Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone

Column Rob Martens uit Dimensies 28 (maart 2017)

Opwaartsedruk en onderwaardering

Doorstroom en doorlopende leerlijnen krijgen veel aandacht. Terecht. Ik zag laatst een cranberry-sorteermachine. Door de cranberries hard te schudden en te laten vallen, stuiterden ze in de juiste bakjes. Zo werden rijpe van onrijpe exemplaren gescheiden. Onwillekeurig moest ik denken aan onze scholieren, die worden ook een beetje behandeld als cranberries. Gesorteerd en in bakjes gestopt. Met hoge schotten, horizontaal en verticaal. Dat sorteren gaat meestal door ze te vergelijken met hun jaargroep, ook al weten we dat dat eigenlijk oneerlijk is. Kinderen bijvoorbeeld die relatief jong in hun jaargroep zijn (geboren in de zomermaanden) hebben een grotere kans op een keuze voor vmbo dan havo/vwo. En meer kans op zittenblijven, niet omdat ze minder ‘talent’ hebben, maar alleen omdat ze in september geboren zijn. Ook jongens, die volgens breinwetenschappers langzamer rijpen, hebben last van deze onderlinge vergelijkingen in de sorteermachine die onderwijs is, en vallen steeds meer in de ‘lagere’ bakjes. En wie daar eenmaal invalt komt er moeilijk nog uit, zoals pas te zien was in een mooie documentaire van Radar Extra.

Het voelt niet alleen onrechtvaardig, het doet kinderen en jongeren ook geen recht, leidt tot talentverspilling. Niet voor niets zien we in alle onderwijstypen pogingen er iets aan te doen. Om kinderen langer bij elkaar te houden (de aloude middenschool), de keuze uit te stellen (VO-raad wil dat er in elke regio onderwijsvormen beschikbaar zijn die uitstel van selectie mogelijk maken, zoals dakpanbrugklassen, tienercolleges), het groene lyceum of Agora. Ook de toegenomen aandacht voor leerloopbanen past bij dit onbehagen over talentverspilling. “Veranderingen in onze samenleving vragen dat leerlingen gedurende hun (leer)loopbaan talenten leren ontdekken, ontwikkelen en bewijzen,” zo stelt bijzonder hoogleraar Leeromgeving en leerloopbanen Marinka Kuijpers. In plaats van de vraag: welke bakjes hebben we en hoe krijgen we leerlingen zo snel en efficiënt mogelijk in een bakje, moet dè vraag zijn die onderwijs zich stelt: wat heeft de leerling eraan? Precies wat gebeurt in het in dit nummer beschreven project doorlopende leerlijnen in Assen. Mooi.

Contact over dit onderwerp

Drs. Elke van Doorn
Drs. Elke van DoornExpert kennisverspreiding
06-54675594
Deel deze publicatie Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someone