De toekomst van vakmanschap

Home / Portfolio / De toekomst van vakmanschap

Project Description

Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

De toekomst van vakmanschap

Auteur(s): Marieke Buisman (Kohstamm Instituut), Rolf van der Velden (ROA), Metje-Jantje Groeneveld, Hester Smulders & Anneke Westerhuis
Publicatiedatum: oktober 2017

Specialistisch opgeleide mbo-vakmensen hebben de beste baankansen en aantrekkelijk werk. Dat is tegen de verwachting in: vaak wordt gedacht dat smal opgeleiden het moeilijker krijgen op de arbeidsmarkt naarmate ze ouder worden, omdat hun vaardigheden sneller verouderen. Deze nieuwe bevinding blijkt uit onderzoek in opdracht van NRO, uitgevoerd door een consortium bestaande uit ROA, AMCIS, Kohnstamm Instituut en ecbo. In het onderzoek is in kaart gebracht aan welk type vakmanschap van middelbaar opgeleiden behoefte is  op de arbeidsmarkt en wat dit betekent voor de inrichting van het mbo.

Verder beschrijft het onderzoek dat de arbeidsmarktperspectieven van breed opgeleide mbo-vakmensen op de tweede plaats volgen, vooral omdat ze minder goede baankansen hebben aan het begin van hun loopbaan. Voor praktische opgeleide vakmensen (met een smalle mbo-opleiding, met name op niveau 1 en 2) verloopt de overgang van school naar de arbeidsmarkt soepel. Maar daar staat tegenover dat praktische vakmensen vaak lang werken in beroepen met een laag salaris en een lage beroepsstatus. De opwaartse mobiliteit blijft achter voor deze groep. Dit maakt de positie van de praktisch opgeleide vakman kwetsbaar. Ook op de middellange termijn is vooral behoefte aan specialistische en brede vakmensen.

Aansluiting tussen opleiding en beroep wordt zwakker, vooral in het mbo

Zorgelijk punt is dat de link tussen opleiding en beroep in het mbo in de laatste decennia zwakker is geworden. In tegenstelling tot hbo- en wo-afgestudeerden komen mbo’ers in een steeds bredere waaier beroepen terecht. Dat is een nadeel: een zwakke aansluiting is ongunstig voor de inkomenspositie van schoolverlaters. Hoe zwakker de link tussen opleiding en baan, hoe lager het salaris.

Vaardigheden voor de toekomst

Toch kunnen we niet stellen dat omdat we positieve arbeidsmarktuitkomsten vinden voor specialistische mbo-opleidingen, alleen smalle beroepsspecifieke vaardigheden ertoe doen. Generieke vaardigheden –zoals taal, rekenen, probleemoplossend vermogen- worden later in de loopbaan belangrijker, zowel voor de hoogte van het salaris, als voor de kans op werk. Juist in beroepen waar veel aanspraak wordt gedaan op hoge niveaus van deze vaardigheden, zien we een sterke groei in werkgelegenheid. Kortom: voor goed vakmanschap zijn zowel specifieke als generieke vaardigheden essentieel en de kunst is vooral om die twee aspecten goed te integreren in het curriculum.

Meer weten?

De donderdagmiddaglezing van 30 november van ecbo gaat over het onderwerp van dit onderzoek. Marieke Buisman en Rolf van der Velden zijn gastsprekers.

Ecbo publiceerde eerder dit jaar een rapport over vakmanschap in vergelijkend perspectief: Opleiden voor vakmanschap in Nederland, Duitsland en Frankrijk.

ROA heeft een pagina met publicaties die het project heeft opgeleverd.

NWO heeft een pagina met publicaties die uit het project zijn voortgekomen.

De toekomst van vakmanschap
Download publicatie
Aanvragen publicatie

Onderzoeker(s)

Ir. Hester Smulders
Ir. Hester SmuldersSenior onderzoeker
06-53749282
Drs. Anneke Westerhuis
Drs. Anneke WesterhuisManaging onderzoeker
06-54647140

Gerelateerde publicaties

Opleiden voor vakmanschap in Nederland, Duitsland en Frankrijk

In Nederland is de inrichting van het beroepsonderwijs onderwerp van discussie nu banen met routinematige taken, waar de nadruk ligt op feitelijke en procedurele kennis, plaats maken voor banen die meer anticipatie, creativiteit en sociale interactie vragen en nadruk ligt op conceptuele kennis. Vraagt dit heroverweging van de beroepsgerichtheid van opleidingen? En hoe te reageren op de vraag naar opgeleiden met een hoger kwalificatieniveau? Hoe blijft beroepsonderwijs aan jongeren een aantrekkelijk toekomstperspectief bieden?

Benutten van informeel leren

Aanvullende analyses bij onderzoek Leven lang leren: perspectief vanuit het beroep

De commissie Sap (Commissie Vraagfinanciering mbo), constateert dat het potentieel van het informeel leren nog onvoldoende wordt benut. Uit analyses van ecbo blijkt dat de manier waarop wordt geleerd in verschillende beroepsgroepen sterk van elkaar verschilt. De wijze waarop de verschillende vormen van leren beter benut kunnen worden, kan tussen beroepsgroepen verschillen.

Werk hebben en werk houden in het mbo

,

Employability van onderwijsgevend personeel

Employability is het vermogen om werk te verkrijgen en/of te behouden. De employability van onderwijsgevenden in het mbo is iets lager dan gemiddeld in Nederland. Een hogere employability heeft een positief effect op de loopbaan. En employability wordt vooral bepaald door persoonsgebonden en in tweede instantie organisatiegebonden factoren, en minder door functiegebonden factoren.

Gerelateerd nieuws

1304, 2017

Responsief onderwijs in het mbo

13 april 2017|Categorieën: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor Responsief onderwijs in het mbo

Anneke Westerhuis (ecbo) en Jeroen Onstenk (Hogeschool Inholland) in ScienceGuide

In dit artikel van ScienceGuide bespreken Anneke Westerhuis en Jeroen Onstenk het vraagstuk van responsief onderwijs. Mbo-instellingen moeten inspelen op een veranderende arbeidsmarkt en op ontwikkelingen in de leerlingenstromen.

2011, 2016

Pilot bol-opleiding in de praktijk

20 november 2016|Categorieën: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Pilot bol-opleiding in de praktijk

Door Albeda College en zorginstelling Laurens

Albeda College en zorginstelling Laurens in Rotterdam starten gezamenlijk een pilot voor een Innovatie Praktijkroute voor niveau 4 studenten verpleegkunde. De bol-opleiding wordt volledig binnen de zorginstelling vormgegeven.

1410, 2016

Een reactie op het advies van de Onderwijsraad

14 oktober 2016|Categorieën: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt|Tags: , |0 reacties

Validering van informeel leren. Een olifant in de kamer?

De Onderwijsraad heeft een advies uitgebracht over de vraag hoe de aansluiting van het middelbaar beroepsonderwijs op de arbeidsmarkt beter kan. In dit interview reageert Karel Kans, onderzoeker bij ecbo, op het advies.

Gerelateerde bijeenkomsten

Heeft u een vraag aan ons?

 
 
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone