Mbo-organisatie

Home / Mbo-organisatie

Mbo-organisatie

De organisatie en inrichting van leren in het beroepsonderwijs is een complexe en belangrijke taak voor beleid en bestuur. In de afgelopen jaren staat onderwijskwaliteit in alle onderwijssectoren, ook in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo), in het centrum van de aandacht van de bestuurders. Het is tenslotte de maatschappelijke verantwoordelijkheid van schoolbesturen zorg te dragen voor kwalitatief goed onderwijs.

Zorg voor onderwijskwaliteit

In de afgelopen jaren staat onderwijskwaliteit in alle onderwijssectoren, ook in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo), in het centrum van de aandacht van bestuurders en (landelijke) beleidsmakers. Echter, de zorg voor kwalitatief goed onderwijs vereist dat álle ‘lagen’ in de organisatie zich richten op onderwijskwaliteit. Van teams tot kwaliteitszorg en van ondersteuners tot directie,  ieder in een eigen rol in de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor kwalitatief goed onderwijs.

Bij onderzoek naar dit thema is een belangrijk vraagstuk wat de effectiviteit is van de instrumenten die de mbo-sector zelf inzet voor kwaliteitsverbetering en borging van het onderwijs. Dit zijn instrumenten als instellingsaudits, peer auditing en teamreviews. We kijken ook naar de organisatiefactoren die van invloed zijn op de effectiviteit. In hoeverre wordt de mate van effectiviteit bijvoorbeeld beïnvloed door de mate waarin instrumenten vanuit HRM, Kwaliteitszorg en Onderwijsinnovatie op elkaar zijn afgestemd?

Team

Drs. José Hermanussen
Drs. José HermanussenSenior onderzoeker
06-10970839
Dr. Patricia Brouwer
Dr. Patricia BrouwerSenior onderzoeker
06-12235587
Dr. Andrea Klaeijsen
Dr. Andrea KlaeijsenOnderzoeker
06-13221935
Rozemarijn van Toly MSc
Rozemarijn van Toly MScOnderzoeker
06-10970967
Rob Martens
Rob MartensProf. Rob Martens
06-11013210
Drs. Karel Kans
Drs. Karel Kans Senior onderzoeker
06-12234777

Gerelateerd nieuws

1502, 2017

Optimaal leren en opleiden in Entree en mbo 2. Wat werkt?

15 februari 2017|Categorieën: Mbo-organisatie|Tags: , , |Reacties uitgeschakeld voor Optimaal leren en opleiden in Entree en mbo 2. Wat werkt?

Optimaal leren en opleiden in Entree en mbo 2. Wat werkt? Op 15 oktober 2015 organiseerde ecbo een bijeenkomst waarin onderzoekers en praktijkdeskundigen - vanuit verschillende perspectieven - hun kennis delen [...]

1001, 2017

Barst het onderwijsbestel?

10 januari 2017|Categorieën: Mbo-organisatie|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Barst het onderwijsbestel?

Rob Martens in OnderwijsInnovatie en De Correspondent

Tweede Kamerlid Paul van Meenen liet zich onlangs kritisch uit over ons onderwijsbestel: "Het bestel is de houdbaarheid voorbij, geredeneerd vanuit de kansen van kinderen." In het artikel 'Barst het onderwijsbestel?' in het decembernummer van OnderwijsInnovatie vraagt Rob Martens zich af of ...

2012, 2016

Het (onbenutte) potentieel van mbo-teams

20 december 2016|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs, Mbo-organisatie|Tags: , , , |Reacties uitgeschakeld voor Het (onbenutte) potentieel van mbo-teams

Patricia Brouwer en Jose Hermanussen in Het Nederlands Tijdschrift voor Onderwijsrecht en Onderwijsbeleid (NTOR)

De kwaliteit van het onderwijs staat of valt met de kwaliteit van de docent. Een waarheid als een koe. Ook de Lerarenagenda 2013-2020 (ministerie OCW, 2013) benadrukt de centrale rol van de docent in de verbetering van het onderwijs. In het mbo ligt deze verantwoordelijkheid niet bij de individuele docent maar is de kwaliteit van het onderwijs bij uitstek een teamverantwoordelijkheid.

Gerelateerde bijeenkomsten

Gerelateerde publicaties

Het PDG-traject herzien

Een analyse van de uitwerking van de beleidsmaatregel 'pedagogisch-didactisch getuigschrift'

Veel onderwijsgevenden in het mbo komen uit de beroepspraktijk. Hun praktijkkennis en –vaardigheden zijn belangrijk voor het verzorgen van goed beroepsonderwijs. De kwaliteit van deze zij-instromers staat hoog op de beleidsagenda van OCW.

Onderwijsondersteuners in het mbo

afbakening, lokalisering en toerusting

Ecbo heeft in opdracht van de MBO Raad onderzoek gedaan naar functionarissen in het mbo die onderwijsondersteunende werkzaamheden verrichten die direct zijn gerelateerd aan onderwijsleerproces. Dit leverde een actueel beeld van de werkzaamheden en functies die deze functionarissen bekleden.

Jongeren uit vso en pro op weg naar een baan

Een onderzoek naar de Borissystematiek van SBB

Waarom is de ene jongere uit vso en pro wel succesvol op de arbeidsmarkt en de andere niet? Hoe zorg je dat jongeren niet alleen werk vinden, maar ook werk houden? En (hoe) is dat terug te vinden in de Borissystematiek? Naar deze en andere vragen deed ecbo op verzoek van SBB onderzoek.

Beleidsontwikkeling van onderop

Wat het beroepsonderwijs kan leren van innovatieve praktijken in andere sectoren

Vergelijkbaar met de discussies in het onderwijs, wordt ook in andere sectoren gesproken over (her)waardering van de vakkennis en -ervaring van de professional. Wat kan het onderwijs leren van innovatieve praktijken van professionals in andere sectoren?

Overwegingen bij de rolverdeling in teams in het mbo

Kijkkader en instrument

In het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) dragen onderwijsteams samen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderwijs en bijbehorende regeltaken. In deze publicatie beschouwen de onderzoekers welke overwegingen een rol spelen bij de rolverdeling in teams.

De dagelijkse zorg voor onderwijskwaliteit in het mbo

Bouwstenen voor een aanpak

In de afgelopen jaren staat onderwijskwaliteit in alle onderwijssectoren veelvuldig op de agenda van bestuurders. Er is echter nog weinig bekend over voorwaarden in het organisatieklimaat en de cultuur van de organisatie die de dagelijkse zorg voor onderwijskwaliteit bevorderen dan wel over de manier waarop de zorg voor onderwijskwaliteit een plek heeft in het dagelijks handelen.

Publieke en private mbo-opleidingen vergeleken

Paper over overeenkomsten en verschillen publieke en private mbo-opleidingen

Mbo-opleidingen worden door zowel publieke als private instellingen aangeboden. Ecbo vergelijkt in deze studie een aantal publieke en private opleidingen met eenzelfde kwalificatiedossier en crebonummer. Is het eindresultaat van deze opleidingen ook daadwerkelijk hetzelfde? En waarom kiezen studenten voor private dan wel publieke opleidingen?

Leerplanontwikkeling in het middelbaar beroepsonderwijs

De bruikbaarheid van kwalificatiedossiers onderzocht

In het mbo zijn de Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven op dit moment druk in de weer om in de beschrijving van de kwalificaties de voorwaardelijke kennis en vaardigheden voor adequate beroepsuitoefening nadrukkelijker te formuleren. Ecbo onderzocht de bruikbaarheid van de kwalificatiedossiers en de vertaalslag ervan naar curriculumontwikkeling.

Smal versus breed beroepsonderwijs

Arbeidsmarktpositie en curriculumkenmerken van smalle versus brede mbo-opleidingen

Smal of breed opleiden vormt een steeds terugkerende vraag in het beroepsonderwijs. Zijn afgestudeerden gebaat bij meer algemene vaardigheden of juist bij meer beroepsgerichte vaardigheden? In opdracht van ecbo onderzocht ROA de arbeidsmarktpositie van smal en breed opgeleide mbo’ers.

Hybride leeromgevingen: het verweven van leer- en werkprocessen

Engelstalige paper over hybride leeromgevingen nu ook in het Nederlands

De samenwerking tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven komt prominent tot uiting in hybride leeromgevingen: een verweving van schools leren en werkplekleren in één leeromgeving. Een thema dat ook internationaal de nodige aandacht krijgt.

Monitor Sociale Veiligheid 2011

Monitor Sociale Veiligheid mbo

Sociale veiligheid is een groot goed. Oók voor onderwijsinstellingen. Studenten en medewerkers moeten zich veilig en geborgen voelen op scholen. Uit de Monitor Sociale Veiligheid 2011 - waarvan in januari 2013 het derde deel verscheen - blijkt dat het middelbaar beroepsonderwijs goed scoort qua veiligheid. Maar blijvende aandacht is nodig.

Goed bestuur in het mbo. Vorderingen in de implementatie van de Code Goed bestuur

Evaluatie van de naleving en de werking van de code ‘Goed bestuur in de bve-sector’

Sinds 2006 committeren besturen in de mbo-sector, verenigd in de MBO Raad, zich aan de Governance Code BVE. In deze code staan afspraken en handreikingen over ‘goed bestuur’ van de onderwijsorganisaties. Ecbo onderzocht de naleving en toepassing van de code.

De bijdrage van HRM in het mbo

Aanknopingspunten voor een op teams gericht HRM-beleid

Het middelbaar beroepsonderwijs wordt steeds vaker georganiseerd via onderwijsteams. Dat vraagt onder meer een andere rol van HRM; een rol die momenteel ter discussie staat. Met deze publicatie wil ecbo die discussie concretiseren en aanknopingspunten bieden voor een nieuw, op teams gericht HRM-beleid.

Hoe groen is het gras bij de buren? De gebruiks- en leerwaarde van de Benchmark mbo

Spiegelen aan collega-organisaties, van elkaar leren en jezelf verbeteren

Sinds de eerste rapportage in 2006 is de Benchmark mbo uitgegroeid tot een gewaardeerd instrument. Mbo-instellingen spiegelen zich ermee aan collega-organisaties en kunnen zo van elkaar leren en zichzelf verbeteren. Toch is leren van de Benchmark mbo niet altijd even vanzelfsprekend, zo concludeert ecbo in Hoe groen is het gras bij de buren? De gebruiks- en leerwaarde van de Benchmark mbo.

Kiezen moet: Focus in het mbo door profilering

'Focus aanbrengen om beter te presteren'

Kwaliteitsverbetering en overlevingsdrang. Dat zijn de voornaamste redenen waarom instellingen ervoor kiezen zich te profileren op een specifiek mbo-onderdeel. Louise van de Venne (ecbo) en Olaf McDaniel (CBE Group) onderzochten met welke stimulerende en remmende factoren mbo-instellingen hierbij te maken kregen.

Ontwikkelingen en maatregelen in het middelbaar beroepsonderwijs

Effecten van politieke en demografische bewegingen op het mbo.

Kwaliteitsverbetering, maar ook bezuinigingen. Van demografische groei naar mogelijke krimp. Welke effecten hebben deze ontwikkelingen op mbo-instellingen en -deelnemers? Ecbo onderzocht de verwachte gevolgen van het actieplan Focus op vakmanschap voor de onderwijskwaliteit en financiële huishouding van mbo-instellingen.

HRM in de mbo-sector: control of commitment?

Analyse van de HRM-visie op landelijk, sectoraal en instellingsniveau

De kwaliteit van docenten en onderwijskundig personeel staat de laatste jaren flink in de belangstelling. Goed HRM-beleid is een onontbeerlijk onderdeel van de verdere professionalisering van onderwijspersoneel. Ecbo en partners onderzochten HRM binnen de mbo-sector.

Duurzaam vernieuwen

Stand van zaken van de integraal herontwerp bij ROC de Leijgraaf

In 2004 startte ROC de Leijgraaf een vernieuwingstraject onder de noemer ‘integraal herontwerp’. Het Horizononderzoek volgt dit innovatieproces van het schooljaar 2008/9 tot en met 2012/13. Het artikel Duurzaam vernieuwen geeft een tussenstand van waar De Leijgraaf nu staat.

Effectief innoveren

Innovatie in het onderwijs verbeteren en versnellen

Teams van mbo-docenten staan voor de verre van eenvoudige taak om hun onderwijs opnieuw vorm te geven, met als richtsnoer de competentiegerichte kwalificatiedossiers. Maar hoe geeft je dat vernieuwingsproces vorm? Ecbo werkte samen met 15 docententeams aan het antwoord op die vraag in het project ‘Effectief Innoveren’.

Personeelsbeleid in het mbo

Stof tot nadenken: MESO focus besteedt aandacht aan ecbo-onderzoek naar personeelsbeleid en professionalisering in het mbo.

Het mbo heeft in de afgelopen decennia te maken gehad met ingrijpende ontwikkelingen. Fusie en schaalvergroting, de invoering van cgo en nadruk op marktwerking. In de komende tien jaar wordt het er niet echt rustiger op: het rendement van het mbo moet omhoog, de sector moet meer focus aanbrengen in het aanbod en de bedrijfsvoering moet strakker. Bij al deze ontwikkelingen was en is een belangrijke rol weggelegd voor het personeelsbeleid.

Regionale samenwerking: Een beleids- en onderzoeksagenda

Deze agenda is het resultaat van een expertbijeenkomst.

Het ecbo organiseerde op 18 november 2010 een expertmeeting rondom regionale samenwerking. Onderzoekers en beleidsexperts op verschillende beleidsniveaus (overheid, mbo-instellingen en belangenorganisaties) kwamen bij elkaar. Doel van de bijeenkomst was om vanuit een bestaande kennisbasis uit onderzoek en beleid een op de toekomst gerichte onderzoeks- en beleidsagenda rondom regionale samenwerking te ontwikkelen, waarmee beleid en onderzoek aangescherpt en uitgewerkt kan worden.

Competentiegericht onderwijs en de rol van HRM

Praktijkvragen van roc's bij de veranderende rol van HRM in het mbo.

In opdracht van ecbo deden Aad Oosterhof (Van Kessel & Oosterhof) en Frank Streefland (Streefland Advies) onderzoek naar ‘Competentiegericht onderwijs en de rol van HRM: beeld van veranderingen’. Centrale vraag: welke praktijkvragen hebben roc’s als het gaat om de veranderende rol van HRM in het mbo?

Monitor MBO-Ambitie Programma: Achtergrond, aanpak en instrumenten

Scholen kunnen zelf de relevante kennis over de voortgang in de scholen benoemen

Het Platform Bèta Techniek heeft in 2007 en 2008 met 28 mbo-instellingen afspraken gemaakt over deelname aan het MBO-Ambitie Programma. Doel van het programma is instellingen, kenniscentra en bedrijven te stimuleren het bètatechnisch mbo-onderwijs zo aantrekkelijk te maken dat meer jongeren kiezen voor bètatechnische opleidingen (ambitieprogramma.nl). In vergelijking tot 2003 zouden er in 2010 15% meer deelnemers in de techniek moet zijn.

Monitor gedrags- en cultuurverandering ROC Midden Nederland

Rapportage eerste meting routinevorming

ROC Midden Nederland geeft sinds 2007 vorm aan een schoolbrede ambitie: onderwijs waarover studenten, medewerkers en bedrijfsleven zo tevreden als mogelijk zijn. Ecbo heeft van 2007 tot en met 2010 dit transformatieproces gemonitord, hetgeen een aantal publicaties heeft opgeleverd die hieronder zijn verzameld.

Rapportage 1e meting routinevorming: monitor gedrags- en cultuurverandering ROC Midden Nederland

De Onderwijsinstellingen zullen op een nieuwe leest geschoeid moeten worden.

In het industriële tijdperk was ‘leren’ bedoeld om je voor te bereiden op economische en sociale zelfstandigheid. Met de opkomst van de kenniseconomie wordt leren een kenmerk van je gehele levensloop. Daarmee wordt het steeds minder het geprivilegieerde domein van onderwijsinstellingen. Om de verandering naar educatieve dienstverlening te kunnen invullen, zullen ook de onderwijsinstellingen zelf op een nieuwe leest geschoeid moeten worden. Oude werkwijzen zijn niet meer van toepassing in nieuwe situaties waarmee het beroepsonderwijs wordt geconfronteerd.

Over de grens

Begeleiding van zorgleerlingen in het beroepsonderwijs: beleid en praktijk

Mbo-instellingen worden in toenemende mate geconfronteerd met deelnemers met problemen, variërend van fysieke beperkingen, leerachterstanden en gedragsproblemen tot armoede en werkeloosheid, schulden, verslaving en criminaliteit in de directe omgeving. Dit vraagt om kwalitatief goede leerlingenzorg en om een zorgstructuur die hieraan bijdraagt.

De kleur van het middelbaar beroepsonderwijs

Een overzichtsstudie naar allochtonen in het mbo.

Van alle mbo’ers is 74% autochtoon, 20% niet-westerse allochtoon en 6% westerse allochtoon. Allochtonen vormen dus ruim een kwart van de mbo-bevolking. Genoeg reden om te verwachten dat de onderwijs­situatie van allochtonen in wetenschap en onderzoek hoog op de agenda staat. Dat valt echter tegen.

Stel uw vraag