plaats volgen, vooral omdat ze minder goede baankansen hebben aan het begin van hun loopbaan. Voor praktische opgeleide vakmensen (met een smalle mbo-opleiding, met name op niveau 1 en 2) verloopt de overgang van school naar de arbeidsmarkt soepel. Maar daar staat tegenover dat praktische vakmensen vaak lang werken in beroepen met een laag salaris en een lage beroepsstatus. De opwaartse mobiliteit blijft achter voor deze groep. Dit maakt de positie van de praktisch opgeleide vakman kwetsbaar. Ook op de middellange termijn is vooral behoefte aan specialistische en brede vakmensen.

Aansluiting tussen opleiding en beroep wordt zwakker, vooral in het mbo

Zorgelijk punt is dat de link tussen opleiding en beroep in het mbo in de laatste decennia zwakker is geworden. In tegenstelling tot hbo- en wo-afgestudeerden komen mbo’ers in een steeds bredere waaier beroepen terecht. Dat is een nadeel: een zwakke aansluiting is ongunstig voor de inkomenspositie van schoolverlaters. Hoe zwakker de link tussen opleiding en baan, hoe lager het salaris.

Vaardigheden voor de toekomst

Toch kunnen we niet stellen dat omdat we positieve arbeidsmarktuitkomsten vinden voor specialistische mbo-opleidingen, alleen smalle beroepsspecifieke vaardigheden ertoe doen. Generieke vaardigheden –zoals taal, rekenen, probleemoplossend vermogen- worden later in de loopbaan belangrijker, zowel voor de hoogte van het salaris, als voor de kans op werk. Juist in beroepen waar veel aanspraak wordt gedaan op hoge niveaus van deze vaardigheden, zien we een sterke groei in werkgelegenheid. Kortom: voor goed vakmanschap zijn zowel specifieke als generieke vaardigheden essentieel en de kunst is vooral om die twee aspecten goed te integreren in het curriculum.

Meer weten?

De donderdagmiddaglezing van 30 november van ecbo gaat over het onderwerp van dit onderzoek. Marieke Buisman en Rolf van der Velden zijn gastsprekers.

Ecbo publiceerde eerder dit jaar een rapport over vakmanschap in vergelijkend perspectief: Opleiden voor vakmanschap in Nederland, Duitsland en Frankrijk.

ROA heeft een pagina met publicaties die het project heeft opgeleverd.

NWO heeft een pagina met publicaties die uit het project zijn voortgekomen.

De toekomst van vakmanschap
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Ir. Hester Smulders
Ir. Hester SmuldersSenior onderzoeker
06-53749282
Drs. Anneke Westerhuis
Drs. Anneke WesterhuisManaging onderzoeker
06-54647140

Gerelateerde publicaties

Quickscan 4 – Evaluatie sectorplannen

Quickscan 4

Werkgevers- en werknemersorganisaties worden voor maximaal de helft van de kosten ondersteund door de overheid in hun plannen om mensen aan het werk te krijgen en te houden. Ecbo voert samen met SEO Economisch Onderzoek de monitoring en evaluatie van deze Regeling Cofinanciering Sectorplannen uit.

Bredere opleidingen voor een smallere doelgroep?

,

Ontwikkelingen in de samenstelling van instroom en breder opleiden op mbo niveau 2

In dit onderzoek staan twee ontwikkelingen in opleidingen op niveau 2 centraal: veranderingen in de samenstelling van de instroom en verbreding van opleidingen. Binnen het mbo-veld zijn er geluiden dat de samenstelling van de groep instromers op niveau 2 verandert. In opleidingen op niveau 2 zouden zich de overwegend meer kansarme jongeren concentreren, kansrijkere jongeren zouden vaker voor opleidingen op een hoger niveau kiezen. Daarnaast zouden er relatief steeds meer studenten een zogenaamde brede opleiding doen.

Leven lang leren: perspectief vanuit beroep

Leren voor een sterkere arbeidsmarktpositie

In het stimuleren van leven lang leren moet er meer aandacht zijn voor de opbrengsten van het informeel leren. Het stimuleren van het informeel leren kan door leerrijke werkomgevingen te creëren voor werkenden en door tegelijkertijd te werken aan mogelijkheden voor erkenning van wat er op de werkvloer geleerd wordt.

Gerelateerd nieuws

110, 2016

Publiek-private samenwerking

1 oktober 2016|Categorieën: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt, Kennisverspreiding|Tags: , , |0 reacties

Column Rob Martens uit Dimensies 26 (oktober 2016)

Bedrijfsleven en onderwijs werken samen, ook in het mbo. Maar soms is publiek-private samenwerking ook schimmig.

2008, 2016

Ook voor mbo’ers geldt: een leven lang leren

20 augustus 2016|Categorieën: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt, Kernvaardigheden|Tags: , , , , |Reacties uitgeschakeld voor Ook voor mbo’ers geldt: een leven lang leren

Ingrid Christoffels en Pieter Baay in Sociale Vraagstukken

De ‘21ste-eeuwse vaardigheden’ die mbo’ers moeten aanleren, zijn niet zo nieuw als de term doet vermoeden. Kritisch denken, communiceren, samenwerken en ondernemen bestaan al sinds Aristoteles. Echt nieuw is de vereiste van het altijd blijven leren.

1006, 2016

Praat mee over vakmanschap!

10 juni 2016|Categorieën: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Praat mee over vakmanschap!

Donderdag 16 juni ROA, UvA, ecbo en Kohnstamm Instituut zijn bezig met een onderzoek over vakmanschap in het vmbo en het mbo. Volgende week gaan we hierover in gesprek met onderwijsontwikkelaars die in [...]

Gerelateerde bijeenkomsten

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone