Docent in het beroepsonderwijs

Home / Docent in het beroepsonderwijs

Docent in het beroepsonderwijs

In het beroepsonderwijs is opleiden tot vakmanschap een complexe taak: docenten, instructeurs en praktijkopleiders werken met elkaar samen binnen onderwijsteams en met het bedrijfsleven. De docent is een cruciale factor in het tot stand brengen en optimaliseren van de leerprocessen op school en op de werkplek.

De docent centraal

Docenten hebben de belangrijke taak om hoogwaardige leerprocessen vorm te geven en te begeleiden. Ecbo doet onderzoek waarbij de docent centraal staat. We besteden aandacht aan verschillende rollen die docenten kunnen hebben en brengen de expertisegebieden van docenten in kaart, doen onderzoek naar de achtergrond en opleiding van docenten en instructeurs, bijvoorbeeld in het voorstel bekwaamheidseisen, Onderwijsondersteuners in het mbo en Het PDG-traject herzien. Daarnaast onderzoeken wij de drijfveren van docenten om werk te maken van hun professionele ontwikkeling: allemaal onderzoeken die nauw samenhangen met de docentpraktijk.

De docent als teamspeler

Een bijzonder kenmerk van het mbo is een sterke gerichtheid op het werken in teams. Teams zijn zeker geen nieuw verschijnsel in het mbo; toch weten ze meer dan ooit alle ogen op zich gericht. In het opleidingsteam moet het gebeuren, zo is de heersende gedachte: teams vormen de sleutel tot het (verder) verbeteren van de onderwijskwaliteit.

Het team heeft niet alleen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderwijs, maar ook voor de organisatie en de verbetering van dat onderwijs. De kwaliteit van het onderwijs en het borgen ervan hoort daarom ook tot het takenpakket van het team. Onderzoek naar dit thema richt zich op vragen als hoe je als team optimaal samen kunt werken aan het realiseren van goede onderwijskwaliteit, zie de onderzoeken naar samenwerkende teams: Een teamportret, De ontwikkeling van de teamportretmethodiek en Een verkenning naar de professionele leercultuur in mbo-teams.

Ook houden teams zich bezig met de werkverdeling binnen het team en de rol- en taakverdeling. Binnen dit thema richt het onderzoek zich onder andere op het in kaart brengen van overwegingen bij en totstandkoming van de rolverdeling in teams. Daarnaast heeft het team een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de professionele ontwikkeling van het team. Daarom richten we ons binnen dit thema op teams als leer-werkgemeenschappen en hoe effectieve werkrelaties in een team ontstaan. Verder werken de teams aan het ontwikkelen en implementeren van vernieuwingen zodat ze zich als innovatief teams beter kunnen aanpassen aan de telkens veranderende omgeving. In onderzoek naar dit thema maken we gebruik van instrumenten waarmee teams inzicht krijgen in de werking van innovaties zodat zij tussentijds kunnen bijsturen en achteraf inzicht hebben in werkzame principes. Ecbo heeft in de vorm van Kennisateliers mbo een praktijkgerichte onderzoeksmethode ontwikkeld om onderwijsprofessionals binnen teamkaders te ondersteunen bij het ontwikkelen van handzame kennis over wat werkt bij de aanpak van complexe onderwijsvraagstukken. Lees ook het artikel De kick van het kunnen, praktijk en onderzoek samen aan de slag.

De docent als onderzoeker

Het doen van praktijkgericht onderzoek of het benutten van inzichten uit onderzoek kan docenten –naast praktische wijsheid- helpen met het verbeteren van hun onderwijs. Door zich te professionaliseren op onderzoek in brede zin, zijn docenten in staat hun eigen praktijk kritisch te beschouwen, vragen te stellen bij bestaande aanpakken en verbeteringen door te voeren en evalueren.  In het mbo zijn er diverse ontwikkelingen te zien op dit terrein van docent als onderzoeker. Zoals docenten die een master volgen en daardoor enthousiast worden over wat onderzoek voor hun onderwijspraktijk kan betekenen, docenten die een promotietraject willen gaan doen, de opkomst van practoraten in het mbo en de Mbo Onderzoeksdag, die docenten een platform biedt om hun ervaringen in het doen van praktijkgericht onderzoek te delen.

Team

Dr. Patricia Brouwer
Dr. Patricia BrouwerSenior onderzoeker
06-12235587
Drs. José Hermanussen
Drs. José HermanussenSenior onderzoeker
06-10970839
Dr. Andrea Klaeijsen
Dr. Andrea KlaeijsenOnderzoeker
06-13221935
Rozemarijn van Toly MSc
Rozemarijn van Toly MScOnderzoeker
06-10970967
Prof. dr. Rob Martens
Prof. dr. Rob MartensWetenschappelijk directeur
06-11013210
Drs. Karel Kans
Drs. Karel Kans Senior onderzoeker
06-12234777

Gerelateerd nieuws

1703, 2017

OESO bezoekt Nederland

17 maart 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs|Tags: |Reacties uitgeschakeld voor OESO bezoekt Nederland

Hoe gaat het initieel opleiden van leraren in Nederland?

Het opleiden van kwalitatief goede leraren is een aandachtspunt in Nederland en ook daarbuiten. In kader van het internationale TALIS project over het initieel opleiden van leraren heeft een commissie van de OESO in maart Nederland bezocht. Ecbo organiseerde het OESO bezoek in opdracht van het ministerie van OCW en schreef tevens het Nederlandse achergrondrapport.

702, 2017

Gezocht: Docenten en begeleiders

7 februari 2017|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs, Kernvaardigheden|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Gezocht: Docenten en begeleiders

Wat vind jij van Oefenen.nl? Deel je ervaring!

Oefenen.nl wil graag meer weten over de wijze waarop begeleiders en docenten materialen van Oefenen.nl (zoals Klik & Tik en Lees & Schrijf!) inzetten. Informatie hierover helpt de dienstverlening van Oefenen.nl beter af te stemmen op de behoeften van deze begeleiders en docenten.

2112, 2016

Kennisateliers mbo

21 december 2016|Categorieën: Docent in het beroepsonderwijs, Mbo-organisatie|Tags: , |Reacties uitgeschakeld voor Kennisateliers mbo

Kennisateliers mbo Het mbo heeft te maken met een gedifferentieerde deelnemers populatie in een dynamische context. Snelle ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, op demografisch vlak en in het beleid vragen van beroepsopleidingen [...]

Gerelateerde bijeenkomsten

Gerelateerde projecten en publicaties

Werk hebben en werk houden in het mbo

Employability van onderwijsgevend personeel

Employability is het vermogen om werk te verkrijgen en/of te behouden. De employability van onderwijsgevenden in het mbo is iets lager dan gemiddeld in Nederland. Een hogere employability heeft een positief effect op de loopbaan. En employability wordt vooral bepaald door persoonsgebonden en in tweede instantie organisatiegebonden factoren, en minder door functiegebonden factoren.

Ervaren werkdruk in het mbo

Onderzoeksverslag
Er is recent veel aandacht voor werkdruk onder docenten; in onderzoek, beleid en in de media. Veelal gaat dit echter over het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs en blijft het mbo onderbelicht. Dit terwijl docenten in het mbo een hoge werkdruk ervaren, zoals blijkt uit het onderzoek naar medewerkerstevredenheid van de sector.

Het PDG-traject herzien

Een analyse van de uitwerking van de beleidsmaatregel 'pedagogisch-didactisch getuigschrift'

Veel onderwijsgevenden in het mbo komen uit de beroepspraktijk. Hun praktijkkennis en –vaardigheden zijn belangrijk voor het verzorgen van goed beroepsonderwijs. De kwaliteit van deze zij-instromers staat hoog op de beleidsagenda van OCW.

Onderwijsondersteuners in het mbo

afbakening, lokalisering en toerusting

Ecbo heeft in opdracht van de MBO Raad onderzoek gedaan naar functionarissen in het mbo die onderwijsondersteunende werkzaamheden verrichten die direct zijn gerelateerd aan onderwijsleerproces. Dit leverde een actueel beeld van de werkzaamheden en functies die deze functionarissen bekleden.

Overwegingen bij de rolverdeling in teams in het mbo

Kijkkader en instrument

In het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) dragen onderwijsteams samen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderwijs en bijbehorende regeltaken. In deze publicatie beschouwen de onderzoekers welke overwegingen een rol spelen bij de rolverdeling in teams.

Medewerkerstevredenheid in het mbo

Literatuurscan

De werktevredenheid van leraren in het mbo is al langere tijd een punt van zorg. In vergelijking met leraren uit andere sectoren, zijn mbo-leraren ontevredener over de organisatie waar zij werken. In opdracht van ecbo voerde de leerstoelgroep Educatie- en Competentiestudies van de Wageningen Universiteit een literatuurscan uit.

Docenten Omgangskunde en Pedagogiek in het mbo: aanbod, vraag en inzet

Arbeidsmarkt van onderwijspersoneel

Minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker (OCW) boden de Tweede Kamer onlangs een aantal rapporten en notities aan onder de gemeenschappelijke noemer ‘Arbeidsmarkt van onderwijspersoneel’. Een van de onderliggende rapporten is een bijdrage van ecbo: Docenten Omgangskunde en Pedagogiek in het mbo: aanbod, vraag en inzet.

Samenwerkende teams in het mbo: een teamportret

Samenwerking in teams overzichtelijk in kaart

Samenwerking is een belangrijk thema in het hedendaagse beroepsonderwijs. En nergens lijkt dat belangrijker – en meer vanzelfsprekend – dan in de organisatorische eenheid van het beroepsonderwijs bij uitstek: het opleidingsteam. In Samenwerkende teams in het mbo: een teamportret brengt ecbo de samenwerking in mbo-teams overzichtelijk in kaart.

In gesprek over teamdoelen en professionele identiteit

Gespreksmethodiek voor de professionele ontwikkeling van docenten

De kwaliteit van het onderwijs staat of valt met de kwaliteit van docenten. De publicatie In gesprek over teamdoelen en professionele identiteit verkent de mogelijkheden van de professionele dialoog: een gespreksmethodiek voor de professionele ontwikkeling van docenten.

Bumpy moments in de dagelijkse onderwijspraktijk

Een verkenning in het speciaal, primair, voortgezet en middelbaar (beroeps)onderwijs

In opdracht van de Onderwijsraad maakte ecbo een studie van dilemma’s die docenten in hun dagelijkse onderwijspraktijk ervaren. Deze studie maakt deel uit van een verkennend adviestraject van de Onderwijsraad naar persoonlijke professionaliteit van docenten.

Pedagogisch-didactisch handelen

Hoe geven docenten in het complexe mbo-werkveld vorm aan hun opleidingstaken?

Het middelbaar beroepsonderwijs is een boeiende en levendige sector, maar ook een uiterst ingewikkelde. Hoe geven docenten in dit complexe werkveld vorm aan hun opleidingstaken? Ecbo onderzocht wat uit de literatuur bekend is over hun pedagogisch-didactisch handelen.

Medezeggenschap en participatie van docenten

Nulmeting naar de invloed van docenten in de bve-sector.

In het voorjaar van 2010 wordt in de bve-sector de Wet op de ondernemingsraden (WOR) van toepassing. Medezeggenschap wordt daarmee genormaliseerd, de juridische kaders sluiten aan bij meeste andere publieke en private sectoren. De zeggenschap van docenten over één (belangrijk) aspect – namelijk de inhoud en organisatie van het onderwijs – wordt op een andere manier gewaarborgd. Dit gebeurt via een professioneel statuut, een afspraak tussen werkgevers en werknemers. Via het professioneel statuut wordt tevens invulling gegeven aan het Convenant Actieplan Leerkracht. Een ander gevolg van de wetswijziging is dat medezeggenschap van docenten en deelnemers uit elkaar wordt gehaald.

Stel uw vraag