Kernvaardigheden

Home / Kernvaardigheden

Kernvaardigheden

Geletterdheid (taal), gecijferdheid (rekenen) en probleemoplossend vermogen (21ste-eeuwse vaardigheden) worden gezien als kernvaardigheden. Beheersing hiervan is belangrijk voor een kansrijke positie op de arbeidsmarkt en om jezelf staande te houden in de maatschappij. Met de veranderende samenleving en arbeidsmarkt worden ook 21ste-eeuwse vaardigheden steeds vaker als kernvaardigheden gezien.

Onderzoek naar kernvaardigheden heeft een lange onderzoekstraditie binnen ecbo. Eerder werkten wij mee aan IALS (International Adult Literacy Survey) en ALL (Adult Literacy and Life Skills Survey). In 2013 werd PIAAC (Programme for the International Assessment of Adult Competencies) afgerond. De afgelopen jaren zijn met data uit die onderzoeken verschillende secundaire analyses gedaan, bijvoorbeeld over taal en rekenen op het mbo en over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede.

Laaggeletterdheid

Om goed te kunnen participeren in de moderne maatschappij is het kunnen lezen en schrijven een voorwaarde. In Nederland zijn naar schatting zo’n 1,3 miljoen volwassenen laaggeletterd. Dat staat voor zo’n 1 op de 9 Nederlanders. Mensen die laaggeletterd zijn, kunnen wel lezen en schrijven maar hebben daar moeite mee. Vanuit de overheid is er veel aandacht voor laaggeletterdheid middels het actieprogramma Tel mee met Taal (2016-2018). Gezamenlijk streven de ministeries OCW, VWS en SZW met dit programma naar het tegengaan van laaggeletterdheid en willen ze voorkomen dat mensen met een beperkte taalvaardigheid aan de kant komen te staan.

Taal en rekenen

Er waren zorgen over de daling van de prestaties van mbo-studenten op het gebied van taal en rekenen. Sinds 2010 zijn Nederlands en rekenen daarom onderdeel van de curricula van het middelbaar beroepsonderwijs en worden de vakken afgesloten met examens. Er zijn centrale toetsen maar ook decentrale toetsen. De kwaliteit van de examens en de meest efficiënte manier om de examinering te organiseren is nog altijd een vraagstuk. Verder speelt de effectiviteit van het taal- en rekenonderwijs voor specifieke groepen op het mbo en de professionalisering van docenten in het taal- en rekenonderwijs.

21ste-eeuwse vaardigheden

Het beroepsonderwijs bereidt jongeren voor op hun toekomst. Geen gemakkelijke taak, want hoe ziet die toekomst eruit? De samenleving en beroepen veranderen sterk. Vandaar de roep om meer aandacht voor algemene, ‘21ste-eeuwse’ vaardigheden in het mbo. Maar wat zijn dat precies? En hoe kan het mbo daar het best op inspelen? Ecbo houdt zich bezig met deze 21ste-eeuwse vaardigheden en de manier waarop deze in de curricula van het beroepsonderwijs een plek kunnen krijgen.

Team

Dr. Pieter Baay
Dr. Pieter BaayOnderzoeker
06-54675627
Dr. Ingrid Christoffels
Dr. Ingrid ChristoffelsOnderzoeker
06-10250630
Annemarie Groot, MA
Annemarie Groot, MAOnderzoeker
06-12127678

Gerelateerd nieuws

1007, 2017

Classroom Escape21 daagt uit meer van jezelf te vragen

Categorieën: Kernvaardigheden|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Classroom Escape21 daagt uit meer van jezelf te vragen

Classroom Escape21: dé manier om te werken aan 21ste-eeuwse vaardigheden in de les

Op 30 juni 2017 vond weer een open inschrijving variant plaats van Classroom Escape21. Docenten gingen op een spannende en vernieuwende manier aan de slag met 21ste-eeuwse vaardigheden.

1506, 2017

Laaggeletterden centraal

Categorieën: Kernvaardigheden|Tags: , , , , |Reacties uitgeschakeld voor Laaggeletterden centraal

Tweejarig onderzoek van Welten-instituut en ecbo

In Nederland hebben ruim 2,5 miljoen volwassenen moeite met taal en rekenen. Vanuit het actieprogramma Tel mee met Taal is een 2-jarig onderzoek gestart dat een bijdrage moet leveren aan het terugdringen van het aantal mensen met taal- en rekenvaardigheden onder basisniveau.

1005, 2017

Classroom Escape21

Categorieën: Kernvaardigheden|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Classroom Escape21

Vind de sleutel voor de klas van morgen

Op 30 juni 2017 is het zover: dan beginnen onderzoekers, trainers en adviseurs aan een nieuwe editie van Classroom Escape21. Voor alle docenten die op een spannende en vernieuwende manier aan de slag willen met 21ste-eeuwse vaardigheden.

Gerelateerde bijeenkomsten

Gerelateerde publicaties

De waarde(n) van brede vorming

Het mbo introduceert op geheel eigen wijze de maatschappelijke dienstplicht uit het regeerakkoord. ROC Friese Poort experimenteert met Community Service Learning en onderzocht met expertisecentrum beroepsonderwijs (ecbo) de toepassing van brede vorming (Bildung) in het mbo. Hun onderwijs laat studenten een maatschappelijke dienst leveren en stimuleert zo de brede vorming van studenten. Daarbij reflecteren studenten vanuit een Bildungsdenken op wat ze doen, wie ze zijn en hoe ze in de wereld staan.

Zelf-assessment

21ste-eeuwse docentvaardigheden

Wanneer het onderwijs meer aandacht gaat besteden aan 21ste-eeuwse vaardigheden, heeft dit gevolgen voor het curriculum en de rol van de docent. Ecbo heeft een zelf-assessment met geautomatiseerde terugkoppeling ontwikkeld voor docenten om individueel of op teamniveau hun 21ste-eeuwse docentvaardigheden in beeld te brengen.

Preventie door interventie

Literatuurstudie naar lees-en schrijfachterstanden bij kinderen en jongeren

2,5 miljoen mensen in Nederland hebben grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Een aantal dat nog steeds toeneemt. Naast de groep van laaggeletterde volwassenen bestaat er onder kinderen en jongeren een groep die ten opzichte van leeftijdsgenoten achterloopt in lees- en schrijfvaardigheden. Zij lopen risico om op te groeien tot laaggeletterde volwassene, wanneer deze achterstand niet ingehaald wordt. Het is belangrijk om dit te voorkomen. Deze (inter)nationale literatuurstudie, in opdracht van Stichting Lezen en Schrijven, geeft aanknopingspunten voor de preventie van deze laaggeletterden van de toekomst.

Praktijkvoorbeelden

21ste-eeuwse vaardigheden in verschillende leeromgevingen

Hoewel de term anders doet vermoeden, zijn 21ste-eeuwse vaardigheden niet nieuw. Scholen besteden op verschillende manieren al aandacht aan deze vaardigheden. Met voorbeelden van Alfa-college, Clusius College, Koning Willem I College en ROC Leeuwenborgh laten we zien hoe 21ste-eeuwse vaardigheden aandacht krijgen in verschillende leeromgevingen.

Burgerschap buiten de klas: buitenschoolse activiteiten in het vo

Een verkenning van de CILSNL Citizenship Education 2010-2011 data

Burgerschapsonderwijs buiten de klas, hoe krijgt dat vorm in het voortgezet onderwijs? Onderzoekers Manja Coopmans (Universiteit Utrecht) en Pieter Baay (ecbo) deden een verkenning naar het aanbod in buitenschoolse activiteiten op het gebied van burgerschap, waaronder het faciliteren van een leerlingenraad (74%), het organiseren van debatten (64%), en het bezoeken van de Tweede Kamer (60%). Ook het organiseren van buitenlandexcursies wordt door veel scholen genoemd als extra activiteit (82%).

Slowscan: 21ste-eeuwse vaardigheden in het curriculum

Een praktisch instrument om het curriculum te bekijken

De laatste jaren is de aandacht voor 21ste-eeuwse vaardigheden sterk toegenomen. Scholen spreken uit behoefte te hebben aan een praktisch instrument om het curriculum te bekijken. De Slowscan helpt de bestaande onderwijsaandacht voor 21ste-eeuwse vaardigheden in kaart te brengen en identificeert ook mogelijke blinde vlekken. De Slowscan kan via een teamgesprek worden uitgevoerd of digitaal.

Kritisch denken van mbo-niveau 2-studenten over sociaal-maatschappelijke thema’s

De rol van metacognitie en empathie om het kritisch denkproces te stimuleren

Waar heeft deze student dit gehoord? Is de informatie waar? Is het een logische afweging? Wordt hier vanuit meerdere perspectieven gekeken? Hoe komt het denken van de student tot stand? Is dit kritisch denken?

Slimmer leren met ICT

Opbrengsten van vraagverkenning bij kleine en middelgrote besturen in het primair onderwijs - SAMENVATTING

Onderzoek naar de opbrengsten van de vraagverkenning rondom ict bij kleine en middelgrote besturen in het primair onderwijs. De vraagverkenning vond plaats in het kader van het project Slimmer leren met ICT dat in 2015 door de PO-Raad, in samenwerking met Kennisnet is opgestart. Het doel van dit project is dat de raad bewerkstelligt dat het primair onderwijs optimaal gebruikmaakt van de mogelijkheden die ict biedt, zoals het volgen van de ontwikkeling van leren, het differentiëren tussen leerlingen en het verhogen van doelmatigheid van bestuur.

Relatie laaggeletterdheid en armoede

Laaggeletterden hebben een lager inkomen dan geletterden
In Nederland zijn 1,3 miljoen mensen laaggeletterd. Een kwetsbare groep met relatief vaak een laag inkomen. Uit de internationale literatuur blijkt dat armoede en laaggeletterdheid elkaar op verschillende manieren kunnen beïnvloeden en versterken. Zien we in Nederland eenzelfde relatie? Dit rapport biedt hier inzicht in.

Mbo-onderwijs rondom sociaal-culturele kwesties biedt kansen en uitdagingen

Hoe gaan studenten, docenten en scholen om met sociaal-culturele kwesties?

“Docent worstelt met aanslagen in Frankrijk”, zo kopt Metro (14 januari, 2015). Dit roept de vraag op hoe studenten, docenten en scholen omgaan met sociaal-culturele kwesties. Ecbo onderzocht hoe mbo-docenten de sociaal-culturele vaardigheden van hun studenten inschatten en in hoeverre mbo-docenten zichzelf bekwaam vinden om hierin te onderwijzen.

Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld?

Vaardigheden van burgers en aanpassingen door overheden

De digitale dienstverlening groeit. In 2017 moeten alle zaken van de overheid digitaal kunnen worden afgehandeld. Daarmee groeien ook de eisen aan digitale vaardigheden van burgers. Het is daarbij de verantwoordelijkheid om condities te creëren om voor iedereen toegankelijk te zijn.

Mbo-onderwijs rondom sociaal-culturele kwesties biedt kansen en uitdagingen

Hoe gaan studenten, docenten en scholen om met sociaal-culturele kwesties?

“Docent worstelt met aanslagen in Frankrijk”, zo kopt Metro (14 januari, 2015). Dit roept de vraag op hoe studenten, docenten en scholen omgaan met sociaal-culturele kwesties. Ecbo onderzocht hoe mbo-docenten de sociaal-culturele vaardigheden van hun studenten inschatten en in hoeverre mbo-docenten zichzelf bekwaam vinden om hierin te onderwijzen.

Laaggeletterdheid in Nederland

Omvang, kenmerken en achtergronden van laaggeletterdheid in beeld

Ecbo verzorgt al langer het Nederlandse aandeel in het onderzoek naar de basisvaardigheden van volwassenen in internationaal vergelijkend perspectief. Laaggeletterdheid is daarbij één van de thema’s. In de week van de alfabetisering 2011 besteden we er op verschillende manieren aandacht aan.

Stel uw vraag